Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1845 E. 2026/1994 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/1845 KARAR NO : 2026/1994

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : AYDIN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/107 KARAR NO : 2026/569 DAVANIN KONUSU : Alacak (Tellallık Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 09/02/2026 KARAR TARİHİ : 07/07/2026 DAİRE KARAR TARİHİ : 09/10/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 09/10/2026

Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/07/2026 Tarih ve 2026/107 Esas 2026/569 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü. İSTEM: Davacı avukatı tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; dava dışı .... Şirketi'nin, davalı ... ile 07/08/2015 tarihinde gayrimenkul satımı aracılık sözleşmesi imzaladığını, sözleşme kapsamında davalının inşa ettiği 90 adet dairenin satışına aracılık etme konusunda anlaşıldığını, davacının satışları gerçekleştirmesine rağmen kararlaştırılan ücretin ödenmediğini, daha önce açılan alacak davasının adi ortaklık ilişkisi gerekçesiyle usulden reddedildiğini ve kararın kesinleştiğini, bu süreçte arabuluculuk başvurusu yapıldığını ancak anlaşmazlık ile sonuçlandığını, TBK'nın 158. maddesi uyarınca 60 günlük ek süre içerisinde işbu davanın ikame edildiğini, davalının sözleşmeye aykırı olarak doğrudan yaptığı satışlar nedeniyle hem komisyon bedeli hem de cezai şart ödemesi gerektiğini, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari nitelikte olduğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00 TL hizmet bedeli ile 100.000,00 TL cezai şart alacağının ilk dava tarihi olan 03.02.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsilini, ayrıca işbu davanın Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/762 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir. YANIT : Davalı avukatı tarafından verilen yanıt dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinin görev alanına girdiğini belirterek görev itirazında bulunduğunu, davacının daha önce Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/1288 Esas sayılı dosyasında açtığı davanın usulden reddedilerek Didim 2. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verildiğini ifade ettiğini, müvekkilinin tacir olmadığını ve yerleşim yeri itibarıyla dosyanın Didim (Yenihisar) Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesi gerektiğini savunduğunu, Didim (Yenihisar) 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/265 Esas-2023/179 Karar sayılı dosyasında verilen usulden ret kararının kesinleştiğini ve aynı alacak talebi için ikinci kez dava açılmasının kesin hüküm nedeniyle mümkün olmadığını belirttiğini, sözleşme tarihinden itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu ve davanın 09.02.2026 tarihinde zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını ileri sürdüğünü, 07.08.2015 tarihli sözleşmenin davacı şirket ile ..... Şti. arasında adi ortaklık ilişkisiyle kurulduğunu ve adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığından tüm ortakların mecburi dava arkadaşı olarak birlikte hareket etmesi gerektiğini, davacının tek başına dava açmasının HMK m. 52 hükümlerine aykırı olduğunu ve aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını vurguladığını, esasa ilişkin olarak ise TBK m. 521 uyarınca simsarlık ücretine hak kazanılması için asıl sözleşmenin kurulması gerektiğini ancak davacının bu yönde bir belge sunmadığını, sözleşme konusu bağımsız bölümlerin satışının sağlanmadığını, inşaatın tamamlanma süresinde müvekkilinden kaynaklanan bir gecikme olmadığını, davacının sözleşmenin 6. maddesinde yer alan 12 adet bağımsız bölümü satın alma yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve sadece 3 adet bağımsız bölüm satın aldığını, Didim 2. Noterliği'nin 12.12.2016 tarihli ve 9136 Yevmiye sayılı ihtarnamesine rağmen edimlerin ifa edilmediğini, müvekkilinin tacir olmaması nedeniyle avans faizi talep edilemeyeceğini belirterek öncelikle davanın usulden reddini, aksi takdirde esastan reddini, davacının kötüniyetli olması nedeniyle HMK m. 329 uyarınca vekalet ücreti ve disiplin para cezasına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece; Ortaklardan birinin muvafakat vermemesi halinde bu ortak hakkında dava açılarak davalı sıfatı ile davaya katılması sağlanıp hakkında hüküm kurmakta mümkün değildir. Zira davanın kabulü halinde ancak davacı lehine hüküm kurulur. Davacı olması gereken ortağın davalı yapılmak suretiyle taraf teşkili sağlanarak davaya devam edilmesi mümkün değildir. Adi ortaklıkta davanın, tüm ortaklar tarafından birlikte açılması zorunlu olduğundan, mahkememizce davacı vekiline; adi ortaklığı oluşturan .... Şirketi'nin davaya muvafakatini sağlaması için kesin süre verilmiş verilen kesin süre içerisinde muvafakat sağlanamadığından davanın usulden reddine dair karar verilmiştir. İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN: Davacı vekili istinaf talebinde bulunmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı avukatı tarafından verilen istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde özetle; adi ortaklığın tasfiyesi için dava açıldığını ,davanın derdest olduğunu, adi ortaklığın tasfiyesi davası eldeki alacak davasından önce ikame edilmiş olduğundan bu davanın sonucunu etkileyeceğini, tasfiye davasının sonucu beklenilmesi gerektiğini, davacı tarafından hukuken yapılabilecek tüm başvuruların yapıldığını, diğer ortakla birlikte hareket etmediği için adi ortaklığın tasfiyesi davası açılmasına rağmen diğer ortağın muvafakatının alınması gerektiğinin ileri sürülmesi uyuşmazlığı çözümsüzlüğe sürüklediğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE Dava adi ortaklığa ait alacağın davacıdan tahsili istemine ilişkindir. Yerel mahkemece davacının davası açmakta dava ehliyeti olmadığından hmk 114/1-d maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiş, davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Konuya ilişkin Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2025/532 Esas 2025/1516 Karar sayılı kararı aynen"...adi ortaklıkta, ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığından salt adi ortaklık olarak husumet ehliyeti bulunmadığı gibi ortaklardan sadece birinin dava açma hak ve yetkisi ya da birine karşı dava açılması da mümkün bulunmamaktadır. Bir başka anlatımla, adi ortaklık şeklinde yürütülen iş ve işlemlerden dolayı oluşacak olan uyuşmazlıklar sonunda açılacak olan davada, adi ortaklardan birinin dava açabilmesi için diğer ortağın muvafakat vermesi ya da birlikte dava açmaları gerekir. Ortaklardan birinin muvafakat vermemesi halinde bu ortak hakkında dava açılarak davalı sıfatıyla davaya katılması sağlanıp hakkında hüküm kurmakta mümkün değildir. Zira davanın kabulü halinde ancak davacı lehine hüküm kurulur. Davacı olması gereken ortağın davalı yapılmak suretiyle taraf teşkili sağlanarak davaya devam edilmesi mümkün değildir. Adi ortaklıkta davanın, tüm ortaklar tarafından birlikte açılması zorunlu olduğundan, mahkemece, davacıya davada yer almayan adi ortağın davaya muvafakatinin sağlanması için süre verilmesi, muvafakat sağlanamazsa davacının davayı açmakta dava ehliyeti bulunmadığından HMK’nın 114/1-d ve 115/2. maddeleri gereğince davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmektedir..." şeklindedir. Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında; Somut olayda, davacı ..... Şirketi ile dava dışı ...Şti ve davalı yüklenici ... arasında gayrimenkul satımı aracılık sözleşmesi tanzim edildiği, bu sözleşme gereğince davacı emlak komisyoncusunun ortağı olan diğer şirketle birlikte davalı yüklenicinin inşa ettiği toplam 90 dairenin satımı gerçekleşmesinde aracılık etmek üzere anlaştıklarını, davacının taşınmazın satışının gerçekleştirmesine karşın, davalı yüklenicinin sözleşme uyarınca ücretini vermediğini beyanla tellallık sözleşmesinden kaynaklanan alacağını davalı yükleniciden talep ettiği görülmektedir. Dosyanın tetkikinden, Didim (Yenihisar) 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/265 Esas sayılı dava dosyasında yine davacı .....Ltd. tarafından aynı alacağa ilişkin olarak açılan davada davanın adi ortaklar tarafından birlikte açılması gerektiği gerekliliğine değinerek usulden red kararı verildiği, bu kararın kesinleştiği, davacının dava dışı adi ortağı......Şti'nin davaya dahil edemediği ve muvafakatını alamadığı için eldeki davada da davanın usulden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Ne var ki, davacının Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/762 Esas sayılı dava dosyasında işbu dava tarihinden önce adi ortaklığın tasfiyesi talepli dava açtığı, bu dava sonucunda verilecek hükmün, elde ki davanın sonucunu etkileyeceği açık olduğundan, eldeki dava bakımından bekletici sorun olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Hâl böyle olunca; Mahkemece, Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/762 Esas sayılı sayılı dosyasının bekletici mesele yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, değinilen bu husus gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması gerektiği anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf isteminin belirtilen nedenle kabulü ile 6100 sayılı Hmk 353/(1)-a-6 maddesi uyarınca kabulü gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.(Yarg.13. Hd.ESAS: 2016/12059 -KARAR: 2019/2483) HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile; Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/07/2026 Tarih ve 2026/107 Esas 2026/569 Karar sayılı kararının kararının HMK 353/(1)-a-6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Belirtilen eksiklikler giderilerek hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi için dosyanın mahkemesine iadesine, İstinaf talebinde bulunan davacı tarafından yatırılan 732,00 TL istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Davacı tarafından karşılanan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesi tarafından kurulacak esasa ilişkin hükümde dikkate alınmasına, İlişkin, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 09/10/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.