İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2023/551 E. 2026/837 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2023/551
- Karar No
- 2026/837
- Karar Tarihi
T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/551 KARAR NO : 2026/837
DAVA : İtirazın İptali (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/09/2023 KARAR TARİHİ : 20/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. D A V A / Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 10.11.1988 tarihinde kurulmuş, 32 yıldır faaliyet gösteren köklü bir firma olduğunu, davalının ithalatını yaptığı ... marka 909 metrelik dıştan takma motorlu şişme ithal botun satışı konusunda brokerlik hizmeti verdiğini, Satışın tamamlanması akabinde 04.12.2018 tarihinde müşterileri ...’ya davalı tarafından 202383 sıra nolu faturanın kesildiğini, satışı tamamlanan konu şişme ithal botun davalının kestiği fatura beyan edilerek ... tarihinde ... sıra no, .... belge nosu ile ... Limanına müşterileri adına kayıt edildiğini, davalı firma yetkilisi ... tarafından ... nolu cep telefonundan müvekkili şirketi temsil eden ...’in 0 ... numaralı cep telefonuna konu botun Excel tablosu halinde fiyat listesi, resimleri ve videolarının 19.11.2018 tarihinde gönderildiğini ve ... isimli müşterilerinin isminin ...’ye ... mesajı ile bildirildiğini ve ... tarafından ismin kayda alındığı onay mesajının yollandığını, Akabinde bu bilgilerin kendilerinden ... isimli müşterilerine iletildiğini, ardından satışın 04.12.2018 tarihinde gerçekleştiğini, satış tamamlanıp, konu şişme bot müşterilerine teslim edildiği halde davalı satıcının, kararlaştırılmış olan 5.000 Euro + KDV den toplam 5.900 Euro bedelli komisyon borcunu müvekkili şirkete ödemediğini, müvekkili şirketin görüşmeler akabinde 26.04.2021 tarihli GIB... numaralı 5.000 Euro + KDV bedelli hizmet faturasını davalı tarafa iadeli taahhütlü olarak gönderdiğini, işbu faturanın karşı tarafa 30.04.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının yasal süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunmadığını, bu halde borçlu müvekkili şirket alacağını ikrar ettiğini, itiraz etmeyerek fatura üzerinde yazılı şartları da kabul ettiğinin açıkça ortada olduğunu, davalının kendisine tebliğ edilen faturada bulunan 5.900 Euro alacağa ve fatura dip notlarına bir itirazda bulunmayarak kabul ettiğini, müvekkili şirketin konu ile ilgili tüm vergisel edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini ve işbu faturayı ticari defterlerine işlediğini, vergi dairesine beyan ettiğini, söz konusu sözleşmeye aykırılık nedeniyle davalı aleyhine 06.06.2022 tarihinde ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, davalı tarafından 03.01.2023 tarihinde söz konusu takibe konu alacağa ve tüm ferilerine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, borçlu her ne kadar itiraz dilekçesinde herhangi bir borcunun bulunmadığını iddia etmiş ise de, borcun varlığının ortada olduğunu, takip konusu meblağın davalı tarafça gayet iyi bir şekilde bilinmekte olduğunu, aynı zamanda likid bir alacak olduğunu belirterek, davasının kabulüne, itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. S A V U N M A / Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetkili İcra Dairesinin .. İcra Müdürlükleri olduğunu, müvekkili şirketin merkezinin Bodrum'da olduğunu ve başkaca bir şubesi de bulunmadığını, müvekkili ve takip alacaklısı arasında akdedilmiş herhangi bir harici yetki sözleşmesi de olmadığını, müvekkili davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesinin, itirazın iptali davasında yetkili mahkeme olduğunu, nitekim taraflar arasında yetkiye dair yapılmış bir sözleşmenin de mevcut olmadığını belirterek davanın yetkisizlik sebebiyle usulden reddini talep ettiklerini, takip ve davaya dayanak faturanın açıkça usule aykırı düzenlenmiş olduğunu ve yok hükmünde bulunduğunu, müvekkili şirketin uzun yıllardır ... marka 909 metrelik dıştan takma motorlu şişme ithal botun satışını yapmakta olduğunu, geçmişte ve mevcutta ilgili botun tek yetkilisi olan müvekkili şirketin bugüne kadar davacı şirkete brokerlik yetkisi de vermediğini, somut olayda müvekkilinin doğrudan dava dışı ... ile irtibat kurarak, bu kişiyle pazarlık yaparak ve satımı hususunda anlaşarak teknenin satışını yaptığını, davacı tarafından müvekkiline simsarlık hizmeti verilmediğinin de sabit olduğunu ifade ederek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın usulden ve/veya esastan reddine, takip ve davada açıkça haksız ve kötüniyetli olan davacı/alacaklı hakkında takip konusu alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, 6100 Sy. HMK'nın 329/1.maddesi gereğince hiçbir hakkı olmadığı halde dava açan davacı aleyhine yargılama giderlerinden başka müvekkilinin kendileriyle kararlaştırdığı 25.000,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesine, 6100 Sy. HMK'nın 329/2.maddesi gereğince hiçbir hakkı olmadığı halde dava açan davacının Beşyüz Türk Lirasından Beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezasına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. G E R E K Ç E / Dava; davacı şirket tarafından davalıya karşı ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı takip dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraf delilleri toplanmış, tarafların 2018-2019 yıllarına ait BA, BS formları celp edilmiş, dava konusu icra dosyası uyap kayıtları dosyamız arasına alınmış, Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Dava konusu ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; Davacı alacaklı tarafından davalı borçluya karşı 5.000,00 EUR faturadan kaynaklı alacağın tahsili amacıyla 5.000,00 EUR asıl alacak 900,00 EUR KDV, 97,03 EUR işlemiz faiz olmak üzere toplam 5.997,03 EUR alacak üzerinden 16/12/2022 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 03/01/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 03/01/2023 tarihinde takibe itirazı üzerine icra takibinin durduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce SMMM uzmanı bilirkişi ...'dan alınan 07/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı yanın bilirkişi incelemesine;... tarih ve ... sayılı bir İrsaliyeli Fatura sunmuş olduğunu, faturanın davalı yanca ... adına düzenlendiğini, KDV dahil 531.504 TL tutarlı faturanın mal/hizmet muhteviyatının mütalaada belirtildiği gibi olduğunun görüldüğünü, dosyada dava konusunu müteallik bir sözleşme görülememiş olduğunu, ayrıca davacı yanın ilk faturadaki ticari alışverişe kendisinin aracılık ettiğini ve tarafları bir araya getirdiğini iddia ettiğini, dava dışı şahıs adına düzenlenmiş birinci fatura ile taraflar arasında “ilk bakışta” bir alaka da kurulamamakta olduğunu, davacı yanın bilirkişi incelemesine 27.04.2021 tarihinde gönderilmiş ve 30.04.2021 tarihinde ... tarafından teslim alınmış “posta alındısı” sunmuş olduğunu,... barkod numaralı gönderi ilgili internet adresinden sorgulandığında sonuç bulunamadığını, neticeten posta gönderisinin sıhhati ve PTT kayıtlarından teyidi, e-Arşiv faturanın davalıya ulaşıp ulaşmadığı, teslim alan kişinin davalının SGK’lı personeli/yetkilisi olup olmadığı, ...’a yapılan teslimin davalıya teslim sayılıp sayılmayacağı gibi teknik ve hukuki hususların mali bilirkişinin uzmanlık alanında olmadığını, bu hususların davalı yan defterlerinin ve dahi dava konusu ile ilintili sair evrakın yerinde incelenmesi sonucunda daha net anlaşılabileceğinin değerlendirildiğini, takdirin mahkemeye ait olduğunu, bu durumda ...’nın taraflarla ilgisiz biri olmadığını, hem davacı hem de davalı ile ticari ilişki kurduğu hususunun mahkemenin takdirinde olduğunu, Sonuç: Davalı yanca sunulan USB Bellek içindeki vesaikin elektronik ortamda açılamamış olduğunu, davalının defterlerinin mahallinde incelenmesinin mahkemelerin takdirinde olduğunu, dava konusu faturanın davacının kayıtlarında ve B formlarında görülmüş olduğunu, dosyada dava konusunu müteallik bir sözleşme görülememiş olduğunu, ayrıca davacı yanın ilk faturadaki ticari alışverişe kendisinin aracılık ettiğini ve tarafları bir araya getirdiğini iddia ettiğini, dava dışı şahıs adına düzenlenmiş birinci fatura ile taraflar arasında “ilk bakışta” bir alaka da kurulamamakta olduğunu, ezcümle konunun sözleşme hukuku ve sektörel açıdan değerlendirilmesinin mali bilirkişinin uzmanlık alanında olmadığını, ilk fatura tarihinin 04.12.2018 olup, eldeki davanın konusu olan faturanın ise 26.04.2021 tarihli olduğunu, bu durumda 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’num 231/5 maddesinde yer alan 7 günlük süre hususunda takdirin mahkemeye ait olduğunu, ayrıca dosya içinde ve davacının sunduğu evrak arasında davalının 8 günlük itiraz süresine uyup uymadığına dair bir belgenin de görülememiş olduğunu, davacı yanın bilirkişi incelemesine 27.04.2021 tarihinde gönderilmiş ve 30.04.2021 tarihinde ... tarafından teslim alınmış posta alındısı sunmuş olduğunu, ...barkod numaralı gönderi ilgili internet adresinden sorgulandığında sonuç bulunamadığını, davanın tarafları arasında yer almamakla birlikte dava konusu faturanın dayandırıldığı ilk faturada adı geçen muhatap ...’nın hem davacı hem de davalı yan ile alım-satım ilişkisi kurduğunun anlaşıldığını, dolayısı ile davacının (KDV dahil) 5.900,00 € (59.433,65 TL) tutarlı alacak iddiasının yukarıdaki hususlar ve davalının defterlerinin incelenmesi neticesinde ortaya çıkacak sonuçlara göre değerlendirilebileceğinin anlaşılmakta olduğu yönündeki tespit ve kanaatleri bildirilmiştir. Mahkememizce SMMM bilirkişi ... ve Emekli ...bilirkişi ...'den alınan 08/10/2025 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; Davaya konu faturanın tespiti açısından davalı defterleri üzerinde inceleme yapmak üzere davalı şirket merkezine gidildiğini, yapılan incelemenin şirket muhasebe sorumlusu ile tutanak altına alındığını, davalıya ait 2021 yılı resmi defterlerinin elektronik defter olduğunun anlaşıldığını, berat bilgilerinin tarafımdan incelendiğini, yerinde yapılan incelemede davalıya ait resmi ticari defterlerde dava konu 26.04.2021 tarihli GIB... numaralı 5.000 Euro + KDV bedelli hizmet faturasına rastlanmadığını, davalı şirketin davaya konu faturayı teslim aldığına dair bir evraka rastlanmadığını, fatura kapsamındaki hizmetin verilip verilmediğinin davalıya ait belgelerden anlaşılamadığını, Gemi Mühendisi bilirkişisi olarak piyasa koşullarında bu tarz komisyonculuk hizmeti ile ilgili bir kuruluş tarafından belirlenmiş bir oran olmadığını ancak mesleki bilgi ve birikimimize göre bu oranın %7 + KDV civarında olabileceğini, Sonuç: Davaya konu faturanın tespiti açısından davalı defterleri üzerinde inceleme yapmak üzere davalı şirket merkezine gidildiğini, yapılan incelemenin şirket muhasebe sorumlusu ile tutanak altına alındığını, davalıya ait 2021 yılı resmi defterlerinin elektronik defter olduğunun anlaşıldığını, usulüne uygun olarak yapılmış olan e-defter berat bilgilerinin incelendiğini, yerinde yapılan incelemede davalıya ait resmi ticari defterlerde davaya konu 26.04.2021 tarihli GIB... numaralı 5.000 Euro + KDV bedelli hizmet faturasına rastlanmadığını, davalı şirketin davaya konu faturayı teslim aldığına dair bir evraka rastlanmadığını, fatura kapsamındaki hizmetin verilip verilmediğinin davalıya ait belgelerden anlaşılamadığını, Gemi Mühendisi bilirkişisi olarak piyasa koşullarında bu tarz komisyonculuk hizmeti ile ilgili bir kuruluş tarafından belirlenmiş bir oran olmadığını ancak mesleki bilgi ve birikimlerine göre bu oranın %7 + KDV civarında olabileceği yönündeki tespit ve kanaatleri bildirilmiştir. Mahkememizce SMMM bilirkişi ... ve Emekli ...bilirkişi ...'den alınan 25/05/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Mahkemenin takdirinde olduğu üzere bilirkişilerin kolluk kuvveti olmadığını, bilirkişiler olarak Mahkemenin verdiği görev doğrultusunda yerinde inceleme yapmak üzere mahale gidildiğinde taraflarına sunulmuş olan evrak kadarını inceleme yapabildiklerini, işbu dosyada da Mahkemece verilen görev doğrultusunda mahale gidilip tarafımıza sunulan evraklar incelenerek rapor haline getirilmiş olduğunu, davacı vekilinin ifade ettiği üzere yalnızca UYAP üzerinden değerlendirme yapılmadığını, yine Mahkeme tarafından verilmiş olan görevi ifa ile mükellef olunduğundan davacı vekilinin “davalının defterlerinin yeniden incelenmesi halinde tarafımıza da incelemenin yapılacağı günün bilirkişilerce bildirilmesini talep ediyoruz” talebi ile ilgili Mahkeme tarafından bu şekilde bir karar verilmesi ve taraflarına bu yönde talimat verilmesi gerektiğinin açık olduğunu, davacı vekili tarafından davacı resmi defterlerinin de yerinde incelenmesi ile ilgili talebi hususunda da davacı vekili tarafından davacı resmi defterlerinin de yerinde incelenmesi talep edildiğini ancak adres bildirmediğinin görüldüğünü, ayrıca davacı şirket merkezinin İstanbul’da olduğu kanısının oluştuğunu, bu sebeple de Mahkeme tarafından bu yönde bir karar verilmesi halinde incelemenin İstanbul’da yapılması gerektiğinin de açık olduğunu, tarafımıza verilmiş olan görev doğrultusunda SGK tarafından dava dosyasına sunulmuş olan 02.01.2026 tarihli müzekkere cevap yazısında özetle ... adına ... sicil sayılı dosyada işlem gören işyerinde ... T.C. Kimlik numaralı ... isimli çalışan bulunduğunun bildirildiğini, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından sunulmuş olan 06.01.2026 tarihli müzekkere cevap yazısında ayrıntısı belirtildiği üzere şirket yetkilisinin ... olduğunu, ... Vergi Dairesine bağlı olduğunu, sermayesinin 750.000,00 TL olduğunu, adresinin ... Yalıkavak Kavşağı No: 27 Ortakent olduğunun bildirildiğini, PTT tarafından sunulmuş olan 02.01.2026 tarihli müzekkere cevap yazısında Mahkemede görülmekte olan dava nedeniyle RR... barkodlu gönderinin akıbeti hakkındaki gönderiyi teslim alanın davalı şirket (kendisi şeklinde) olduğunu, 31.12.2025 tarihli müzekkere ekinde bulunan tebligat parçasında ise teslim alanın ... olduğunu, davalı vekili tarafından yapılmış olan “bilirkişinin %7 + KDV oranındaki komisyon tespitinin bilimsel veri, emsal uygulama ve sektörel düzenlemeye dayanmadığını, tamamen soyut ve kişisel kanaate dayalı olduğunu, tekne simsarlığında uygulanan komisyon oranlarının yaklaşık %2 civarında bulunduğunu” itirazı ile ilgili mesleki tecrübe ve piyasa koşulları göz önüne edilerek bu sonuca ulaşıldığını, işbu husustaki takdirin Mahkemede olduğu yönündeki tespit ve kanaatleri bildirilmiştir. İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan tüm deliller ve alınan bilirkişi raporları bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Buna göre; Dava konusu ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyası ile, Davacı alacaklı tarafından davalı borçluya karşı 5.000,00 EUR faturadan kaynaklı alacağın tahsili amacıyla 5.000,00 EUR asıl alacak 900,00 EUR KDV, 97,03 EUR işlemiz faiz olmak üzere toplam 5.997,03 EUR alacak üzerinden 16/12/2022 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 03/01/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 03/01/2023 tarihinde takibe itirazı üzerine icra takibinin durduğu anlaşılmıştır. Davacı vekilince dava dilekçesi ile, Müvekkili şirketin davalının ithalatını yaptığı Technohull marka 909 metrelik dıştan takma motorlu şişme ithal botun satışı konusunda brokerlik hizmeti verdiği, satışın 04.12.2018 tarihinde gerçekleştiği, satış tamamlanıp, konu şişme bot müşterilerine teslim edildiği halde davalı satıcının, kararlaştırılmış olan 5.000 Euro + KDV den toplam 5.900 Euro bedelli komisyon borcunu müvekkili şirkete ödemediği, müvekkili şirketin görüşmeler akabinde 26.04.2021 tarihli GIB... numaralı 5.000 Euro + KDV bedelli hizmet faturasını davalı tarafa iadeli taahhütlü olarak gönderdiği, işbu faturanın karşı tarafa 30.04.2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalının yasal süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunmadığı, bu halde borçlunun müvekkili şirket alacağını ikrar ettiği, söz konusu sözleşmeye aykırılık nedeniyle davalı aleyhine 06.06.2022 tarihinde ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı dosyasıyla takip başlatıldığı, davalı tarafından 03.01.2023 tarihinde söz konusu takibe konu alacağa ve tüm ferilerine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edilerek takibin durdurulduğu, borçlu her ne kadar itiraz dilekçesinde herhangi bir borcunun bulunmadığını iddia etmiş ise de, borcun varlığının ortada olduğu, aynı zamanda likid bir alacak olduğunu belirterek, davasının kabulüne, itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile, yetkili icra dairesinin Bodrum İcra Müdürlükleri, yetkili mahkemenin davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesi olduğu, müvekkili şirketin uzun yıllardır ... marka 909 metrelik dıştan takma motorlu şişme ithal botun satışını yapmakta olduğu, geçmişte ve mevcutta ilgili botun tek yetkilisi olan müvekkili şirketin bugüne kadar davacı şirkete brokerlik yetkisi de vermediği, somut olayda müvekkilinin doğrudan dava dışı ... ile irtibat kurarak, bu kişiyle pazarlık yaparak ve satımı hususunda anlaşarak teknenin satışını yaptığı, davacı tarafından müvekkiline simsarlık hizmeti verilmediği, kabul anlamına gelmemek üzere faturanın usulsüz olduğu, davalı şirkete tebliğ edilmediği, faturanın tebliğ edildiği belirtilen ... isimli kişinin muhasebe yardımcı elamanı olduğu, şirketi temsile yetkili kişi veya tebligatı almaya yetkili kişi olmadığı, şirket yetkilisinin ..., evrak almaya yetkili çalışanın ... olduğu belirtilerek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın usulden ve/veya esastan reddine, takip ve davada açıkça haksız ve kötüniyetli olan davacı/alacaklı hakkında takip konusu alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, 6100 Sy. HMK'nın 329/1.maddesi gereğince hiçbir hakkı olmadığı halde dava açan davacı aleyhine yargılama giderlerinden başka müvekkilinin kendileriyle kararlaştırdığı 25.000,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesine, 6100 Sy. HMK'nın 329/2.maddesi gereğince hiçbir hakkı olmadığı halde dava açan davacının Beşyüz Türk Lirasından Beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezasına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep edilmiş, icra takibine itirazlarında davacı tarafa borcunun olmadığı savunularak icra dairesinin yetkisine, icra takibindeki borca ve ferilerine itiraz edilmiştir. Öncelikli olarak, dava şartları, ilk itirazlar veya süreler yönünden değerlendirme yapılmıştır; Davalı tarafça icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine itiraz edilmiş ise de, taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı ancak yazılı olmasa da simsarlığa ilişkin sözleşmesel ilişkinin bulunduğu, dava ve takip konusu alacağın para alacağı olduğu, İİK'nun 50 TBK'nun 89 ve HMK'nun 10. Maddeleri uyarınca istanbul mahkeme ve icra daireleri yetkili olduğundan davalı tarafın icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine yapmış olduğu itirazın reddine karar verilmiştir. İ.İ.K.'nın 67/1 maddesi uyarınca itirazın iptali davalarının, itirazın tebliğinden itibaren 1 sene içerisinde açılacağı, itiraz tarihi, arabuluculukta geçen süre ve dava tarihi dikkate alındığında eldeki davanın yasal süresinde açıldığı anlaşılmıştır. Dava şartlarının tam olduğu, incelenecek başkaca bir ilk itiraz veya süreler yönünden itiraz olmadığından davanın esasına geçilmiş, taraflarca bildirilen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan bilirkişi raporları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, ayrıntılı ve denetime elverişli oldukları anlaşılmakla, hukuki değerlendirmeler mahkememize ait olmak üzere raporların dosya kapsamında karar vermeye uygun bulunmuştur. Dava itirazın iptali davası olup, itirazın iptali davalarında kural olarak ispat külfeti öncelikli olarak davacı alacaklı tarafa ait olup, taraflar arasındaki ilişkinin ve alacağın varlığının ispatlanması gerekmektedir. Bu ispat yerine getirildiği takdirde ispat külfeti davalı borçlu tarafa geçecek ve borcun istenebilir olmadığını, ödendiği hususlarını ispat etmesi gerekecektir. Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın 2. Fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz (HMK 222/3). Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4). TTK'nun 21/2 maddesine göre, bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeri kabul etmiş sayılır. Yargıtay içtihatlarında da vurgulandığı üzere, bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içerdiği bilgilere itiraz etme hakkına sahiptir. Aksi taktirde faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır. Bu hüküm, fatura içeriğinden kabul edilen hususlara ilişkin olarak, faturayı düzenleyenin lehine, adına fatura düzenlenenin aleyhine bir karine getirmektedir. Bu karine, faturanın ispat gücüne yönelik bir düzenlemeyi ortaya koymaktadır. Diğer anlatımla, fatura, düzenleyen aleyhine delil olduğu gibi, kendisi faturayı düzenlemediği halde tebliğinden itibaren sekiz gün içinde itiraz etmeyen aleyhine de delil olabilecektir. Faturanın adına tanzim edilen aleyhine ispat vasıtası olması, yani, faturayı alan kişinin fatura kendinden sadır olmamakla birlikte aleyhine delil teşkil etmesi TTK'nın 21. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen ve yukarıda ayrıntısı açıklanan bu karineden kaynaklanmaktadır. İşin bedeli sözleşme kurulurken kararlaştırılmış olup, fatura ise bu aşama ile ilgili değil, ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Fatura öncesinde taraflar arasında borç doğurucu hukuki ilişkinin bulunması, faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Faturayı alan (faturayı defterlerine kaydetmemesi koşulu ile) akdi ilişkiyi inkâr ettiğinde, faturayı gönderenin önce akdi ilişkiyi kanıtlaması gerekir. Fatura, sözleşmenin kurulması safhasıyla ilgili olmayıp ifasına ilişkin olduğundan öncelikle temel bir borç ilişkisinin bulunması gerekir. 6102 sayılı TTK'nın 21. maddesinin 2 ve 3. fıkrasındaki karine aksi ispat edilebilen adi bir karinedir. 2. fıkra gereği sekiz gün içinde faturaya itiraz edilmesi durumunda fatura içeriğinin doğru olduğunu faturayı düzenleyen tacirin ispat etmesi gerekir. Taraflar arasında bu tür bir sözleşme ilişkisi yoksa düzenlenen belge gerçek anlamda fatura olarak kabul edilemez. Bu belge belki icap olarak kabul edilebilir ki, buna itiraz edilmemesi, anılan 21/2. madde hükmü anlamında sonuç doğurmaz. Öte yandan, sadece faturanın tebliğ edilmiş olması akdi ilişkinin varlığını ispatlamaz. Karşı tarafın akdi ilişkiyi inkâr etmesi halinde tacir, öncelikle akdi ilişkiyi başkaca delillerle ispatlamalıdır. Akdi ilişkinin ispatlanamaması halinde faturanın anılan fonksiyonundan yararlanma imkânı yoktur. Faturanın ispat aracı olması, ancak niteliği gereği faturaya geçirilmesi gereken bilgiler (olağan içerik) hakkında geçerlidir. Sözleşmenin ifa safhasıyla ilgili olarak düzenlenen faturanın şekli ve kapsamının ne olması gerektiği konusunda, Türk Ticaret Kanunu'nda özel bir hüküm bulunmamakta, anılan Yasa'nın 21. maddesinde neyi ifade ettiği açıklanmaksızın faturanın içeriğinden söz edilmektedir. Faturanın zorunlu içeriği ve şekil şartlarına ilişkin ayrıntılı düzenleme Vergi Usul Kanunu'nda yer almaktadır. Faturanın olağan içeriği, akdin ifası ile ilgili hususlarla sınırlıdır (VUK'nın m. 230). Dolayısıyla, faturanın içeriği, faturanın bu temel niteliğine uygun olmadığı takdirde, sekiz günlük itiraz süresinin geçirilmesi bu hususları yazılı delil haline getirmez. Faturaya itiraz, faturanın teslim alındığı tarihten itibaren sekiz gün içinde yapılmalıdır. İtirazın sekiz gün içinde karşı tarafa varması şart değildir. Sekiz günlük süre, hak düşürücü süre veya zamanaşımı süresi değildir. Sadece ispat yükünün yer değiştirmesi açısından önem taşır. Sekiz günlük süre içinde itiraz edildiği taktirde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunu ispat külfeti faturayı veren tarafa ait iken, sekiz günlük sürenin geçmesinden sonra itiraz edilmesi halinde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığını ispat külfeti faturayı alan tarafa ait olur. Faturayı alan her türlü delille bu külfeti yerine getirebilir. Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur. Dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporlarına göre somut olayın değerlendirilmesinde; Tarafların tacir olduğu, taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, davacı tarafça davalıya davalının ithalatını yaptığı Technohull marka 909 metrelik dıştan takma motorlu şişme ithal botun satışı konusunda brokerlik hizmeti verildiğinden bahisle 26.04.2021 tarihli GIB... numaralı KDV dahil bedelli 5.900,00 EUR bedelli E-Arşiv faturanın düzenlendiği; Tarafların ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, davacı tarafından düzenlenen dava ve takip konusu faturanın davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında yer aldığı, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında yer almadığı, davalı tarafça BA formları ile ilgili vergi dairesine beyan edilmediği; Dava ve takip konusu faturanın E-Arşiv fatura olduğu, davacı tarafından GİB sistemi üzerinden davacıya gönderilmeyip iadeli taahhhütlü mektupla gönderildiği, gönderilen tebligatın davalı şirket çalışanı ... isimli kişiye tebliğ edildiği, bu kişinin muhasebe yardımcı elamanı olduğu, davalı şirketi temsile yetkili kişi veya tebligatı almaya yetkili kişi olmadığı, bu kapsamda tebligatın usulsüz olduğu; Taraflar arasında davacı tarafından davalıya, davalının ithalatını yaptığı ... marka 909 metrelik dıştan takma motorlu şişme ithal botun satışı konusunda brokerlik hizmeti verileceğine dair yazılı bir anlaşmanın olmadığı, bu hizmetin verildiğine dair dosya kapsamında bir delil bulunmadığı, davacı tarafça bir kısım wattsap yazışmaları sunulmuş ise de, bu yazışmaların alacağın varlığı ve miktarını ispat için yeterli olmadığı, dava konusu faturanın davalıya usulüne uygun tebliğ edilmediği ve faturanın davalı taraf ticari defter ve kayıtlarında yer almadığı, BA formları ile ilgi vergi dairesine bildirimin yapılmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafın üzerine düşen ispat külfetini yerine getiremediği, alacağın varlığı ve miktarını ispat edemediği, davalının icra takibinde borca ve ferilerine yönelik itirazında haklı olduğu anlaşılmakla ve değerlendirilmekle, davacı tarafça açılan davanın reddine karar verilmiştir. Davalı tarafça, takip konusu alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminat talebinde bulunulmuş ise de, davacı icra takibinde haksız olmakla birlikte takibin kötü niyetli olduğuna dair dosya kapsamında bir delil bulunmadığından bu talebin reddine karar verilmiştir. Davalı tarafça 6100 Sy. HMK'nın 329/1.maddesi gereğince 25.000,00 TL vekalet ücreti talep edilmiş ise de, davalının bir vekil ile temsil edilmesinin kendi seçimine bağlı olduğu, kendi avukatına ödediği bedelden kendisinin sorumlu olduğu, ödemeye ilişkinde belge sunulmadığı, ilgili madde uyarınca takdirin mahkemeye ait olduğu, davanın ve takibin kötü niyetli olduğuna dair dosya kapsamında bir delil bulunmadığı değerlendirilmekle bu talebin reddine karar verilmiştir. Davalı tarafça 6100 Sy. HMK'nın 329/2.maddesi gereğince hiçbir hakkı olmadığı halde dava açtığı gerekçesi ile davacının Beşyüz Türk Lirasından Beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezasına mahkum edilmesine karar verilmesi talep edilmiş ise de, ilgili madde uyarınca takdirin mahkemeye ait olduğu, davanın ve takibin kötü niyetli olduğuna dair dosya kapsamında bir delil bulunmadığı değerlendirilmekle bu talebin reddine karar verilmiştir. Bu nedenler ile aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır. H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-DAVACI TARAFÇA AÇILAN DAVANIN REDDİNE, 2-Davalı tarafın kötü niyet tazminat talebi ve diğer taleplerinin REDDİNE, 3-Alınması gerekli 732,00-TL harcın, ve davacı tarafından ilk yatırılan 2.966,07 TL peşin hacın davacı tarafından peşin olarak yatırılan toplam 5.933,07 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.235,00 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Davalı tarafından yapılan 230,70-TL posta ücretinin, davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 6-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 45.000,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin, davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE, 9-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/10/2026
Katip ... ¸
Hakim ... ¸