İlk Derece Mahkemesi 2026/1832 E. 2026/919 K.

T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1832 Esas KARAR NO : 2026/919

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 01/10/2026 KARAR TARİHİ : 11/11/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ile davalının kardeşi ... arasında muhtelif araçların alım satımı hususunda anlaşma sağlandığı, bu anlaşma kapsamında müvekkili, yetkilisi olduğu ... Ltd. Şti. ve dava dışı ... Ltd. Şti. tarafından ...'a toplamda milyonlarca liralık çeklerin keşide edilerek teslim edildiği, verilen çekler karşılığında anlaşılan araçların devralınması ve bakiye tutarlar doğrultusunda ... plakalı ... marka aracın müvekkiline iade edilmesi gerektiği, ancak ...'ın hem söz konusu aracı haksız şekilde alıkoyarak teslim etmediği hem de elindeki toplam 19.090.000,00 TL bedelli çekleri gerçek faydalanıcıyı gizlemek ve kendisine yöneltilecek def'ileri bertaraf etmek amacıyla TTK m. 825/2'ye aykırı biçimde kardeşi olan davalıya devrederek icra takipleri ve karşılıksız çek şikayetleri başlattığı, gerçekte sadece 3.000.000,00 TL alacağı bulunan ve ekli WhatsApp yazışmalarında da çeklerden kaynaklı bir alacağının olmadığını ikrar eden ...'ın bu haksız eylemleri nedeniyle müvekkilinin dava konusu 2.750.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı çekten dolayı borçlu bulunmadığı, arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile sonuçlanması üzerine HMK m. 109 ve yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca kısmi dava olarak açılan işbu davada müvekkilinin mezkur çek dolayısıyla şimdilik 51.000,00 TL için borçlu olmadığının tespitine ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. GEREKÇE: Dava, ticari ilişki kapsamında keşide edilen 08/10/2025 keşide tarihli, 2.750.000,00 TL bedelli çek dolayısıyla davacının HMK m. 109 uyarınca şimdilik 51.000,00 TL'lik kısım bakımından borçlu olmadığının tespiti (menfi tespit) talebine ilişkindir. Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir. Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır. Yargıtay 20. HD'nin 2019/391 Esas ve 2019/1391 Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır. Somut olayda, dava dilekçesinde tüketici işleminin bulunduğu anlaşılmakla, uyuşmazlık konusu çeklerin araba alım satım işleri ile bağlantılı olduğu anlaşıldığından, tüketici işleminden kaynaklandığı kanaatiyle, mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmış ve Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğu yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden; 1-Mahkememizin görevsizliği sebebi ile davanın usulden REDDİNE, görevli mahkemenin İSTANBUL TÜKETİCİ MAHKEMELERİ olduğunun tespitine, 2-Karar kesinleştiğinde ve iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli İSTANBUL TÜKETİCİ MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, 3-6100 sayılı yasanın 20. madde uyarınca süresi içinde kanun yoluna başvurulmadığı takdirde, kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması durumunda başvurunun reddi kararının tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurarak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın re'sen ele alınarak açılmamış sayılmasına karar verilmesine, 4-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi uyarınca yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece nazara alınmasına, Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/11/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır