Bölge Adliye Mahkemesi 2026/2035 E. 2026/1780 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/2035 - 2026/1780 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/2035 KARAR NO : 2026/1780 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 07/05/2026 NUMARASI : 2024/244 E. - 2026/226 K.

DAVANIN KONUSU : Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali, Marka Hükümsüzlüğü.

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 07/05/2026 Tarih ve 2024/244 Esas - 2026/226 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacılar vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili, müvekkilinin 2008/06061, 2008/06065, 2012/17388, 2012/17392, 2011/73059 sayılı "mba for teenagers", "...................................................." ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı gerçek kişinin bu marka ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki .................... kişisel gelişim ve girişimcilik" ibareli marka başvurusuna yaptıkları itirazlarının dava konuşu YİDK kararı ile nihai olarak reddedildiğini, oysa tarafların markaları arasında iltibas bulunduğunu, bu yönde davalı Kurumun ve mahkemelerin emsal kararlarının bulunduğunu, müvekkilinin "..." markasını çok yoğun bir şekilde kullanarak oldukça tanınır hale getirdiğini, "..." ibaresinin üniversitelerin yüksek lisans programının adı olduğu düşünüldüğünde dahi müvekkilin "..." ibaresini bu amaç ile kullanmadığının açık olduğunu, davalının da "..." ibaresini bu amaçla kullanmadığını, taraf markalarında ”...” ibaresinin esas olarak kullanılmasının iltibasa sebebiyet vereceğini, dava konusu markanın müvekkilinin seri markalarından birisi olarak algılanacağını, davalının aynı ibareli başka başvurularının itirazları sonucunda Kurum tarafından reddedildiğini, bu markaların ret edilmesi üzerine ek ibareler ekleyerek yeniden tescil başvurusunda bulunulmasının kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, 2021-M-4750 sayılı YİDK kararının iptaline ve dava konusu başvurunun tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiş, YİDK kararında mesnet alınan 2011/73059 sayılı markanın, 2008/06061 ve 2008/06065 sayılı mesnet markaların da ... ... ve Bilim Eğitim Hizmetleri Anonim Şirketi'ne dava tarihinden sonra devredilmiştir. Davalı Türk Patent ve Marka Kurumu vekili, Kurum kararının yerinde olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Diğer davalı vekili, müvekkilinin yönetim kurulu başkanlığını yaptığı ... Eğitim Grubu'nun, "... ... Akademisi Okulları" "... Okulları” İle eğitim-öğretim hizmetlerini dört yaşından lise sona kadar kesintisiz devam eden bir programla sunduğunu, müvekkilinin ”... Okulları” ibareli ve esas unsurlu markalarına yaptığı yatırım, harcadığı sermaye ve emek ile ayırt edicilik kazandırdığını, ”...” İbaresinin bir eğitim-öğretim modeli olduğunu, müvekkilinin markasının okunuş, yazılış veya yazım karakteri bakımından davaya mesnet markalar ile hiçbir benzerliğinin bulunmadığını, davacının işbu davaya mesnet gösterdiği markalarının kullanılmaması nedeniyle İstanbul Anadolu 2. Fikri Haklar Hukuk Mahkemesi 2019/133 Esas sayılı dosyası ile iptal davasının ikame edildiğini, davanın halen derdest olduğunu, davacı şirketin itiraza gerekçe gösterdiği markalar ile müvekkili markasının hem benzer bulunmadığını, hem de davacı tarafın itiraza dayanak sunduğu markaların kullanımını ispat edemediğini, müvekkilinin ”...” esas unsurlu marka bakımından kazanılmış hakkının mevcut olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, dava konusu ”... sociable talks kişisel gelişim ve girişimcilik” ibareli ve 2019/137464 başvuru numaralı davalı başvurusunun 41 'inci sınıflardaki 1-8 alt gurubundaki emtiaları kapsadığı, davacının itiraz mesnet 2008/06061, 2008/06065, 2012/17388, 2012/17392 ve 2011/73059 sayılı markaları, dava konusu marka başvurunun yapıldığı tarih itibariyle 5 yılı aşkın süredir tescilli olduğu, davalının iltibas iddiasına dayanak gösterdiği markaların 16 ve 41. sınıflardaki mal ve hizmetler üzerinde kullandığını ispatlaması gerektiği, davcının 2008/06065, 2012/17388, 2012/17392, 2011/73059 sayılı markalarını 41. sınıf: "Eğitim ve öğretim hizmetleri. Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri." üzerinde ciddi biçimde kullandığı ve bu kullanımın davalı Kurum nezdinde sunulan delillerle ispatlandığı, davacı markaları kapsamında kullanımı ispatlanamayan 41/03, 04, 05, 06, 07, 08 alt gruplarındaki hizmetler bakımından markaların hizmet listeleri farklı hizmetlerden oluştuğu, başvurucu davalının YİDK aşamasında kullanım ispatı talebinde bulunduğu ve davada ise ıslah ile sonradan kullanım ispatı talep etmiş olduğu, davacı tarafından dava aşamasında kullanıma ilişkin sonradan delil sunulmadığı, buna göre taraf markalan esaslı unsurlarının "..." ve ".../T-..." olduğu, davalı başvurusunun davacı markasını aynen içermesi karşısında markaların görsel ve işitsel olarak benzer olduğu, kavramsal olarak ise "...", "... ... ... ..." kelimelerinin baş harflerinden oluşturulan ibarenin, işletme alanında yüksek lisans derecesi olduğu, keza geniş çerçevede yine bu eğitim sistemine yönelik kitaplarda da "...” ibaresinin kullanılıyor olmasının doğası gereği olduğu, dolayısıyla "Dergi, kitap, gazete v.b. gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılmasına İlişkim hizmetler (global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil)" bakımından bu meyanda davalı başvurusunda bulunmayan 16. sınıftaki basılı yayınlar bakımından da ayırt ediciliğinin zayıf olduğu, keza 41/03, 04, 05, 06, 07, 08 alt gruplarındaki hizmetler bakımından da davacı markaları kapsamında kullanımı ispatlanamadığı ve SMK 6/5 ve 9. koşullarının oluşmadığı, bu itibarla dava konusu YİDK kararının yerinde olduğu ve hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı ... ... A.Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde, süresi içinde cevap dilekçesi sunulmayan hallerde, sonradan verilen cevap dilekçesinin ıslahı suretiyle defi ileri sürülmesi usulen mümkün olmadığını, bilirkişi heyeti ve mahkemece, davalının usulsüz defini geçerli sayarak müvekkilin ispat yükü altında olmadığı bir konuda aleyhe sonuç doğurduğunu, markalarının kullanıldığını ve bu hususta da hatalı değerlendirme yapıldığını, müktesep haklarının göz ardı edildiğini, "..." ibaresinin yüksek lisans bağlamını aşarak müvekkili ile özdeşleşen bir eğitim modeline dönüştüğünü ve yüksek ayırt ediciliğe sahip bir marka haline geldiğini, bilirkişi raporunda ki bütünsel algı ilkesinin kendi içinde çelişkili olduğunu, taraf markaları arasında ki benzerliğin işletmesel bağlantı olacağı algısına sebebiyet vereceğini ve SMK 6/5 ve 9. koşullarının oluştuğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. Davacı ... Öğretim Kurumları A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davacılar arasındaki devir sözleşmesinden diğer davacının sözleşme hükümlerine uymaması nedeniyle tek taraflı olarak dönüldüğünü, bu hususta açılan dava kapsamında dosyaya davacı sıfatıyla eklendiğini, "..."esas unsurlu markaların gerçek hak sahibi olduğunu, bozma öncesi yapılan tespitin aksine bir belge olmamasına rağmen hatalı karar verildiğini, taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzer olduğunu, tüketici nezdinde seri markalar olarak algılanmasına sebebiyet verileceğini, tanınmış marka olduğunu ve davalının kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE : 1-Dava, marka ile ilgili kurum kararlarının iptali ile markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalının YİDK sürecindeki kullanım ispatı talebine karşı davacının sunduğu kullanım delillerinin davacının mesnet markalarının üçüncü kişilere belli bir yoğunlukta hizmet sunulduğunu, gerçek bir kullanıma konu olduğunu gösterir nitelik taşımadığı, bu nedenle YİDK karar iptali davası yönünden tamamı kullanım ispatına tabi dayanak markaların SMK'nın 6/1 hükmü kapsamında dikkate alınmamasının yerinde olduğu anlaşılmakla, davacılar vekillinin YİDK kararının iptali bakımından istinaf başvurularının esas yönünden reddi gerekmiştir. 2-Hükümsüzlük istemi bakımından ise; davalı tarafa dava dilekçesi usulen tebliğ edilmiş olmasına rağmen yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmaması nedeniyle, davalının kullanmama def'inin bulunmadığının kabul edilmesi gerektiği hususlarının Dairemizin 04.04.2024 tarihli ve 2022/530 Esas, 2024/699 Karar sayılı ilamında "..davaya yasal cevap süresi içerisinde cevap vermemiş olan davalının, süresinden sonra vereceği cevap dilekçesi ile kullanmama definde bulunabilmesi ya da müktesep hak ileri sürmesi, HMK'nın 141/2. maddesi gereği ancak davacının açık muvafakati ile mümkün olacaktır. Somut olayda davacı tarafın, bu yönde açık muvafakati bulunmamaktadır. O halde hükümsüzlük davası yönünden, davalının kullanmama define ve müktesep hak savunmasına hukuki değer atfedilemeyeceği" vurgulanmış olduğu, ancak mahkemece ıslah ile kullanım ispatı bakımından değerlendirme yapıldığı ve bu hususa ilişkin delil sunulmadığı gerekçesi doğru görülmemiştir. Öte yandan, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 23.10.2024 tarihli, 2023/6092 Esas ve 2024/7534 Karar sayılı ilamıyla, davacıların davaya konu mesnet markaları olan; 2008/06061 numaralı “... ... ...”, 2012/17388 numaralı “T-... ... ...” ve 2012/17392 numaralı “T-... Wınn ...” markalarının kullanılmamaları nedeniyle iptallerine ve sicilden terkinlerine, davacı adına tescilli 2008/06065 numaralı “T-...” markasının 41. sınıfta tescilli olduğu "Spor, kültür ve eğlence hizmetleri. Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri. Fotoğrafçılık hizmetleri. Tercüme hizmetleri." için kullanılmaması nedeniyle kısmen iptaline, diğer mal ve hizmetlere ilişkin talebin reddine, davalı adına tescilli 2011/73059 numaralı “... ...” markasının 16. sınıfta tescilli olduğu “Kağıt, karton (mukavva) ve bunlardan yapılmış ürünler (Kırtasiye amaçlı ürünler hariç). Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı evraklar; takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, (pullar). Kırtasiye, büro, eğitim ve öğretim malzemeleri (mobilyalar ve cihazlar hariç). Büro makineleri. Badana ve boya için fırçalar ve rulolar.” ve 41. sınıfta tescilli olduğu “Spor, kültür ve eğlence hizmetleri. Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri. Fotoğrafçılık hizmetleri. Tercüme hizmetleri.” için kullanılmaması nedeniyle kısmen iptaline karar verilmiştir. Bu itibarla, davacılar adına tescilli 2008/06065 numaralı “T-...” markası ile 2011/73059 numaralı “... ...” markasının tescilli olduğu 16 ve 41. sınıflar bakımından SMK'nın 6/1 hükmü uyarınca yapılan değerlendirmede dikkate alınması gerektiği, buna göre dava konusu "... OKULLARI ... AKADEMİ" ibareli başvuru ile davacıların "...","T-..." asli unsurlu markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, işitsel ve kavramsal yönden tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu, davaya konu olan marka başvurusu ile mesnet alınan karşılaştırılan markalar arasında emtia benzerliği şartının da gerçekleştiği,davalı markasının, davacı markası ile aynı seri içinde bir marka olarak algılanma tehlikesi dolayısıyla karıştırma ihtimalinin mevcut olduğu ve dava konusu başvurunun kötü niyetle yapıldığı iddiasının kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, "...", "... ... ... ..." kelimelerinin baş harflerinden oluşturulan ibarenin, işletme alanında yüksek lisans derecesi olduğu, eğitim sistemine yönelik kitaplarda da "...” ibaresinin kullanılıyor olmasının doğası gereği olduğundan ayırt ediciliğinin zayıf olduğu değerlendirilerek davanın hükümsüzlük istemi bakımından reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06.10.2025 tarihli, 2025/748 Esas ve 2026/5966 Karar sayılı ilamı) Sonuç itibariyle; hükümsüzlük istemi bakımından davaya konu 2019/137464 sayılı markanın 41.sınıftaki "Eğitim ve öğretim hizmetleri, Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri. Dergi, kitap, gazete v.b. gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılmasına ilişkin hizmetler (global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil)" hizmetleri bakımından iltibas ihtimalinin oluştuğundan davanın kısmen kabulüne, HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; 1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 07/05/2026 gün ve 2024/244 Esas - 2026/226 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Davanın KISMEN KABULÜ ile; YİDK'in 2021-M-4750 sayılı iptali isteminin REDDİNE, 2019/137464 sayılı markanın 41.sınıftaki "Eğitim ve öğretim hizmetleri, Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri. Dergi, kitap, gazete v.b. gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılmasına ilişkin hizmetler (global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil)" emtiaları ile sınırlı olarak hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 3-Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 672,70-TL'nin davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 4-Davacılar kendilerini vekille temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 55.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, 5-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 55.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine, 6-Davacı ... Öğretim Kurumları A.Ş. tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan 2.100,00-TL bilirkişi ücreti, 395,00-TL tebligat ve posta masrafı ile istinaf aşamasında yapılan 2.002,00-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcından oluşan toplam 4.497,00-TL'nin davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 1/2 kabul edilerek bu orana tekabül eden 2.248,50-TL.'ye 59,30-TL başvurma harcı, 59,30-TL peşin harç tutarı eklenerek oluşan toplam 2.367,10-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacı ... Öğretim Kurumları A.Ş'ne verilmesine, 7-Davacı ... ... ve Bilim Eğitim Hiz. A.Ş. tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan 8.500,00-TL bilirkişi ücreti, 931,40-TL tebligat ve posta masrafı ile istinaf aşamasında yapılan 535,00-TL posta ve tebligat gideri, 2.002,00-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcından oluşan toplam 11.968,40-TL'nin davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 1/2 kabul edilerek bu orana tekabül eden 5.984,20-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacı ... ... ve Bilim Eğitim Hiz. A.Ş.'ne verilmesine, 8-Davalı Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan 100,00-TL'nin davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 1/2 kabul edilerek bu orana tekabül eden 50,00-TL yargılama giderinin davacılardan alınarak davalı Kuruma verilmesine, 9-Davalı şahıs tarafından ilk derece ve istinaf aşamasında yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 10-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen davacıya iadesine (HMK m.333), 11-Davacılar tarafından istinaf başvurusunda ayrı ayrı peşin olarak yatırılan 732,00-TL maktu istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara ayrı ayrı iadesine, 12-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile 15/10/2026 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 19/10/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.