Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2026/395 E. 2026/1260 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2026/395
Karar No
2026/1260
Karar Tarihi

T.C. TEKİRDAĞ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/395 KARAR NO : 2026/1260

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ...... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : NUMARASI : ....... Esas -....... Karar

DAVACI : DAVALI : VEKİLİ : DAVA KONUSU : Kooperatif Üyeliğinden Çıkarılma Kararına İtiraz DAVA TARİHİ : 21/04/2025

KARAR TARİHİ : 27/10/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 30/10/2026

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: DAVA: Davacı dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin geçmiş yıllar genel kurul toplantılarının gündem maddelerindeki ödeme tabloları ile faize yönelik davaların istinaf aşamasında olup Mahkemece beklenmesi gerektiğini, davalı kooperatifin yöneticilerinin usulsüz seçimle yönetime geldiğini, yetkisiz yöneticilerin Kooperatifler Kanunu ve davalı Kooperatifin ana sözleşmesine aykırı kararlar aldığını, 2024 faaliyetine ilişkin genel kurul oylamaları ile ilgili Anayasa m.152 gereği somut norm denetimine başvurulması gerektiğini, davalı taraf ile ara buluculuk yolu ile anlaşma sağlanamadığını beyanla kooperatif üyeliğinden çıkarılma kararına itirazının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ihraç kararının davacıya 31.12.2025 tarihinde tebliğ edildiğini, davanın ise 21.04.2025 tarihinde açıldığını, 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde ihraç kararına itiraz edilmediğini davanın usulden reddine aksi kanaatte ise davacının iddia ettiği vakıaları inkar ile davanın esastan reddine karar verilmesini savunmuştur. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince "... İhtiyari ara buluculuğa başvuru süreci eldeki davada zorunlu dava şartı olmamakla, hak düşürücü sürenin işlemesinde nazara alınmaz. Davacıya ihraç kararının ..........'nin .........tarihli ........ yevmiye numaralı ihtarnamesi/ ihbarnamesi ile 31/12/2024 tarihinde tebliğ edildiği görülmüş olup bu hususu davacı tarafın dava dilekçesinde de ikrarındadır. Dava açmaya ilişkin Kooperatifler Kanunu m.16'da düzenlenen bu süre, hak düşürücü niteliktedir. Mahkemece kendiliğinden re'sen dikkate alınması gereken özel dava şartıdır. Ancak, sürenin başlayabilmesi için kararın tebliği zorunludur. Bu tebliğin noter kanalıyla da yapılması şart değildir. Ortağın haricen öğrenmesi, hatta kararın yüzüne karşı verilmesi sonuca etkili bulunmamaktadır. Süre her halükarda tebliğden başlamaktadır. Somut olayda; davacının ihracına ilişkin kararın davacıya 31/12/2024 tarihinde tebliğ edildiği, davanın 21/04/2025 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır. Mezkur Kanun'da belirtilen 3 aylık hak düşürücü sürede davanın açılmadığı ..." gerekçesiyle "1-)Davacının davasının USULDEN REDDİNE..." karar verildiği anlaşılmıştır. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı 31.12.2025 tarihli istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ......... Asliye Ticaret Mahkemesince hak düşürücü sürenin geçtiği ve arabuluculuğun ihtiyari olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddedildiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, ortaklıktan çıkarılma kararının 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesi gereğince on günlük yasal süresi geçirildikten sonra notere tevdi edildiğini, bu nedenle üç aylık hak düşürücü sürenin hiç başlamadığını, davalı kooperatif vekili .........’nin aynı zamanda kooperatif üyesi olması sebebiyle menfaat çatışması bulunduğunu ve temsil yetkisinin sakat olduğunu, uyuşmazlığın Kooperatifler Kanunu'nun 99. maddesi ile Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi gereğince mutlak ticari dava niteliğinde olduğunu, 6325 sayılı Kanun uyarınca zorunlu arabuluculuğa başvurulduğunu ve bu sürecin hak düşürücü süreyi durdurduğunu, yerel mahkemenin davanın konusunu daraltarak HMK'nın 26. ve 297. maddelerini ihlal ettiğini, yargılamanın üç hakim yerine tek hakim gibi yürütüldüğünü, kararın taraflar salondan çıkarılmadan ve kapalı müzakere yapılmaksızın açıklandığını, bilirkişi ücretinin 2025 yılı Asgari Ücret Tarifesi'nde öngörülen 3.200,00 TL yerine 60.000,00 TL olarak fahiş belirlendiğini, kooperatifin asli edimi olan işyeri teslimini 12 yıldır yerine getirmeyerek temerrüde düştüğünü, davacıya çıkarılan borç ve faiz hesaplamalarının hatalı olduğunu, tapu tahsis belgesi verilmesi nedeniyle kazanılmış hak bulunduğunu, .......... İcra Dairesi'nin ............. sayılı takip dosyası yönünden İİK'nın 36. maddesi gereğince tehiri icra kararı verilmesi gerektiğini, mahkemece hükmedilen vekalet ücretinin hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürmekle kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLER: .......... Asliye Ticaret Mahkemesinin .......... Esas - .......... Karar sayılı dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır. Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararına itiraz davasıdır. İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır. Bu davaların ihraç kararının tebliğinden itibaren 3 aylık hak düşürücü süre içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu Asliye Ticaret Mahkemesinde açılması gerektiği, eldeki davanın ise davalı koopetarif merkezinin bulunduğu .......Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 21/04/2025 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır. Davacının dava dilekçesi incelendiğinde uyuşmazlığın özeti başlıklı 10. Fıkrada 31.12.2024 tarihinde tebliğ alındığının ifade edilmesine rağmen istinaf dilekçesinde tebliğin usulsüz olduğu gerekcesiyle istinaf edildiği anlaşılmaktadır. Tebligatın, Tebligat Kanunu'nun 21. maddesi gereğince, mahalle muhtarına yapıldığı görülmekte ise de bu durumda muhatap veya muhatap adına tebliğ yapılabilecek olanlardan hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz iseler tebliğ memurunun, adreste bulunmama sebebini, muhtemel komşu, yönetici, kapıcı, muhtar, ihtiyar kurulu, zabıta amir ve memurlarından tahkik ederek, beyanlarını tebliğ tutanağına yazıp imzalatması, imzadan çekinmeleri halinde de bu durumu yazarak imzalanması gerekir. Gösterilen şekil geçerlilik koşuludur (Y.H.G.K'nun 29/12/1993 tarihli 1993/18-778-876 sayılı kararı). Her ne kadar davalı tebligatın geçersiz olup güvenlik görevlisine tebliğ edildiğini ileri sürdüyse de muhatabı onu öğrenmiş ise tebligat geçerli sayılmaktadır. TK 32.md.) Usulsüz tebligatın geçerli olmasının koşulu "muhatabın" tebliği öğrenmesidir. Bu tarihte dava dilekçesinde 31.12.2024 olarak ifade edilmektedir. Bu nedenle yerel mahkemece tebliğ tarihinin 31.12.2024 tarihinin esas alınarak değerlendirme yapılması yerindedir. Uyuşmazlık, kooperatif ortaklığından çıkarma kararına karşı açılan itiraz davasında, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesinde öngörülen üç aylık hak düşürücü sürenin, ihtiyari arabuluculuk sürecinde geçen süre kadar durup durmayacağı ve davanın süresinde açılıp açılmadığı noktasında toplanmaktadır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesinde, kooperatif ortaklığından çıkarılma kararının onaylı örneğinin çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere on gün içinde notere tevdi edileceği, ortağın tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabileceği, bu süre içerisinde mahkemeye veya kanunda öngörülen koşullarla genel kurula başvurulmaması hâlinde çıkarma kararının kesinleşeceği düzenlenmiştir. Anılan maddede öngörülen üç aylık süre hak düşürücü nitelikte olup mahkemece re'sen gözetilmesi gerekir. Nitekim Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 11.05.2022 tarihli, 2021/2465 Esas ve 2022/2644 Karar sayılı ilamında da 1163 sayılı Kanun'un 16. maddesinde düzenlenen üç aylık sürenin hak düşürücü nitelikte olduğu, sürenin başlayabilmesi için çıkarma kararının ortağa usulüne uygun şekilde tebliğinin zorunlu bulunduğu kabul edilmiştir. Bununla birlikte, hak düşürücü sürelerin işlemesine ilişkin genel düzenleme niteliğindeki 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 16. maddesinin ikinci fıkrasında, arabuluculuk sürecinin başlamasından sona ermesine kadar geçirilen sürenin zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmayacağı açıkça hüküm altına alınmıştır. Anılan düzenleme, arabuluculuk yolunun dava şartı olarak öngörüldüğü uyuşmazlıklarla sınırlı olmayıp, Kanun'un 16. maddesi kapsamında usulüne uygun şekilde yürütülen ihtiyari arabuluculuk faaliyetlerini de kapsamaktadır. Zira 6325 sayılı Kanun'un 16. maddesinin ikinci fıkrasında, hak düşürücü sürelerin işlememesine ilişkin sonuç bakımından ihtiyari arabuluculuk ile dava şartı arabuluculuk arasında herhangi bir ayrım yapılmamıştır. Düzenlemede esas alınan husus, arabuluculuk sürecinin hukuken başlamış ve sona ermiş olmasıdır. Bu nedenle, tarafların uyuşmazlığın çözümü için ihtiyari olarak arabuluculuğa başvurmaları ve Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen şekilde arabuluculuk sürecinin başlaması hâlinde, sürecin başlangıcından sona ermesine kadar geçen sürenin hak düşürücü süre hesabında dikkate alınmaması gerekir. Aksi yöndeki yorum, kanun koyucunun arabuluculuk sürecinde hak düşürücü sürelerin işlememesine ilişkin açık düzenlemesini daraltmak ve kanunda öngörülmeyen bir ayrım yaratmak sonucunu doğuracaktır. Somut olayda, davalı kooperatif yönetim kurulunun davacının ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin kararının 31.12.2024 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davacının 6325 sayılı Kanun kapsamında ihtiyari arabuluculuğa başvurduğu, arabuluculuk sürecinin 18.03.2025 tarihinde başladığı ve 17.04.2025 tarihinde son tutanağın düzenlenmesiyle sona erdiği, davanın ise 21.04.2025 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre, 1163 sayılı Kanun'un 16. maddesinde öngörülen üç aylık hak düşürücü süre, çıkarma kararının 31.12.2024 tarihinde tebliği üzerine işlemeye başlamış olup olağan koşullarda 31.03.2025 tarihinde sona erecektir. Ancak hak düşürücü sürenin işlemekte olduğu dönemde, 18.03.2025 tarihinde arabuluculuk sürecinin başlamasıyla birlikte 6325 sayılı Kanun'un 16/2. maddesi gereğince sürenin işlemesi durmuştur. 18.03.2025 ile 17.04.2025 tarihleri arasında arabuluculuk faaliyeti nedeniyle geçen 31 günlük sürenin, hak düşürücü sürenin hesabında dikkate alınmaması gerekmektedir. Arabuluculuk faaliyetinin 17.04.2025 tarihinde sona ermesi üzerine, 18.04.2025 tarihinden itibaren kalan sürenin işlemeye devam edeceği açıktır. Bu durumda, arabuluculuk sürecinin başlaması tarihinde üç aylık sürenin dolmasına 14 gün bulunduğu, arabuluculuk sürecinde geçen 31 günlük sürenin hesaba katılmaması gerektiği gözetildiğinde, hak düşürücü sürenin uzayan son günü 01.05.2025 tarihi olmaktadır. Dolayısıyla davacının 21.04.2025 tarihinde açtığı davanın, 1163 sayılı Kanun'un 16. maddesinde öngörülen üç aylık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır. İlk Derece Mahkemesince, 6325 sayılı Kanun'un 16/2. maddesindeki düzenleme gözetilmeksizin, ihtiyari arabuluculuk sürecinde geçen sürenin hak düşürücü sürenin hesabında dikkate alınması suretiyle davanın süresinde açılmadığı gerekçesiyle usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak dosyanın yeniden görülmek ve uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-)Davacının istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜNE; ......... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... tarih ve ...... Esas - ....... Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA; davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, 2-)Yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazine'ye irat kaydına, 3-)Yatırılan istinaf karar harcının talep halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından yatırana iadesine, 4-)İstinaf başvuru giderlerinin esas hükümle birlikte İlk Derece Mahkemesi tarafından değerlendirilmesine, 5-)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 6-)Karar ilamının 6100 sayılı HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca; İlk Derece Mahkemesince taraflara tebliğine, İlişkin; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a ve 362/1-g maddeleri gereğince KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

Başkan e imzalıdır

Üye e imzalıdır

Üye e imzalıdır

Katip e imzalıdır

Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2026/395, K. 2026/1260, T. 27.10.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2026-395-e-2026-1260-k-7f2070631862