Bölge Adliye Mahkemesi 2024/528 E. 2026/1414 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2024/528 Esas 2026/1414 Karar T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/528 KARAR NO : 2026/1414

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : Ankara 6.Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : 18/01/2024 NUMARASI : 2023/904 Esas 2024/33 Karar

DAVA : Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkarılmaya İlişkin) DAVA TARİHİ : 06/09/2022 KARAR TARİHİ : 22/10/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/11/2026

Taraflar arasındaki şirket ortaklığından çıkarılma istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... ...'nın %25 payla şirketin ortağı olduğunu, aynı zamanda şirketin müdürü ve %75 ortağı olan eşi ... ... ile boşanma aşamasında olduklarını, tarafların Ankara 26. Aile Mahkemesi'nin 2021/608 E. Sayılı dosyası ile boşanma davalarının devam ettiğini, davalının aynı zamanda ... ...'ya mal paylaşımı davası açtığını ve ... ...'nın tüm mallarına tedbir koydurduğunu, ... ... aleyhine de uzaklaştırma kararı aldığını, ayrıca şirkete kayyum atanması, ... ...'nın müdürlüğünün sonlandırılması için Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/603 E. Sayılı dosyası ile dava açtığını, davalı tarafın bu davası ile ortağı olduğu şirketin menfaatini de zedeleyen durum içerisine girdiğini, müvekkili şirketin sürekli büyüme gösteren ve kanuni şartlara göre aktifliğini sürdüren bir şirket olduğunu, davalı tarafın ortağı olduğu şirkete kayyım talebi ile şirkete zarar verme gayreti içerisine girdiğini, davalı ... ...'ya boşanma davasının açmasının hemen akabinde müvekkili şirketin yemek sepeti gibi sipariş verilebilecek tüm üyeliklerini iptal ettirdiğini, davalı yanın müvekkili şirkete sırf diğer ortak olan ... ... ile boşanma davası olması sebebi ile zarar verdiğini ve diğer ortak ... ... için ortaklığın devam ettirilmesinin olanaksız olduğunun aşikar olduğunu, 28/09/2022 tarihinde alınan genel kurul kararında davalı ... ...'nın şirket ortaklığından çıkarılması istemiyle dava açılmasına karar verildiğini bildirerek, davalı ... ...’nin haklı sebeplerle şirket ortaklığından çıkarılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ortaklıktan çıkarılması için alınmış genel kurul kararı bulunmadığını, müvekkilinin ortaklıktan çıkarılması için haklı sebebin mevcut olmadığını, davacı şirketin huzurdaki davanın amacına aykırı olarak müvekkili ile diğer ortak ... ... arasındaki evlilik birliğinin sona ermesini gerekçe gösterdiğini, ortaklar arasındaki evlilik birliği ve buna bağlı olan haklar ile şirket ortaklığı ve ortaklıktan kaynaklı hakların birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini, nitekim evlilik birliğinden ve şirket ortaklığından kaynaklı hakların ve borçların doğum sebeplerinin sonuçlarının birbirinden farklı olarak düzenlendiğini, davacı şirketin müvekkilinin şirket müdürünün azledilmesi talebi ile ikame ettiği davayı gerekçe göstererek müvekkilinin şirkete zarar verdiğini iddia ettiğini, müvekkilinin Anayasa 36. maddesi ile güvence altına alınmış hak arama hürriyeti kapsamında meşru taleplerini ileri sürdüğünü belirterek mahkemece huzurundaki davanın dava şartı eksikliği sebebiyle usulden reddine, mahkemenin davanın esasına ilişkin inceleme yapması halinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; bu davanın açılması için TTK'nin 640/3. maddesinde yer almasa bile, aynı Kanunun 616/1-h ve 621/1-h maddeleri uyarınca, davayı açmaya yetkili ortaklığın bir karar alınması şart olup, davacı tarafın dosyaya 28/09/2022 tarihinde alınan genel kurul kararı olduğunu belirterek, dava dışı ortağın imzasını taşıyan bir karar sunduğunu, davalı tarafın bu kararın genel kurul kararı olmadığını, müdür kararı olduğunu savunmuşsa da, davacı şirketin 2 ortaklı yapıda olup, öğretide iki ortaklı şirketlerde bu kararın aranmasına gerek olmadığının savunulduğunu, bu konuda alınan Yargıtay kararlarının da olduğu gözetilerek alınan bu kararın yeterli olduğu kanaatine varıldığını, davacının , davalı ortağın açtığı boşanma, mal rejiminin tasfiyesi ve şirkete kayyım atanması talepleri dışında, davalı ortağın ortaklıktan çıkartılmasını haklı kılacak sebepleri iddia ve ispat edemediğini , davalı ortağın anayasal güvence altında olan hak arama özgürlüğü kapsamında açtığı davaların tek başına davalı ortağın ortaklıktan çıkartılması için haklı sebep oluşturmayacağını, bu sebeple ortağın, ortaklıktan çıkartılması için gerekli temel şart olan "haklı sebebin" oluştuğu ispatlanamadığından açılan davanın reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki iddialarını tekrarla, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı yanın davacı şirkete sırf diğer ortak olan ... ... ile boşanma davası olması sebebi ile zarar verdiğinin ve diğer ortak ... ... için ortaklığın devam ettirilmesinin olanaksız olduğunun aşikar olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava, limited şirket ortağının 6102 sayılı TTK'nun 640/3 maddesi uyarınca ortaklıktan çıkarılması istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Davacı yan davalı ile davacı şirketin diğer ortağının boşanma aşmasında olduğunu, bu süreçte davalının davacı şirkete zarar verdiğini ve diğer ortak ... ... için ortaklığın devam ettirilmesinin olanaksız olduğunu , davalının şirket ortaklığından çıkarılması için haklı sebep koşulunun gerçekleştiğini iddia etmiş, davalı yan ise davanın reddini savunmuş, Mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ,ilgili karara karşı davacı yanca istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davacı yanın istinafı doğrultusunda somut olayda uyuşmazlık haklı nedenle limited şirket ortaklığından çıkarma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti noktasında toplanmaktadır. Somut olayda davalının davacı şirketin % 25, dava dışı ortağın ise % 75 oranında paydaşı olduğu, taraflar arasında boşanma davası ve dava dışı diğer ortak olan müdür (eşin) azli ve şirkete kayyım tayini talepli dava dosyaları olduğu dosya kapsamı ile sabittir. Limited şirket ortağının haklı nedenlerle çıkartılması davasında haklı nedenlerin varlığına şirketin iç işleyişine bakarak karar verilmelidir. Bu halde esas itibariyle haklı sebep, çıkartılacak ortağın davranışında veya şahsında doğabilir. Gerçekten de şayet ortağın kendi şahsında veya davranışında ortaya çıkan sebepler, şirketin amacına ulaşmasına engel oluyorsa veya önemli ölçüde zorlaştırıyorsa ya da ortağın şirkette kalması diğer ortaklar açısından katlanılamaz hal almışsa bu ihtimallerde haklı nedenle çıkartılmanın varlığı gündeme gelecektir. Ortağın çıkartılması için haklı neden teşkil edecek sebeplere pek çok örnek verilebilir. Mesela bir ortağın kendisine düşen ortaksal yükümlülükleri, örneğin sermaye koyma ya da ek ödeme yükümünü ifa etmemesi onun şahsında haklı sebep teşkil edebilir. Yine sadakat yükümlülüğünün ihlali de, örneğin şirket sırlarının üçüncü kişilere ifşa edilmesinde olduğu gibi, ortaklıktan çıkartılma bakımından haklı neden teşkil eder. Keza rekabet yasağının önemli bir görünümü olan, rekabet yasağının ihlali de çıkarma davasında haklı neden teşkil eder. Ancak ortaklar bakımından rekabet yasağının ihlalinin haklı neden teşkil edebilmesi için, rekabet yasağının limited şirket sözleşmesinde düzenlenmesi zorunludur. (TTK m. 613/II ve TTK 577/I-g) Tekrar etmek gerekirse, haklı neden için ortağın davranışlarının şirket faaliyetlerine sekte vuracak ve ızrar edecek, karşılıklı güveni ortadan kaldıracak nitelikte ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı olması gerekir. Ancak, şirketten izahat istemek, şirket işlerinde ve oylamalarda çekimser kalmak, şirket aleyhine dava açmak (gereksiz ve kötü niyetli olarak sayısız davalar açmak gibi istisnai durumlar hariç) gibi hususlar şirketten ihraç için haklı sebep teşkil etmez. Öte yandan şirket ortakları aleyhinde suç duyurusunda bulunmak da açık bir dürüstlük kurallarına aykırılık ve yıldırma saikiyle yapılmadıkça ve sayısız yersiz şekilde kanuni yolların suistimal edilmesi söz konusu olmadıkça haklı nedenle fesih olarak kabulüne olanaklı değildir. Ortaklar genel kurulu kararında, çıkarma için haklı nedenlerin nelerden ibaret olduğu belirtilmelidir. Zira mahkeme sadece genel kurul kararında alınan çıkarma bakımından haklı neden kabul edilen maddi vakıalar çerçevesinde yargılama yapacaktır. Dava esnasında genel kurul kararında belirtilenlerden başka herhangi bir sebep eklenerek, ortağın çıkartılması istenemeyeceği gibi, genel kurulda belirtilenler yerine yeni sebepler de davada ileri sürülemez. Çıkarma davasında haklı nedenlerin gerçekleşip gerçekleşmediğini davacı şirket ispat etmekle mükelleftir. Haklı nedenler maddi vakıa olup, tanık dahil her türlü delille ispat edilebilir. (Oruç Hami Şener, Limited Ortaklıklar Hukuku, 1. Bası, Seçkin Yayıncılık, Kasım, 2017, s. 911.)

6102 Sayılı TTK'nun çıkarılma başlıklı 640/3. maddesinde, şirketin istemi üzerine ortağın mahkeme kararıyla haklı sebebe dayanılarak şirketten çıkarılması halinin saklı olduğu, aynı yasanın genel kurulunun yetkileri başlıklı 616/1(h). maddesinde bir ortağın şirketten çıkarılması için mahkemeden istemde bulunulması hususunun genel kurulun devredilmez yetkileri arasında sayıldığı, yine aynı yasanın önemli kararlar başlıklı 621/1(h). maddesinde ise bir ortağın haklı sebepler dolayısıyla şirketten çıkarılması için mahkemeye başvurulması ve bir ortağın şirket sözleşmesinde öngörülen sebepten dolayı şirketten çıkarılması için de genel kurul kararıyla temsil edilen oyların en az 2/3'ünün ve oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunması halinde alınabileceği düzenlenmiştir. TTK'nun 640/3. maddesi gereğince haklı sebebe dayalı olarak limited şirket ortağının şirketten çıkarılması için dava, ancak şirket tarafından ve genel kurulun bu konuda vereceği bir karar üzerine açılabilecektir. TTK'nun 621. maddesinin birinci fıkrasında limited şirkette bazı kararlar önemli nitelikte görülmüş ve ağırlaştırılmış karar nisabı ile alınabileceği belirtilmiştir. Maddenin (h) bendinde ''Bir ortağın haklı sebepler dolayısıyla şirketten çıkarılması için mahkemeye başvurulması ve bir ortağın şirket sözleşmesinde öngörülen sebepten dolayı şirketten çıkarılması'' kararının da bu kapsamda olduğu ve çifte nisapla karar alınması gerektiği belirtilmiştir. Söz konusu karar için hem ''genel kurulda temsil edilen oyların en az üçte ikisinin'' hem de ''oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunması'' şartı aranmaktadır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 16/01/2025 tarihli, 2024/1200 E. 2025/194 K. sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 01/12/2020 tarihli, 2020/766 E., 2020/5565 Karar sayılı ilamı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 05/07/2023 tarihli, 2022/63 E. 2023/722 K. sayılı ilamı). Haklı sebeple ortağın ortaklıktan çıkarılması için limited şirket tarafından mahkemeye başvurulmadan önce limited şirket genel kurulunda TTK'ın 621/1 (h) maddesi uyarınca ve nitelikli çoğunluk tarafından bu kapsamda bir kararın alınması dava şartıdır.

Somut olayda , davacı yanca 28/09/2022 tarih, 2022/ 1 sayılı karar ile '' Şirket müdürü ve ortağı ... ...; şirket diğer ortağı ... ...’ nın şirketi maddi zarara sokuyor olması, şirketin aleyhine kayyum talepli dava açmış olması, ... ...’ nın müdürlüğüne son verilmesi için dava açmış olmasından dolayı haklı sebepleri bulunduğu için ... ...’ nın ortaklıktan çıkarılması için dava açılmasına karar vermiştir.'' şeklinde şirket müdürü ... ... tarafından verilen karara istinaden dava açılmış , yukarıda izah edildiği üzere dava açılırken genel kurul kararı sunulmamış ise de, 17 Mart 2026 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesi'nin 25/12/2025 tarih, 2025/128 E, 2025/273 K sayılı ilamı ile , iki ortaklı limited şirketlerde bir ortağın haklı sebeple çıkarılması için mahkemeye başvurunun genel kurul kararına bağlanmasının , mahkemeye erişim hakkını ve teşebbüs hürriyetini engellediği gerekçesi ile TTK'nun 621/1(h) bendinde yer alan ''Bir ortağın haklı sebepler dolayısıyla şirketten çıkarılması için mahkemeye başvurulması...'' ibaresi ''iki ortaklı limited şirketler'' yönünden iptal edilmiş olup, mahkemenin sunulan müdür kararını yeterli bulduğuna ilişkin gerekçesi , ilk derece mahkemesi karar tarihinde yerinde olmasa bile Dairemiz inceleme tarihinde yerinde bulunulmuştur. Dava şartına ilişkin inceleme sonrası işin esasına geçildiğinde; bahsi geçen 28/09/2022 tarih, 2022/ 1 sayılı kararda belirtilen sebeplerin , dava dilekçesinde de tekrarlanarak davacı yanca belirtilen sebeplerle çıkartma davasının açılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Davacı yanın dava dilekçesinde ve ilgili kararda ileri sürdüğü haklı sebepler yönünden somut olay irdelendiğinde ise ; Davalı tarafça davacı şirketin diğer ortağı olan eşine Ankara 26. Aile Mahkemesinin 2021/608 Esas sayılı dosyası ile boşanma davası , Ankara 16. Aile Mahkemesinin 2021/1190 Esas sayılı dosyası ile mal rejiminin tasfiyesine yönelik davalar açtığı , yine dosyamız davalısı ortak tarafından, dosyamız davacısı şirkete ve diğer ortağa yönelik şirket müdürünün görev süresinin dolması sebebi ile şirketin yönetim organı bulunmadığı iddiası ile davalı şirkete yönetim kayyımı atanmasına yönelik dava açtığı hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Davalı yanca her ne kadar boşanma ve boşanmaya bağlı mal rejiminin tasfiyesi davası ve davacı şirkete kayyım tayini talepli davalar açılmış ise de , davalı yanın bahsi geçen davaları açması hak arama özgürlüğü mahiyetinde olup, açık bir dürüstlük kuralının ihlali , diğer ortağı yıldırma saikiyle ve sayısız yersiz şekilde kanuni yolların suistimal edilmesi şeklinde değerlendirilemeyeceği izahtan varestedir. Hal böyle olunca , davalı ortağın açtığı boşanma, mal rejiminin tasfiyesi ve şirkete kayyım atanması talepli davalarda ileri sürdüğü taleplerin ve mahkemelerce verilen kararların, hak arama özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, davacı şirketin , çıkartılmasını istediği ortaktan kaynaklanan sebeplerin ortaklığın amacına ulaşımını önemli ölçüde engellediğini, yani haklı sebebin oluştuğunu ispat etmekle yükümlü olup, davacı yanın , davalı ortağın açtığı boşanma, mal rejiminin tasfiyesi ve şirkete kayyım atanması talepleri dışında, davalı ortağın ortaklıktan çıkartılmasını haklı kılacak sebepleri iddia ve ispat edemediği anlaşılmakla , mahkemece davacının davasının reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmuştur. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddine yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davacıdan alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 22/10/2026

Başkan - ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi - ...