Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1638 E. 2026/1773 K.

T.C.

ERZURUM

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

1. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/1638

KARAR NO : 2026/1773

KARAR TARİHİ : 14/10/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : ...

NUMARASI : ...Esas - ...Karar

DAVA : İtirazın İptali

KARAR YAZIM TARİHİ : 15/10/2026

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı Vekili İddia ve Beyanlarında Özetle; davalı borçlu ile müvekkili arasında besilik hayvan gönderilmesi ve ticaretinin yapılması hususunda anlaşma sağlandığını, bu kapsamda teminat amacıyla borçlusu müvekkilinin babası olan bir bono düzenlendiğini ve vade tarihinin hayvanların tesliminden sonraki ay olarak kararlaştırıldığını, davalı tarafın hayvanların yola çıkacağına dair görseller paylaşması üzerine bildirilen ... Bankası hesabına ... tarihinde "HAYVAN BEDELİ" açıklamasıyla 41.790,00 TL peşinat gönderildiğini, buna karşın davalının taahhüt ettiği hayvanları göndermediği gibi teminat senedini de anlaşmaya aykırı biçimde doldurarak Erzurum ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine konu ettiğini, ayrıca müvekkilinin babasının taşınmaz devirleri hakkında Turhal 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/... Esas sayılı dosyasında tasarrufun iptali davası açarak kabul kararı aldırdığını ve dosyanın istinaf aşamasında olduğunu, davalının hem senedi takibe koyup hem de tahsil ettiği 41.790,00 TL'lik bedelden bahsetmeyerek kötü niyetli davrandığını, teslim edilmeyen hayvanlara ilişkin peşinatın iadesi amacıyla Turhal İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan genel haciz yoluyla takibin, davalının yetki itirazı üzerine Hınıs İcra Dairesinin... Esas sayılı sırasına kaydedildiğini, borçlunun ise herhangi bir somut gerekçe sunmaksızın takibe haksız biçimde itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına, takip konusu alacağın %25'inden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Vekili Savunma ve Beyanlarında Özetle; müvekkilinin davacıya "ben sana besilik hayvan göndereyim, sende hayvanların ticaretini yaparsın işlerini düzeltirsin" dediğini; buna istinaden davacının babası ...'un teminat amaçlı bono düzenlediğini, davacının müvekkiline ... tarihinde 41.790,00-TL de peşinat olarak para gönderdiğini, ...'un düzenlediği bonoyu Erzurum ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyası üzerinden işleme koyup devamında Turhal 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/... Esas sayılı dosya üzerinden tasarrufun iptali davası açıldığını, söz konusu bu bedeli almış olmasına rağmen müvekkilinin ne taahhüt ettiği hayvanları gönderdiği, ne de bu bedeli iade ettiğini, bunun üzerine Hınıs İcra Dairesi'ne gönderilerek... Esas sayılı dosyası üzerinden genel haciz yoluyla ilamsız takip başlatıldığını; müvekkilin takibe ettiğini iddia ederek itirazın iptali ve %25'ten az olmamak üzere icra tazminatı talebiyle huzurdaki davayı açtığını, davacının, dilekçesindeki tüm iddialarında haksız ve kötü niyetli olduğunu, öncelikle görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, bu talebin yerinde görülmemesi halinde, haksız ve hukuka aykırı olarak açılmış davanın reddine, davacının alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARI;

Hınıs Asliye Hukuk Mahkemesi'nce (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla); ... tarihinde "6100 sayılı HMK'nun 1/(1) maddesinde "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir." hükmü düzenlenmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 114/(1)-c maddesine göre, görev hususu dava şartlarından olup, aynı kanunun, 115. Maddesine göre, dava şartlarının mevcut olup olmadığının mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılması ve gözetilmesi gerekmektedir.

6102 sayılı TTK'nın 5. Maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemeleri'nce görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleri'yle diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nunda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinde farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nun 1. Maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan Mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle dosyada görevli Mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi'dir.

Adliyemizde ikame edilen ve Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla bakılması gereken davada, yetkili Mahkeme; Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun ... tarih ve 608 sayılı kararı gereğince "Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Erzurum ilinin mülki sınırları" olarak belirlenmiş olduğu ve kararın uygulanmasının... tarihinden sonra olduğu göz önüne alınarak ... tarihinde ikame edilen iş bu davada mahkememizin görevsizliği ile görevli ve yetkili Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM:

1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

2-İncelenen dosya kapsamında görülmekte olan davanın Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevine giren dava ve işlerden olduğu; Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun ... tarih ve 608 sayılı kararı gereğince "Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Erzurum ilinin mülki sınırları" olarak belirlendiğinden ve dava... tarihinden sonra ikame edilmiş olduğundan dava dosyasında görevli ve yetkili mahkemenin ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ OLDUĞUNA, " şeklinde görevsizlik kararı verilmiştir. Karar ... tarihinde kesinleşmiştir.

Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nce; ... tarihinde "Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesi ve cevap dilekçesinde bahsi geçen bononun işbu davanın konusu olmadığı ve bu bağlamda da taraflar arasındaki uyuşmazlığa ilişkin davanın mutlak ticari dava ve yukarıda belirtilen üçüncü grup ticari davalardan olmadığı açıktır. Bu davanın nispi ticari dava olması için ise her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlık konusunun her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir. Tarafların tacir olup olmadığı hususunda ticaret odasına yazılan müzekkere cevabında tarafların ticaret odasına kaydının bulunmadığı belirtilmiştir. Esnaf odasına yazılan müzekkere cevabında tarafların sicil kaydının olmadığının bildirildiği, yine Gelir İdaresi Başkanlığı'na yazılan müzekkere cevabında da tarafların tacir sıfatına haiz defter tutmadığı anlaşılmıştır. Tarafların vergi kayıtları ve esnaf odası ile ticaret odası kayıtlarından anlaşılacağı üzere tarafların tacir olduğuna ilişkin herhangi bir bilgiye rastlanılmadığı görülmüştür. Bu nedenle taraflar arasındaki uyuşmazlık nispi ticari dava olarak da değerlendirilemez.

Hınıs Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararının gerekçesinde yer verilen Yargıtay ilamının işbu dosyaya konu uyuşmazlık ile alakalı olmadığı, gerekçede davaya konu uyuşmazlığın neden ticaret mahkemesince görülmesi gerektiğine dair bir açıklamanın da olmadığı görülmüştür. Netice olarak davanın görev nedeniyle usulden reddine, Mahkememizin görevsizliğine, dosyada görevli mahkemenin görevli mahkemenin Hınıs Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin Hınıs Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna," şeklinde karşı görevsizlik kararı verilmiştir. Karar ... tarihinde kesinleşmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Her iki mahkeme tarafından verilen yetkisizlik kararları ile çıkan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla dosya HMK 21. maddesi uyarınca re'sen merci tayini için Dairemize gönderilmiştir.

Dava, Hınıs İcra Dairesi'nin... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Her iki mahkeme tarafından verilen yetkisizlik kararları ile çıkan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla dosya HMK 21. maddesi uyarınca re'sen merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

Yargı yeri belirlenmesine ilişkin hükümler 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 21 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

HMK'nun "Yargı yeri belirlenmesini gerektiren haller" başlıklı 21/1-c bendi uyarınca "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulması gerekmekte olup, aynı Kanunun "İnceleme yeri" başlıklı 22/2. maddesine göre "İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir."

Dava, hayvan bedeli olarak ödenen paranın tahsili amacıyla genel haciz yoluyla ilamsız olarak başlatılan Hınıs İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda, davacı ile davalı tacir veya kayıtlı esnaf olmayıp aralarında canlı hayvan alım satımdan kaynaklı ilişki bulunduğu, taraflar arasında sözleşmenin ifa edilmemesinden kaynaklı ihtilaf bulunduğu, davaya konu ilamsız takip de taraflar arasında iade edilmeyen alacağa ilişkin olduğu, alacağını tahsil amacıyla davacı vekilince icra takibi başlatıldığı, takibe itiraz sonucu açılan bu davada itirazın kaldırılması istemine konu uyuşmazlık sözleşme hukukundan kaynaklandığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

O halde, eldeki davanın Hınıs Asliye Hukuk Mahkemesinde genel hükümlere göre görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmaktadır.

KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-6100 sayılı HMK'nun 21 ve 22. maddeleri gereğince Hınıs Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

2-Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmek üzere merci tayini talebinde bulunan mahkemeye iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-c maddesi, uyarınca kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 14/10/2026