Bölge Adliye Mahkemesi 2026/125 E. 2026/1225 K.

T.C. SAMSUN BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/125 KARAR NO : 2026/1225

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : .... ÜYE : .... ÜYE : .... KATİP : ....

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 04/11/2025 NUMARASI : 2025/812 2025/1190 DAVACI : .... VEKİLİ : .... DAVALI : .... VEKİLİ : .... DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle: Müvekkili davacı ile davalı şirket arasında 02.01.2024 tarihinde 1 yıl süreli bir distribütörlük sözleşmesi imzalandığını ve dağıtımı yapılmak üzere davacıya teslim edilen ürünlerin bir kısmının nihai satıcılar tarafından davacıya iade edildiğini, bu ürünlerle ilgili ne şekilde işlem yapılacağı hakkında davalı şirket çalışanı .... ile iletişime geçildiğini ve davalıdan onay alınması üzerine 11.10.2024 tarihinde 7.090.906,87-TL bedelli bir iade faturası düzenlendiğini, fakat davalının bu iade faturasını 15.10.2024 tarihinde iade ettiğini, üstüne üstlük 03/2025 dönemi içinde 5 adet fiyat farkı faturası kestiğini, davacının aralarındaki cari hesap ilişkisi kapsamında davalıdan 10.321.304,82-TL alacaklı olduğunu ve bu alacağını tahsil için davalı aleyhine Samsun İcra Dairesi'nin .... E. sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, fakat itiraz sebebiyle takibe devam edilemediğini, davadan önceki zorunlu arabuluculuk sürecinin de olumsuz sonuçlandığını beyanla, itirazın iptali ile takibin 1.000-TL üzerinden devamını ve davalının icra-inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır. Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle: Taraflar arasındaki sözleşmenin 2. maddesine göre, davacının Ankara, Konya, Kayseri ve Eskişehir bölgelerinde dağıtım yapacağını ve sözleşmenin ifa edileceği yerin bu yerler olduğunu, ayrıca davacı şirketin davalıdan satın aldığı ürünlerin bedelinin (davalının yerleşim yerine göre) Çerkezköy'de ödenmesi gerektiğini, yani takibin ya sözleşmenin ifa edileceği Ankara, Konya, Kayseri ve Eskişehir illerinde ya da davalının yerleşim yerinde başlatılması lazım geldiğini, Samsun İcra Dairesi'nde takip başlatıldığı veçhile itirazın iptali dava şartlarından olan "yetkili yer icra dairesinde başlatılmış bir takibin varlığı" şartının gerçekleşmediğini ve bu durumda davanın dava şartı sebebiyle reddi gerektiğini, davacının iade faturası düzenlediği ürünlerle ilgili davalı şirketle bir görüşmesi bulunmadığını, iade faturası düzenlenmeden iletişim kurulduğu ileri sürülen ....'nun işine fatura tarihinden 2 gün evvel son verildiğini ve bu kişi ile yapılan görüşmenin davalı şirketi bağlamadığını, davalı şirketin davacıya borçlu olmadığını bilakis davacıdan alacaklı olduğunu beyanla, davanın reddini ve davalının tazminata mahkum edilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece Mahkemesi tarafından davanın 6100 s. HMK m. 114/2 ve 115/2 uyarınca usulden reddine, davalının tazminat talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İstinaf başvuru talebinde bulunan davacı vekili dilekçesinde özetle, davalının icra dairesinde yetkili yer olarak Çerkezköy'ü gösterdiğini, ancak mahkeme aşamasında tamamen farklı yerleri yetkili göstermeye çalıştığını, savunmanın genişletilmesi yasağına aykırı olduğunu, Samsun asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmaya yetkili sayıldığını, davalının usule aykırı ve çelişkili itirazlarını dikkate alarak davaya esastan incelemeksizin sona erdirmesinin usul ekonomisine hem de müvekkilinin alacağına kavuşma hakkına aykırı olduğunu, davalının birbiriyle çelişen yetki itirazlarını değerlendirirken HMK'nın itirazlara ilişkin hükümleri uyguladığını, yetkisizlik kararı verilmeden doğrudan dava şartı yokluğundan usulden ret kararı verilmesinin usul ekonomisine ve hak arama hürriyetine aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılarak, talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLER : Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Yerel mahkemece davanın usulden reddine dair verilen karar davacı tarafından istinaf edilmiştir. 2004 sayılı İİK’nın 50/1. maddesine göre, para ve teminat borçlarına ilişkin icra takiplerinde yetkili icra dairesi, HMK’nın yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanmak suretiyle belirlenir. 6100 sayılı HMK’nın 6. maddesine göre, genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Aynı Kanun’un “Sözleşmelerden doğan davalarda yetki” başlıklı 10. maddesinde ise, sözleşmeden doğan davaların, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmıştır. 6098 sayılı TBK'nun "ifa yeri" başlıklı 89. Maddesi "Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır; 1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde, 2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde, 3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde ifa edilir. Alacaklının yerleşim yerinde ifası gereken bir borcun doğumundan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi sebebiyle ifa önemli ölçüde güçleşmişse borç, alacaklının önceki yerleşim yerinde ifa edilebilir." şeklinde olup, borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir ve aksine bir anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Buna göre, tarafların sözleşmenin yerine getirileceği yer hakkında açık veya örtülü iradelerinin anlaşılamadığı hallerde sözleşmenin ifa edileceği yer TBK’nın 89/1. maddesine göre belirlenecektir. Sözleşmede ifa yeri belirlenmiş ise sözleşmedeki ifa yeri esas alınacaktır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; istinaf edenin sıfatı ve istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan inceleme neticesinde; Yerel Mahkeme tarafından toplanması gerekli tüm delillerin toplandığı, usulünce tartışıldığı, taraflar arasındaki 02.01.2024 tarihli distribütörlük sözleşmesinin 2. maddesinde davacının pazarlama faaliyetini Ankara, Konya, Kayseri ve Eskişehir bölgelerinde yürüteceği ve sözleşmenin bu yerleri kapsadığı, sözleşmenin ifa edileceği yerlerin önceden belirlendiğine, somut olayda TBK 89. Maddesinin uygulanma imkanının olmadığına, davalının takibe itirazında borca itirazın yanında icra dairesinin yetkisine de itiraz ettiği ve davalının yerleşim yeri olan Çerkezköy İcra Dairesi'nin yetkili olduğunu bildirdiğine, yetkili yer icra dairesinde başlatılmış usulüne uygun bir takibin varlığı özel dava şartı olduğuna, bu yöndeki şartın gerçekleşmediğinden davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine yönelik mahkeme gerekçesinde ve kararında isabetsizlik olmadığı, verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1.Davacı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE, 2.Davacıdan alınması gerekli 732,00 TL istinaf karar harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Harç tahsil müzekkerelerinin Dairemizce yazılmasına, 3.İş bu kararın, Dairemiz Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine. Dair, HMK'nın 361/1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde TEMYİZ YOLU açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.03/07/2026

.... Başkan .... ¸e-imza .... Üye .... ¸e-imza .... Üye .... ¸e-imza .... Katip .... ¸e-imza

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 03/07/2026

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!