Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1584 E. 2026/1874 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2026/1584
- Karar No
- 2026/1874
- Karar Tarihi
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2026/1584 Esas
KARAR NO:2026/1874 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI:2026/73 Esas- 2026/409 Karar
TARİH:04/06/2026
DAVA:Şirket Ortağı ve Yöneticisi Olmadığının Tespiti
KARAR TARİHİ:26/10/2026
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tarafına 2010 yılında zeka geriliği, 2024 yılında ise donuk zeka tanısı teşhisi konulduğunu, ayırt etme gücünün sınırlı olduğunu, dava dilekçesinde belirtmiş olduğu 3 adet şirketin 07/12/2021 tarihinde aynı gün kurulduğunu, ekonomik ve zihinsel durumu göz önünde bulundurulduğunda bu şirketlerde yöneticilik yapmasının mümkün olmadığını, şahsının kurulan 3 şirketten hiçbir menfaat elde etmediğini, ilgili yıllarda kesintisiz sigorta kaydının mevcut olduğunu, bu nedenle şirketlerden hukuki ve fiilen hiçbir kazanç sağlamadığını, şirketlerin terkin tescilinin yapılmadığını, tasfiye sürecinin başlatılmadığını, bu nedenle SGK kayıtlarında görünen Bağkur kaydı ve borçların şahsına ait olmadığını beyanla adına kayıtlı olduğunu bildirdiği şirketlerdeki ortaklık ve yöneticilik sıfatlarının iptali ve şirketlerin sicilden terkinine, şahsının bu şirketlerin borçlarından sorumlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; tescil edilmiş hususların ancak kesinleşmiş mahkeme kararı ile terkin edilebileceğini, davacı tarafından husumetin dava dışı şirketlere yöneltilmesi ve bu yargılama neticesinde bir karar verilmesi ve kararın kesinleşmesi ile müvekkilinin işlem yapmasının mümkün olduğunu, müvekkilinin TTK'nun 32 ve Ticaret Sicil Yönetmeliği'nin 34. maddesi hükmü çerçevesinde işlem yaptığını, müvekkilinin yapılan tescil işlemlerinde herhangi bir ihmalinin bulunmadığını, noter imzası ve mührü bulunan kuruluş evrakını incelediğini ve davacının talebi doğrultusunda tescil işlemlerini gerçekleştirdiğini, müvekkilinin uzman gibi imzaların sıhhatini inceleme yetki ve görevinin olmadığını, bu incelemenin noterler tarafından yapıldığını, bu sebeplerle müvekkiline husumet yönetilemeyeceğini ve müvekkilinin davanın açılmasına sebep olmadığını, bir sahtecilik olması halinde bunun muhatabının müvekkili değil sahtecilik işlemlerini yapanlar olduğunu, davacı taraf ve dava dışı şirketler arasında görülecek yargılama neticesinde tescil ve ilana ilişkin mahkeme kararının ibrazı ile tescil işlemlerinin yapılabileceğini beyanla davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:Mahkemece; davanın, iradesi ve rızası dışında kurulduğu iddiası ile açılan şirketlerdeki bulunan ortaklık ve yöneticilik sıfatlarının iptali ile şirketlerin ticaret sicilinden terkini, doğmuş ve doğacak vergi/SGK ve ticari borçlardan sorumlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, bu dosyada, davacı tarafından ... Şti, ...Şti ve ... Şti hakkında açılan davanın asıl dosya olan 2026/73 esas sayılı dosyasından tefriki sureti ile başka bir esasa kaydının yapılmasına karar verilerek, davalı olarak İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü yönünden iş bu davaya devam olunduğu, davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu 3 adet şirketin kendisi tarafından kurulmadığını, kimin kurduğunu bilmediğini, daha öncesinde de kimliğini kaybetmediğini beyan ettiği, davacının, kendisini tarafından kurulmayan ancak adına kurulduğunu iddia ettiği şirketlerin kaydının kapatılarak sicilden terkin edilmesini istediği, bu tür iddialar ile ilgili olarak, ilgili şirket ve ayrıca kuruluş evrakları noter vasıtası ile yapılmış ise ilgili noter de aynı dava da hasım gösterilerek, öncelikle kuruluş evrakının sahteliğinin iptalinin, daha sonra da şirket ortağı/kurucusu olmadığının tespiti ile, şirket tek ortaklı ise şirketin kaydının kapatılarak sicilden silinmesinin talep edilmesinin gerektiği, bu maksatla açılan davalarda İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne husumet yöneltilemeyeceği gerekçesi ile davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
DAVACI VEKİLİNCE İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ; müvekkili ... hakkında, Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 17.05.2010 tarihli Sağlık Kurulu Raporu ile "mental retardasyon" ve 25.10.2024 tarihli raporu ile "donuk zeka" tanısı konulduğu, müvekkilinin TMK hükümleri uyarınca ayırt etme gücünün sınırlı olduğu ve fiil ehliyetinin bulunmadığı, bilgisi ve rızası dışında 07.12.2021 tarihinde aynı gün içerisinde üç ayrı limited şirketi (... Grup, ... Ürünleri) kurularak müvekkilinin bu şirketlerin tek ortağı ve yöneticisi yapıldığı, bu nedenle işbu davanın açıldığı ve davada, müvekkilinin şirketlerdeki ortaklık/yöneticilik sıfatlarının iptali ile sicilden terkin edilmesinin talep edildiği, öncelikle mahkemece davalı şirketler yönünden tefrik ve yetkisizlik kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu, davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğu, işbu dava İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle reddedilmiş ise de, Türk Ticaret Kanunu'nun 32. maddesi ve Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 34. maddesi uyarınca, sicil müdürünün tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtıp yansıtmadığını incelemekle yükümlü olduğu, aynı gün içerisinde zihinsel engelli bir şahıs adına üç ayrı şirketin tek ortaklı olarak kurulması ve tescil edilmesinin, davalı idarenin inceleme yükümlülüğünü ihlal ettiğini gösterdiği, ayrıca müvekkilinin hiçbir surette İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne bizzat gitmediği, evraklardaki imzaların da müvekkiline ait olmadığı, ticaret sicilindeki yolsuz tescillerin terkini ve düzeltilmesi davalarında İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün yasal hasım olduğu, pasif husumet ehliyetinin bulunduğu ve hatalı işlemleri nedeniyle sorumlu tutulacağı, bu sebeplerle karar hatalı olup kaldırılması gerektiğine ilişkindir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, davacının, dava dışı şirketlerdeki yöneticilik ve ortaklık kaydının sicilden terkini talebine ilişkindir.Mahkemece, yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. TTK'nın 27 ve 31. maddeleri ile ticaret sicil müdürlükleri tarafından yapılacak tescil, değişiklik ve terkin işlemleri, 32. maddesi ile sicil müdürünün görevleri, 34. maddesi ile de, sicil müdürlükleri tarafından ilgililerin tescil, değişiklik veya terkin talepleri hakkında verilen kararlara karşı ilgililerin dava açma hakkı düzenlenmiştir. Buna göre sicil müdürlüğüne karşı dava açılabilmesi için öncelikle müdürlüğe bir tescil, değişiklik veya terkin talebinin yöneltilmesi ve sicil müdürlüğü tarafından bu talep hakkında bir karar verilmiş olması gerekmektedir.Somut olayda; davacı tarafın dava dilekçesinde, kendisine zeka geriliği teşhisi konulduğunu, aynı gün kurulan üç ayrı limited şirkette rızası ve bilgisi dışında yönetici ve ortak yapıldığını, şirketlerin borçlarından sorumlu olmadığını beyan ederek üç şirketteki yöneticilik, ortaklık sıfatlarının sicilden terkinine ve şirketlerin borçlarından sorumlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği, davacı vekilince istinaf dilekçesinde ileri sürüldüğü şekilde, kuruluş evraklarının sahteliğinden bahisle TTK'nın 32. maddesi uyarınca sicil müdürüne karşı açılmış bir sorumluluk/tazminat davasının söz konusu olmadığı, davadan önce davalı sicil müdürlüğünden tescil edilmiş hususların terkininin talep edilmediği, davacının bu şirketlerde ortak ve yönetici olmadığı ve kuruluştaki evrakların sahte olduğuna dair tespit taleplerinin ise davalı sicil müdürlüğüne değil, ilgili şirketlere ve noter senedini düzenleyen ilgili notere karşı yönetilmesi gerektiği, bu sebeplerle Mahkemece verilen kararda isabetsizlik olmadığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,
3-Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınması gereken 2.002,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 732,00 TL istinaf karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansı varsa karar kesinleştiğinde ve talep halinde avansı yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 26/10/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.