İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2025/756 E. 2026/1055 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2025/756
- Karar No
- 2026/1055
- Karar Tarihi
T.C. İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/756 Esas KARAR NO : 2026/1055
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 16/10/2025 KARAR TARİHİ : 20/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu dava dilekçesini özetle; Taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, bu ilişki kapsamında davacı tarafından davalıya mal ve hizmet sağlandığı, taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinden kaynaklanan 157.968,75 TL alacağın ödenmemesi üzerine davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, Takibe konu cari hesabın dayanağını taraflar arasındaki mal alışverişi kapsamında düzenlenen faturaların oluşturduğu, bu kapsamda 29.06.2024 tarihli faturanın davalıya düzenlendiği, söz konusu faturaya davalı tarafından süresi içerisinde itiraz edilmediği ve faturanın iade edilmediği,
Davalının takibe konu mal ve hizmetleri teslim aldığı, faturaları ticari kayıtlarına işlediği, buna karşılık cari hesapta bulunan borca ilişkin herhangi bir ödeme yapmadığı, tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi halinde davalının takip konusu 157.968,75 TL tutarında borçlu olduğunun tespit edileceği, belirterek davanın kabulüne, davalı aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesini özetle; Taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu ve bu ticari ilişki kapsamında davacı şirkete 57.968,75 TL borcun mevcut olduğu, ancak tarafların söz konusu borcun ödenmesi onusunda anlaşmaya vardıkları ve bu anlaşma kapsamında 24.10.2024 tarihinde 85.000,00 TL bedelli emre muharrer senet düzenlendiği, davacı tarafından söz konusu senede dayanılarak ... İcra Dairesinin 2025/... E. sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, senedin kambiyo enedi vasfında olmadığı ve teminat senedi niteliğinde bulunduğu gerekçesiyle ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2025/... E. sayılı dosyasında itirazda bulunulduğu, Davaya konu cari hesap alacağı ile 185.000,00 TL bedelli senedin aynı borç ilişkisine dayandığı, davacı tarafından bir taraftan cari hesap alacağı üzerinden, diğer taraftan aynı borca istinaden düzenlenen senet üzerinden ayrı ayrı icra takipleri başlatıldığı, bu nedenle takiplerin tahsilde tekerrür oluşturduğu ve aynı borcun birden fazla kez tahsil edilmeye çalışıldığı, belirterek davanın reddine, davacı aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep etmişlerdir. Dava, ticari satım sözleşmesine dayalı faturadan kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır (229. md.). Fatura malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami "yedi gün" içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır (231/5. md.). 6102 sayılı TTK'da da fatura konusunda hükümler vardır. Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir.” (6102 Sayılı TTK 21/1) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2). Faturanın onu teslim alan kişiyi borç altına sokabilmesi için taraflar arasında borç doğurucu bir ilişkinin varlığı ve faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Borç münasebeti olmaksızın düzenlenen ve muhatap tarafından her nasılsa teslim alınan faturaya sekiz günde itiraz edilmemiş olması onu borç altına sokmaz. Ancak TTK 21/2 maddesi uyarınca , faturalara 8 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde faturadaki gösterilen bu bedeli kabul edilmiş sayılır. Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur. Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir. Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir. Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir. HMK'nın 219. maddesi kapsamında taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Anılan Kanun'un 222/1 hükmü gereğince mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. HMK'nın 220. maddesinin üçüncü fıkrasında "Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir." hükmü yer almaktadır. HMK'nın 222/3 hükmü gereğince, ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekmektedir. Diğer tarafın belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
Bu açıklamalar ışığında davacı ve davalının sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman mali bilirkişiden rapor alınmıştır. ... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacının davalı aleyhine 157.968,75-TL asıl alacak 20.157,25-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 178.126,00-TL ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 07/11/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 12/11/2024 tarihinde süresi içerisinde itiraz ettiği görülmüştür. Bilirkişinin düzenlediği 29/08/2026 tarihli 7 sayfadan ibaret raporunda özetle; Davacı firma tarafından incelemeye ibraz edilen 2024 yılına ait yasal defterlere ilişkin tasdikle ilgili yükümlülüklerin yasal süresinde yerine getirildiği ve kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, Davalı tarafından ticari defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmediği, dava konusu olaylar bakımından davalı defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı, Davacı ticari defter ve kayıtlarına göre icra takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan 157.968,75 TL alacaklı olduğu, Alacak konusu faturaların entegratör sistemi üzerinden elektronik ortamda davalıya gönderildiği, alacak konusu faturaların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, iş bu faturalara itiraz edildiğine ilişkin dosya kapsamında herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, davalı tarafından faturalara karşılık kısmi ödemeler yapıldığı ve cevap dilekçesinde de faturalara yönelik bir itiraz ileri sürülmediği, alacak konusu faturaların ve muhteviyatının davalıya tebliğ ve teslim edildiğinin kabul edilmesi gerektiği, Davalı tarafça 157.968,75 TL tutarındaki cari hesap borcunun varlığı ve miktarının kabul edildiği, bu borca karşılık 24.10.2024 tarihinde 185.000,00 TL bedelli senet verildiğinin kabul edildiği, senet ile birlikte protokol düzenlendiği, Dosyada mevcut protokolün incelenmesinde; 185.000,00 TL bedelli senedin dava konusu ... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosya borcuna mahsuben düzenlendiği ve senedin vadesinde ödenmesi halinde anılan icra dosyası borcunun sona erdirilmesinin kararlaştırıldığı, bu itibarla senede dayalı alacak ile dava konusu cari hesap alacağının aynı borç ilişkisine dayandığı, ancak dosya kapsamında aynı alacağa ilişkin mükerrer tahsilatın gerçekleşmediği, Tarafların inkâr tazminatı taleplerinin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır. Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacı tarafından taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında alacağının tahsili istemiyle icra takibi başlattığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verildiği, mahkememizce tüm delillerin toplandığı, dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, mahkememizce öninceleme duruşmasında taraf defterlerinin incelenmesine karar verildiği, davalı tarafa ticari defterlerinin ilgili kısımlarını sunması için 2 haftalık kesin süre verilmiştir. Bu süre içerisinde inceleme yapılacak defter ve belgelerin sunulmaması halinde defterlerin incelenmesi talebinden vazgeçmiş sayılacağı ve 6100 sayılı HMK 220/3 maddesi uyarınca duruma göre ticari defter ve kayıtların içeriği konusunda karşı tarafın delil ve beyanlarına itibar edilebileceğin ve HMK md. 222/3 gereği diğer yasal şartların varlığı halinde karşı tarafın defterlerinin lehine delil olarak kabul edileceği ihtar edilmiştir. Verilen kesin süre ve ihtarata rağmen davalı taraf ticari defter ve kayıtlarını mahkemeye sunmamıştır. Davalının herhangi bir mazeret bildirmeksizin ticari defterlerini ibrazdan kaçınması ile, HMK'nın 222/3 maddesi uyarınca davacının usulüne uygun tutulmuş ticari defterleri lehe delil kabiliyeti kazanmıştır. Davacı kendi ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle 157.968,75-TL alacaklı olup, bu aşamada davalının bunun aksini ispatlaması gerektiği, her ne kadar davalı tarafça dava konusu alacak için kambiyo senedi verildiği iddia edilmiş ise de davacı tarafça alacağın varlığı ispat edildiği, kambiyo senedine dayalı takip ile iş bu davamıza konu icra takiplerinin tahsilde tekerrür olmamak üzere ikame edildiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan ... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu tarafından yöneltilen itirazın iptaline, takibin 157.968,75 TL asıl alacak üzerinden devamına, takipten sonra asıl alacağa avans faiz uygulanmasına, 2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatı 31.593,75-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine 3-Karar ve ilam harcı 10.790,84-TL nin peşin alınan 1.807,09-TL den düşümü ile kalan 8.983,75-TL bakiye ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 4-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-10 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yatırılan 2.422,49TL peşin ve başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 8.175,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ... Hakim ... e-imzalıdır e-imzalıdır