Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1176 E. 2026/1289 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2026/1176 Esas

KARAR NO: 2026/1289

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

(Kapatılan) Bakırköy3. Asliye Ticaret Mahkemesi

ARA KARAR TARİHİ: 03/06/2026 - 04/06/2026 - 08/06/2026

NUMARASI: 2026/766 (2024/731) Esas

DAVANIN KONUSU: İFLAS (Adi Takipten Doğan İflas (İİK 156))

KARAR TARİHİ: 08/10/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davalılar vekili 04/03/3026 tarihli dilekçesi ile; müvekkilleri aleyhine davacı tarafça .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası üzerinden başlatılan iflas talepli takip kapsamında düzenlendiği ileri sürülen ödeme emrine dayanılarak iş bu davada ....09.2025 tarihinde İİK 159 uyarınca muhafaza tedbirlerine karar verildiğini, ancak iflas takibinin kurucu unsuru niteliğindeki ödeme emrinin İstanbul 10 İcra Hukuk Mahkemesinin 02.02.2026 tarih, 2025/808 E ve 2026/52 K sayılı kararı ile iptal edildiğini, hukuken mevcut olmadığı tespit edilen ödeme emrine dayalı iflas takibinin sürdürülemeyeceğini, bu nedenle İİK 159 uyarınca verilen muhafaza tedbirlerinin kaldırılmasına, geçerli bir iflas takibi bulunmadığından davanın reddini talep etmiştir.

İlk derece Mahkemesinin 03/06/2026 tarihli ara kararı ile; davalılar vekilinin ihtiyati tedbir kararına yaptığı itirazın kısmen kabul kısmen reddi ile .../09/2025 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin İİK 159 maddesi uyarınca borçluya ait malvarlığı ile ilgili olarak muhafaza tedbiri alınmasına ilişkin talebinin kabulü ile, borçlu şirkete ait taşınmazların rızaen üçüncü kişilere devir ve temliki ile her türlü ayni hak tesisinin önlenmesine karar verilmiş ise de, ara kararda belirtilen 7 adet taşınmaz dışındaki taşınmazlara konulan tedbirlerin kaldırılmasına, davalılar vekilinin fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili 03/06/2026 tarihli dilekçesi ile; öncelikle reddi hâkim talepleri hakkında kesin ve usulüne uygun bir karar verilinceye kadar yargılamanın bekletilmesine, bu süreçte yetkisiz heyet tarafından tesis edilen ara kararlardan rücu edilmesine ve özellikle 02.06.2026 tarihli ara kararın kamu düzenine ve devlet aleyhine tazminat taleplerine konu olabilecek nitelikte olması gereği ivedilikle yeniden değerlendirilerek kaldırılması ve koruma tedbirlerinin yeniden tesis edilmesini, aksi aksi kanaatte olunması halinde, İİK'nın 159. maddesi uyarınca şirket malvarlığının korunması, alacaklılar topluluğunun menfaatlerinin güvence altına alınması ve ileride verilecek kararın etkisiz kalmasının önlenmesi amacıyla; borçlu şirkete ait tüm malvarlığının envanterinin çıkarılmasına, şirketin ticari defter, belge, elektronik kayıt ve muhasebe kayıtlarının muhafaza altına alınmasına, şirket merkezi ve gerekli görülmesi halinde şubelerinde tespit ve muhafaza işlemleri yapılmasına, şirket yöneticileri ile temsil ve ilzama yetkili kişilerin şirket adına taşınmaz devri, satış, bağış, ipotek tesisi ve sair tasarruf işlemlerinin tedbiren yasaklanmasına ve ilgili kurumlara müzekkere yazılmasına, şirket aktiflerinin üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için gerekli görülecek her türlü koruyucu tedbirin uygulanmasına, şirketin banka hesapları, iştirak payları ve diğer malvarlığı unsurları üzerinde koruma tedbirlerinin tesisine, gerek görülmesi halinde şirket faaliyetleri ve malvarlığının denetlenmesi amacıyla kayyım veya tedbir yöneticisi görevlendirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece Mahkemesinin 04/06/2026 tarihli ara kararı ile; davacı vekilinin, reddi hâkim süreci kesinleşinceye kadar yargılamanın bekletilmesine ve karar veren heyetin yetkisiz olduğuna yönelik itirazlarının reddine, Mahkemece 02/06/2026 tarihli celsede verilip 03/06/2026 tarihinde gerekçelendirilen, İİK m.159 muhafaza tedbirinin kapsamının daraltılmasına ilişkin ara karardan rücu edilmesi talebinin, HMK m.396 anlamında değişen bir koşul ortaya konulamadığından reddine; anılan ara kararın aynen devamına, davacı vekilinin terditli (ikinci kademedeki) taleplerinden; borçlu şirkete ait tüm malvarlığı envanterinin çıkarılması, ticarî defter/belge/elektronik ve muhasebe kayıtlarının muhafaza altına alınması, şirket merkezi ve şubelerinde tespit ve muhafaza işlemi yapılması, her türlü tasarruf (devir/satış/bağış/ipotek) işleminin yasaklanması, banka hesapları ve iştirak payları üzerine tedbir konulması ile kayyım/tedbir yöneticisi atanmasına yönelik tüm taleplerin, yaklaşık ispat eşiği karşılanmadığından ve ölçülülük ilkesiyle bağdaşmadığından ayrı ayrı reddine, tedbirin devamına karar verilen yedi taşınmaz üzerindeki rızaen devir ve temlik ile ayni hak tesisini önleyen tedbirin tapu siciline işlenmiş kayıtla halen yürürlükte olduğunun ve korumanın bu taşınmazlar bakımından fiilen sürdüğünün tespitine, Takibin kurucu unsuru olan ödeme emrinin iptaline ilişkin İstanbul BAM 23. Hukuk Dairesi (2026/1373 E.) önündeki istinaf incelemesinin sonucunun HMK m.165 uyarınca bekletici mesele yapılmasına devam olunmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili 05/06/2026 tarihli talep dilekçesi ile; dilekçesinde bildirdiği nedenlerle tedbirlerin kaldırılmasına ilişkin ara kararın gerekçesi yazılmadan tapu müdürlüklerine müzekkere yazılması nedeniyle doğabilecek telafisi imkansız zararların önlenmesi amacıyla 03.06.2026 tarihli dilekçede ileri sürülen talepler hakkında gecikmeksizin ara karar tesis edilmesini, mahkemece 02.06.2026 tarihli duruşmada davalı şirkete ait taşınmazların takibine yönelik görev verilmiş ise de üçüncü kişi konumunda bulunan tarafın Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi üzerinden doğrudan sorgulama yapmasının fiilen ve hukuken mümkün olmadığını, verilen ara kararın uygulanabilir olması için davalı şirkete ait tapu kayıtlarının ve taşınmaz hareketlerinin araştırılabilmesine imkan sağlayacak şekilde yargılama sonuna kadar geçerli olmak üzere ilgili tapu müdürlüklerinde işlem yapma, kayıt ve belge talep etme yetkisinin açık ve tereddüde yer bırakmayacak biçimde verilmesini, aksi halde kararın icrasının mümkün olmayacağını belirterek, 03.06.2026 tarihli dilekçedeki taleplerin ivedilikle değerlendirilmesini, telafisi güç zararların önlenmesi için koruyucu ara kararların derhal tesis edilmesini ve davalı şirkete ait taşınmaz kayıtlarının araştırılması amacıyla ilgili tapu müdürlüklerinde işlem yapmaya elverişli açık yetkinin tarafına verilmesini talep etmiştir.

İlk derece Mahkemesinin 08/06/2026 tarihli ara kararı ile; Davacı vekilinin 03/06/2026 tarihli dilekçesinde ileri sürdüğü taleplerin, Mahkemece 04/06/2026 tarihinde dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oluşturulan gerekçeli ara kararda kapsamlı biçimde değerlendirilmiş ve reddedilmiş olduğunun tespitine, anılan kararın işbu dilekçenin yanıtını da kapsadığının taraf vekillerine bildirilmesine, davacı vekilinin, davalı şirkete ait taşınmaz kayıtlarının araştırılması amacıyla ilgili tapu müdürlüklerinde işlem yapmaya ve kayıt/belge teminine elverişli yetki verilmesi talebinin, hukukî dayanağı bulunmadığından reddine, bununla birlikte Mahkemenin, davalı şirketin taşınmaz mevcudunu ve hareketlerini HMK m.31 kapsamındaki aydınlatma ödevi çerçevesinde re'sen izlemeyi ve gerektiğinde ilgili tapu müdürlüklerine ile ... doğrudan müzekkere yazmayı sürdüreceğinin tespitine ve taraf vekillerine bildirilmesine, davacı vekilinin tapu müdürlüklerine müzekkere yazılmasının usule aykırı olduğuna ilişkin iddiasının yerinde bulunmadığından reddine, davacı vekilinin silahların eşitliği ilkesinin çiğnendiğine yönelik iddiasının maddi gerçeklikle örtüşmediğinden reddine, muhafaza tedbirinin devamına karar verilen yedi taşınmaz üzerindeki rızaen devir ve temlik ile ayni hak tesisini önleyen tedbirin tapu siciline işlenmiş kayıtla hâlen yürürlükte olduğunun ve korumanın bu taşınmazlar bakımından fiilen sürdüğünün tespitine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Ara Kararlar yasal süresinde davacı vekili ile davalılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili 29/06/2026 tarihli dilekçesi ile 03/06/2026 ve 04/06/2026 tarihli ara kararlara karşı istinaf nedenleri olarak; 03.06.2026 ve 04.06.2026 tarihli ara kararların yalnızca içerikleri itibariyle değil, bu kararların veriliş süreci bakımından da da usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, 12.05.2026 tarihinde mahkeme heyeti hakkında reddi hakim talebinde bulunulduğunu, görevlendirilen geçici heyet tarafından duruşmanın 25.06.2026 tarihine ertelendiği, bu süreçte reddi hakim talebinin reddine karar verildiğini, bu karara karşı kanun yolları sonuçlanmadan ve taraflarınca yapılan istinaf başvurusu halen derdest iken kararın kesinleştirildiğini ve dosyadan el çektiğini kabul eden aynı heyetin reddi hakim talebine ilişkin cevap süreleri dolmadan dosyayı yeniden ele alarak herhangi bir zorunlu hukuki neden ortaya konulmaksızın duruşmanın yaklaşık üç hafta öne çekildiğini ve 02.06.2026 tarihinde duruşma yapılmasına karar verildiğini, görev ve yetkisi ciddi anlamda tartışmalı hale gelen heyet tarafından duruşma icra edildiğini, İİK 159 maddesi kapsamında daha önce verilmiş bulunan muhafaza tedbirlerinin hukuki dayanaktan yoksun şekilde önemli ölçüde daraltıldığını ve davacı tarafça talep edilen ilave koruma tedbirlerinin ise reddedildiğini, bu nedenle reddi hakim süreci ve buna ilişkin istinaf incelemesi halen devam etmekte iken dosyadan el çektiğini kabul eden heyet tarafından verilen 03.06.2026 ve 04.06.2026 tarihli ara kararlar ile bu kararlara dayanak teşkil eden tüm işlemlerin hukuken yok hükmünde olduğundan kaldırılması gerektiğini, İİK 159 maddesi kapsamındaki tedbirlerin hukuki amacının hatalı değerlendirildiğini, Mahkemenin muhafaza tedbirlerinin daraltılmasına ilişkin gerekçesinin hem İİK'nın 159 maddesinin amacıyla hem de dosya kapsamındaki vakıalarla bağdaşmadığını, Mahkemenin esas aldığı taşınmaz değerlerinin herhangi bir bilirkişi raporuna, kıymet takdirine veya uzman incelemesine değil, taraflarınca sunulan dilekçedeki yaklaşık değerlendirmelere dayandığını, söz konusu beyanlarının amacının davalının mevcut malvarlığının depo kararını karşılayabilecek düzeyde olduğunu ve bu hususun ayrıca bilirkişi incelemesi yaptırılmasını gerektirmediğini ortaya koymak olduğunu, bu beyanın İİK 159 maddesi kapsamında uygulanmakta olan muhafaza tedbirlerinin kaldırılması veya daraltılması sonucuna dayanak yapılmasının mümkün olmadığını, İİK 159 maddesi kapsamında verilen muhafaza tedbirlerinin amacının yalnızca davacı alacağının tahsilini güvence altına almak olmadığını, Bölge Adliye Mahkemesi denetiminden geçmiş tedbir rejiminin yeni ve esaslı bir vakıa bulunmadan değiştirildiğini, tedbirlerin daraltılmasına dayanak alınan İstanbul 10 İcra hukuk Mahkemesi kararının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23 Hukuk Dairesi tarafından kaldırıldığını, böylece tedbirlerin daraltılmasına dayanak yapılan hukuki olgunun ortadan kalktığını, Mahkemenin, malvarlığının yeterliliğine ilişkin kendi talep ettiği teknik inceleme tamamlanmadan muhafaza tedbirlerini daraltarak çelişkili bir karar verdiğini, Mahkeme kararının kendi içerisinde çelişki barındırdığını, zira Mahkemenin bir taraftan yaklaşık ispat koşulunun mevcut olduğunu kabul ederek İİK'nın 159 maddesi kapsamında muhafaza tedbirlerinin devamına karar verdiğini, diğer taraftan aynı dosya kapsamında muhafaza tedbirlerinin devamına karar vermekte, diğer taraftan aynı dosya kapsamında talep edilen ek koruma tedbirlerini yaklaşık ispat şartının oluşmadığı gerekçesiyle reddettiğini, kararın yalnız sonucu itibariyle değil gerekçesi itibariyle de denetime elverişli olmadığını, Mahkemenin yaklaşık ispat koşulu yönünden çelişkili sonuçlara ulaşması ve bu değişikliğin hukuki dayanaklarının ortaya koyulmamasının hukuki güvenlik ilkesine ve adil yargılanma hakkına aykırı olduğunu, davalının mal kaçırma riski bulunmasına rağmen koruma tedbirlerinin etkisiz hale getirilmesinin hukuka aykırı olduğunu, dosya ile hukuki ve fiili bağlantısı bulunmayan uyuşmazlıkların tedbirlerin daraltılmasına gerekçe yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, hukuki güvenlik, hukuki belirlilik ve haklı beklenti ilkelerinin ihlal edildiğini, reddi hakim süreci ve yargılamanın yürütülüş şeklinin kararın objektifliği konusunda tereddüt oluşturduğunu belirterek Mahkemenin 03.06.2026 ve 04.06.2026 tarihli ara kararlarının kaldırılmasına, muhafaza tedbirlerinin önceki kapsamıyla aynen devamına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

Davacı vekili 29/06/2026 tarihli 08.06.2026 tarihli ara karara karşı istinaf dilekçesinde; Mahkemenin tesis ettiği ara kararların kendi içinde çelişkiye düştüğünü, Mahkemece 02.06.2026 tarihli duruşmada ihtiyati tedbirin kapsamı daraltılırken, taraflarına açıkça davalı şirketin malvarlığının takip edilmesi, malvarlığında azalma veya yeni tasarruf işlemlerinin tespiti halinde yeniden ihtiyati tedbir talebinde bulunulabileceğinin belirtilerek bu doğrultuda ara karar tesis edildiğini, davalı şirkete ait taşınmaz kayıtlarının araştırılabilmesi, malvarlığındaki değişikliklerin tespit edilebilmesi ve gerekli bilgi ve belgelere ulaşılabilmesi amacıyla taraflarına yetki verilmesinin talep edildiğini, Mahkemenin, 08.06.2026 tarihli ara kararıyla bu talebin reddedildiğini, gerekçe olarak ise HMK'nın 31. maddesi kapsamında davalı şirketin taşınmaz hareketlerinin mahkemece re'sen takip edileceğini, gerektiğinde ... üzerinden sorgulama yapılacağını ve tapu müdürlüklerine müzekkere yazılacağının ifade edildiğini, HMK 31. Maddesinin somut olaya hukuka aykırı şekilde uygulandığını, Mahkemenin, davalı şirketin malvarlığındaki değişikliklerin takip edilmesini ve bu kapsamda yeni bir durumun ortaya çıkması halinde yeniden ihtiyati tedbir talep edilmesini öngördüğünü, ancak bu takibin yapılabilmesini sağlayacak hiçbir hukuki imkan tanımadığını, kararın hukuki güvenlik ve silahların eşitliği ilkelerini ihlal ettiğini, ara kararın gerekçesinin dosya kapsamı ve Mahkemenin kabulleriyle çeliştiğini belirterek 08.06.2026 tarihli ara kararının kaldırılmasına, davalı şirketin malvarlığındaki değişikliklerin izlenmesi suretiyle yeniden ihtiyati tedbir talebinde bulunabilmelerini sağlayacak hukuki imkanın tesisine yönelik talebin kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

Davalılar vekilinin 03.06.2026 tarihli ara karara karşı istinaf nedenleri olarak; yerel mahkeme kararının "uyuşmazlığın konusu, usulî durum ve incelemenin sınırı" başlığı altında yapmış olduğu tespitler bütünüyle hatalıdır. bu hatalı tespitler sebebiyle muhafaza tedbirlerinin tümden kaldırılması yerine kapsamının daraltılmış olmasının hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkeme tarafından da isabetle tespit edildiği üzere İİK MD. 159 kapsamındaki tedbirlerin fer'i nitelikte olduğunu, asli nitelikte olan icra takibindeki ödeme emrinin iptal edilmiş olması karşısında fer'i nitelikteki tedbirlerin devamına karar verilmesinin açıkça hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, tedbirin devamına karar verilen taşınmazların dosyaya yansımış olan değerleri dikkate alındığında açıkça ölçüsüz ve orantısız bir karar tesis edildiğini, müvekkili şirketin davacı tarafça ileri sürülen alacağı ödeme kabiliyetinin bulunduğunu, huzurdaki yargılamanın iflas takibinde itirazın kaldırılmasına ilişkin olduğu, davacı tarafın alacağına kanaat getirilmesi halinde müvekkile alacağı depo etmesi için süre verileceği, müvekkilin mevcut malvarlığı değerlerinin takibe konu alacağı ödemeye yeter nitelikte olduğu, müvekkili şirketin yerel mahkeme tarafından muhafaza tedbiri kararı verilmesinden sonra dahi taşınmaz edinmeye devam ettiği bir arada gözetildiğinde "alacaklıların kollektif menfaati" gerekçesi ile dava konusu alacağın 16 katına tekabül eden taşınmaz üzerinde tedbirin devamına karar verilmesi ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu, mevcut tedbirin tamamen kaldırılması, bu mümkün görülmezse tek bir taşınmazla sınırlandırılmasının hukuk ve hakkaniyet gereği olduğunu, mahkemenin bu denli büyük bir değer farkını görmezden gelerek 7 adet taşınmaz üzerinde tedbirin devamına karar vermiş olmasının mülkiyet hakkına yapılan ölçüsüz bir müdahale niteliğinde olduğunu belirterek istinaf başvurusunun kabulü ile.... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2024/731 Esas sayılı dosyasında verilen 03.06.2026 tarihli ara kararın münhasıran muhafaza tedbirlerinin 7 adet taşınmaz üzerinde devam etmesine dair olan kısmının kaldırılmasına, bu talebin kabul görmemesi halinde müvekkili şirket aleyhine tesis edilen muhafaza tedbirlerinin, ölçülülük ve hakkaniyet ilkeleri gereğince, dava konusu alacağı (29.900.000 USD) fazlasıyla karşılamaya yetecek olan ve davacı tarafın değerleme raporunda da yüksek likiditeye sahip olduğu kabul edilen taşınmazlardan Dairenizce uygun görülecek yüksek değerli tek bir taşınmaz üzerine hasredilmesi ile diğer taşınmazlar üzerindeki muhafaza tedbirlerinin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava; İİK'nun 156/3. fıkrası gereğince açılmış olan iflas yoluyla başlatılan takibe yapılan itirazın kaldırılması ile iflas istemine ilişkindir.

İlk derece Mahkemesinin 03/06/2026, 04/06/2026 ve 08/06/2026 tarihli ara kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, üç ayrı ara karşı üç ayrı istinaf dilekçesi verilmiş ise de, ara kararlara konu her talebin farklı olduğu ve bu nedenle üç ayrı ara karar verildiği, her üç ara karara karşı ayrı ayrı istinaf formu oluşturarak üç ayrı dosya halinde gönderilmesi gerekirken tek bir dosya oluşturarak işlem yapılması doğru olmamış ise de usul ekonomisi gereği istinaf başvurusu esastan incelenmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 42. Maddesinin 4 fıkrası uyarınca reddi istenen hakimin, ret hakkında merci tarafından karar verilinceye kadar o davaya bakamayacağı, şu kadar ki, gecikmesinde sakınca bulunan iş ve davaların bunun dışında olduğu düzenlenmiştir. Somut olayda Bakırköy ... Asliye Ticaret mahkemesinin 2026/... D.iş 2026/... K sayılı .../05/2026 tarihli kararı ile davalılar vekilinin reddi hakem isteminin reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Bu durumda HMK 42/4 maddesi gereğince reddi hakim talebi merci tarafından incelendikten ve reddi hakim talebinin reddine karar verildikten sonra dosya ele alınarak bir karar verildiği anlaşılmakla yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davacı vekilinin bu yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

İcra ve İflas Kanunun 159. madde üst başlığı muhafaza tedbirleridir. Mahkemelerin verdiği muhafaza tedbirleri ile borçlunun malvarlığının dağılmasına engel olunarak geçici hukuki koruma sağlanır. Hukuk Muhakemeleri Kanununda, tedbiri alan organ bakımından ayrım yapmaksızın muhafaza tedbirlerini geçici hukuki koruma niteliğinde kabul etmiştir (m.406/2). 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 406. madde üst başlığı “ Diğer geçici hukuki korumalar “dır. Maddede, mahkemece, gerekli hallerde, mal veya haklarla ilgili defter tutulmasına ya da mühürleme yapılmasına karar verilebileceği ve ikinci fıkrasında ise ihtiyati haciz, muhafaza tedbirleri ve geçici hukuki korumalara ilişkin diğer kanunlarda yer alan özel hükümlerin saklı olduğuna yer verilmiştir. Mahkemenin hükmettiği muhafaza tedbirleri İcra ve İflas Kanunun çeşitli hükümlerinde düzenlenmiştir. Örneğin, iş bu davada olduğu gibi iflas davası açılması ya da İflas talebinde bulunulması ile alınacak muhafaza tedbirleridir (İİK m.159).

Yasa koyucu tarafından, İflas davasının kişinin tüm malvarlığını ve geniş bir alacaklı kitlesini ilgilendirdiğinden İİK 159. maddesi ile mahkemeye alacaklıların yararı için zorunlu göreceği bütün muhafaza tedbirlerini alabilme olanağı tanımıştır. Bu tedbirler, borçlunun mallarının defterinin tutulması, borçlunun mallarını devretmemesi için muhafaza altına alınması, taşınmazların tapu kaydına tedbir şerhi verilmesi gibi tedbirlerdir. İİK‘nın 159. maddesinde iflas talebi üzerine mahkemenin alacaklıların menfaati için zaruri olan tedbirleri alacağı hükme bağlanmıştır.

Alacaklıların bir kısmının zararına olsa bile tedbirler genellikle alacaklıların menfaatine ise verilmelidir.

Belirtildiği üzere alacaklının iflas talebini alan mahkeme, ilk önce alacaklıların menfaati için gerekli gördüğü muhafaza tedbirlerini emredebilir ( m.159). Bunun için alacaklının bir talepte bulunması şart değildir. Keza İİK 159. maddenin ilk cümlesi buna ilişkindir. Muhafaza tedbirlerine karar vermek zorunluluğu, yukarıda yer verildiği üzere maddenin ikinci cümlesinde borçlunun ödeme emrine itiraz etmemesi durumunda söz konusu olmaktadır.

Somut olayda; iflas yolu ile başlatılan takibe davalı tarafça itiraz edildiğinden iflas muhafaza tedbirlerine hükmedilebilmesi için yukarıda ifade edildiği gibi alacaklıların menfaatinin zaruri kılınıp kılınmadığı, borçlunun ticari hayatını ve faaliyetini etkileyip etkilemediği ve HMK 389. vd maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir şartlarına ilişkin yaklaşık ispat kuralı sağlanıp sağlamadığı hususlarının dikkate alması gerekmektedir.

İlk derece Mahkemesi'nin .../09/2025 tarihli ara kararı ile; borçlu şirkete ait taşınmazların rızaen üçüncü kişilere devir ve temliki ile her türlü ayni hak tesisinin önlenmesine, İİK'nın 159.maddesi uyarınca alacaklının ileride haksız çıkması hâlinde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayabilecekleri zararları karşılamak üzere 1.000.000,00.-TL teminat alınmasına karar verilmiştir.

Yargılama aşamasında davalı vekilinin iflas davasına dayanak icra takibindeki ödeme emrinin icra hukuk mahkemesince iptal edildiğinden bahisle dosya kapsamında verilen muhafaza tedbirlerinin kaldırılmasını talep etmiş, bu talep üzerine Mahkemenin 03/06/2026 tarihli ara kararı ile davalının taşınmazları üzerindeki tedbirin yedi adet taşınmaz üzerinde devamına diğer taşınmazlar üzerine konulan tedbirin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Davacı vekilinin istinaf dilekçesi ekinde sunduğu İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23 Hukuk Dairesinin 2026/1373 E 2026/1551 K sayılı 20/05/2026 tarihli karar ilamı ile ... İcra Hukuk mahkemesinin .../02/2026 tarihli ödeme emrinin iptali yönündeki karara karşı yapılan istinaf incelemesi neticesinde, ..... İcra Hukuk Mahkemesinin .../02/2026 tarihli, 2025/... Esas - 2026/... Karar sayılı kararının kaldırılmasına ve şikayetin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı alacaklı 03.06.2026 tarihli ara karara karşı sunduğu istinaf dilekçesinde, ara kararın kaldırılarak tedbirlerin önceki kapsamıyla aynen devamına karar verilmesi talep etmiş, davalı ise istinafında, 03.06.2026 tarihli ara kararın münhasıran muhafaza tedbirlerinin 7 adet taşınmaz üzerinde devam etmesine dair olan kısmının kaldırılmasına, aksi kanaatte olunması halinde tek bir taşınmaz üzerine hasredilmesi ile diğer taşınmazlar üzerindeki muhafaza tedbirlerinin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Somut olayda, davacının talebi itirazın kaldırılması ve iflas istemine ilişkin olup, bu durumda muhafaza tedbiri alınmasına lüzum olup olmadığının takdir yetkisi Mahkemeye aittir. İİK 159 maddesi uyarınca Mahkemenin, sadece başvuran alacaklının değil tüm alacaklıların menfaati için zaruri gördüğü bütün muhafaza tedbirlerini alabileceği belirtilmiştir. İlk derece Mahkemesi 03/06/2026 tarihli ara kararı ile davalının bir kısım taşınmazları üzerindeki tedbirlerin devamına, diğer taşınmazları üzerindeki tedbirlerin de kaldırılmasına karar verilmiştir. İlk derece Mahkemesinin .../09/2025 tarihli tedbir kararından sonra dosyaya yansıyan bilgi ve belgelere göre; davalının mal varlığının kapsamı, davacının alacaklı olduğunu iddia ettiği miktar, Mahkemece bu aşamada hükmedilecek muhafaza tedbirinin davalı şirketin faaliyetini, ticari itibarını zedeleyecek nitelikte olmaması gerektiği ve yine ölçülülük ilkesi gereği dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları birlikte değerlendirildiğinde, ilk derece mahkemesinin 03/06/2026 tarihli kararında usul ve yasaya aykırı bir yön görülmemiştir. Kaldı ki, ilk derece mahkemesince, tedbirin borçlunun ticari hayatını ve faaliyetini etkileyip etkilemediği ve HMK 389. vd maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir şartlarına ilişkin yaklaşık ispat kuralı sağlanıp sağlamadığı yönünde değerlendirme yapılarak İİK 159 maddesi kapsamında tedbire yönelik bir karar verildiği, bu yöndeki takdir yetkisinin de yukarıda açıklandığı üzere ilk derece Mahkemesine ait olduğu anlaşılmakla davacı ve davalı vekilinin 03.06.2026 tarihli ara karara yönelik istinaf başvuruları yerinde görülmemiştir.

İlk derece Mahkemesi 04/06/2026 tarihli ara kararı ile, davacı vekilinin terditli (ikinci kademedeki) taleplerinden; borçlu şirkete ait tüm malvarlığı envanterinin çıkarılması, ticarî defter/belge/elektronik ve muhasebe kayıtlarının muhafaza altına alınması, şirket merkezi ve şubelerinde tespit ve muhafaza işlemi yapılması, her türlü tasarruf (devir/satış/bağış/ipotek) işleminin yasaklanması, banka hesapları ve iştirak payları üzerine tedbir konulması ile kayyım/tedbir yöneticisi atanmasına yönelik tüm taleplerin, yaklaşık ispat eşiği karşılanmadığından ve ölçülülük ilkesiyle bağdaşmadığından ayrı ayrı reddine karar vermiştir.

Mahkemece bu aşamada hükmedilecek muhafaza tedbirinin davalı şirketin ticari faaliyetini etkilememesi, davalıyı iflasa sürüklememesi gerekmektedir. Yasadaki düzenleme emredici nitelikte olmayıp, yukarıda da değinildiği gibi muhafaza tedbirleri mahkemenin taktirine bırakılmıştır. Davalı şirkette organ boşluğu bulunmadığından yönetim kayyımı atanamayacağı, davalı şirkete kayyım tedbir yönetici atanmasını gerektirir somut bilgi ve belge ise dosya kapsamında mevcut değildir.

Davalı şirketin ticari defter/belge elektronik ve muhasebe kayıtlarının muhafaza altına alınması, şirket merkezi ve şubelerinde tespit ve muhafaza işlemi yapılması, her türlü tasarruf(devir/satış/bağış/ipotek) işleminin yasaklanması, banka hesapları ve iştirak payları üzerine tedbir konulması talebinin de davalı şirketin ticari hayatın devamlılığının etkileyebilecek nitelikte olması nedeniyle bu aşamada mevcut veriler ışığında ölçülü bir muhafaza tedbir olmayacağı nazara alındığında ilk derece Mahkemesinin bu yöndeki red kararının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan İİK.nun 159.maddesi muhafaza tedbirlerinin uygulanmasını 161. maddesi borçluya ait malların bir defterinin tutulmasını düzenlemekte olup iflas talebi halinde mahkemenin, ilk önce alacaklıların menfaati için zaruri gördüğü bütün muhafaza tedbirlerini emredebileceğini ve borçluya ait malların bir defterinin tutulmasına karar verebileceği belirterek hakime takdir hakkı tanımıştır.İİK 161. Maddede düzenlenen defter tutma tedbiri borçlunun ekonomik ve ticari faaliyetini gözetim ve denetim altına aldığı, sadece iflas isteyen alacaklının değil bütün alacaklıların yararına bulunduğu, alacaklıların zarar görmesini engellediği gibi davalı şirketin faaliyetini, ticari itibarını zedeleyecek nitelikte olmadığından davalıya ait malların bir defterinin tutulmasına karar verilmesi gerekirken bu talebinin reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Bu nedenle davacı vekilinin İİK 161. maddesi uyarınca tedbir talebinin kabulü ile davalı şirkete ait malların bir defterin tutulmasına karar verilmesi gerekmiştir.Davacı vekili 08.06.2026 tarihli ara kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunda, Mahkemenin 08.06.2026 tarihli ara kararının kaldırılarak, davalı şirketin mal varlığındaki değişikliklerin izlenmesi suretiyle yeniden ihtiyati tedbir talebinde bulunulabilmesini sağlayacak hukuki imkanın tesisine yönelik talebin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.6100 sayılı HMK'nın 341. maddesi gereği ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlara kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

İlk derece mahkemesinin 08/06/2026 tarihi ara kararı ile, davacı vekilinin, davalı şirkete ait taşınmaz kayıtlarının araştırılması amacıyla ilgili tapu müdürlüklerinde işlem yapmaya ve kayıt/belge teminine elverişli yetki verilmesi talebinin, hukukî dayanağı bulunmadığından reddine karar verilmiş olup, mahkemenin bu yöndeki ara kararının istinafı kabil kararlardan olmaması nedeniyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 341 maddesi gereğince yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle, davalılar vekilinin 03/06/2026 tarihli ara karara yönelik istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile 03/06/2026 tarihli ara karara yönelik istinaf başvurusunu reddine, davacı vekilinin 08/06/2026 tarihli ara karara yönelik istinaf başvurusunun HMK 341 maddesi gereğince reddine, davacı vekilinin 04/06/2026 tarihli ara karara yönelik istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile HMK. 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin 04/06/2026 tarihli ara kararının 3. Maddesindeki borçlu şirkete ait tüm malvarlığı envanterinin çıkarılması talebinin reddine ilişkin kararının kaldırılmasına, İİK 161. maddesi uyarınca davalı şirkete ait malların bir defterin tutulmasına yönünde muhafaza tedbiri uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ((Kapatılan) .... Asliye Ticaret Mahkemesi) 2026/... (20.../...) Esas sayılı derdest dava dosyasında verilen .../06/2026 tarihli ara karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekili ile davalılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b.1 bendi gereğince ayrı ayrı esastan REDDİNE,

2-Davacı vekilinin 08/06/2026 tarihli ara karara yönelik istinaf başvurusunun HMK 341. madde kapsamında istinaf kanun yoluna başvurulabilen kararlar arasında yer almadığından REDDİNE,

3-Davacı vekilinin 04/06/2026 tarihli ara karara yönelik istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile;

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas sayılı dosyasında verilen .../06/2026 tarihli ara kararının 3. Maddesindeki "borçlu şirkete ait tüm malvarlığı envanterinin çıkarılması talebinin reddine" ilişkin kararının HMK 353/1.b.2. maddesi uyarınca bu kısım yönünden KALDIRILMASINA, yeniden esas hakkında HÜKÜM TESİSİNE,

4-a)Davacının muhafaza tedbir talebinin KISMEN KABULÜNE,

b)Alacaklıların menfaati gereğince, İİK 159. maddesi kapsamında muhafaza tedbiri olarak davalı şirketin mallarının defterinin tutulmasına,

c)2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 161. maddesi gereğince davalı şirketin mallarının defterinin yargılama çevresindeki İflas Dairesi tarafından tutulmasına,

d)Borçlunun mallarını göstermemesi ve kilitli yerleri açmaması gibi hallerde 80 ve 81’ci madde hükümlerinin tatbik olunmasına,

e)Tutulan defterin hükmünün mahkemece uzatılmaması halinde, ( tutulduğu ) tarihten dört ay sonra İİK 163/2. fıkrası gereğince kendiliğinden ortadan kalkmasına,

f)Muhafaza tedbirine dair davalı şirket mallarının defterinin tutulması işleminin yerine getirilmesi için yetkili İflas dairesine müzekkere yazılmasına ve bu işlemin ilk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,

g)Defter tutulmasına dair muhafaza tedbiri için gerekli olan masrafın öncelikle davacı tarafça gider avansı olarak karşılanmasına,

h) Davacının talep ettiği diğer muhafaza tedbirlerinin şimdilik reddine,

5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf harçları davacı tarafından 03/06/2026-04/06/2026-08/06/2026 tarihli ara kararlar gereğince ayrı ayrı peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

6-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf harçları davalılar tarafından 03/06/2026 tarihli ara karar gereğince ayrı ayrı peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

7-Taraflarca karşılanan istinaf harç ve yargılama giderlerinin mahkemece verilecek esasa dair kararda değerlendirilmesine,

8-Dosyanın gerekli işlemlerin yerine getirilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.2 bendi ile aynı Kanunun 362/1-f bendi ve İİK'nun 258/son fıkrası gereğince kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.08/10/2026