Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1199 E. 2026/1344 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2026/1199 Esas

KARAR NO: 2026/1344

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ: 08/10/2025

NUMARASI: 2024/667 Esas, 2025/684 Karar

DAVA: İTİRAZIN İPTALİ

KARAR TARİHİ: 22/10/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalı ile arasında akdedilen yemek hizmetleri ve ekipman satış sözleşmesi gereğince kendi üzerine düşen edimlerini yerine getirdiğini, fatura bedellerinin 30 günlük vadelerle 12 eşit taksit halinde ödenmesi konusunda anlaşılmış ise de, davalı tarafından ödeme yapılmadığını, yine faturalara ek olarak müvekkili ile davalı arasında cari hesap ilişkisi içerisinde yemek hizmetleri ve ekipman satış işlemleri yapıldığını, ancak davalı tarafından bu kapsamda da bir ödeme yapılmadığını, alacağının süresinde ödenmemesi üzerine müvekkilinin .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlattığı icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu belirterek icra takibine karşı yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine; bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde fazlaya ilişkin her türlü alacak hakları saklı kalmak kaydı ile dava konusu alacağın değişen oranlarda işleyecek en yüksek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının, iddiasını ispatlayan belgelerini dosyaya sunmadığını, müvekkilinin, davacıya hiçbir borcunun bulunmadığını, işlemiş ve işleyecek faize de itiraz etiklerini, ayrıca talep edilen faiz miktarının da fahiş olduğunu, likit bir alacak bulunmadığından icra inkar tazminatı şartlarının da oluşmadığını, iddia edilen borcu oluşturacak alım satım yada herhangi bir şekilde borç doğurabilecek bir ilişkinin tespit edilmediğini, ticari ilişkinin kaynağı açıklanmadığı gibi taraflar arasında ticari veya cari hesaba ilişkin bir sözleşmenin sunulmadığını, takipte borca dayanak olarak alım satım ilişkisini belgeleyen fatura veya yazılı bir belgenin sunulmadığını, müvekkili ile davacı arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığından bir borcun doğmasının da söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine ve davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 08/10/2025 TARİH VE 2024/667 ESAS 2025/684 KARAR SAYILI KARARI İLE:

Davanın taraflarının Türk şirketi ve gerçek kişi Türk tacir olduğu, takibe konu fatura tarihleri itibariyle 2018-32/52 numaralı Tebliğ cari olduğundan davacının takibe konu fatura bedellerini TL'ye çevirerek takip yapması gerektiği, ancak bu kurala riayet edilmediğinden usulünce başlatılmış bir icra takibinin varlığından söz edilemeyeceği gerekçelerine istinaden davanın ve davalının kötüniyet tazminatı isteminin reddine dair karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

DAİREMİZİN 25/12/2025 TARİH VE 2025/1632 ESAS 2025/1759 KARAR SAYILI KARARI İLE:

İtirazın iptali davasının takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı olduğu ve takip talebinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılığın asıl olduğu, bu anlamda borcun sebebinin gösterilmemesinin usule aykırı olduğu, somut olayda ise, usulüne uygun bir takip talebi ve ödeme emri bulunmadığından sonucu itibariyle davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde ise de, gerekçenin düzeltilerek davanın usulden reddine karar verilmesi amacıyla ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmış olup ayrıca davacının öncelikle itirazın iptalini talep ettiği, bu mümkün olmadığı takdirde ise alacağın avans faiziyle birlikte tahsilini talep ettiği, ancak itirazın iptali talebi ile alacak davası arasında aslilik ve fer'ilik ilişkisi bulunmadığından ve davacı tarafından geçerli ve usulüne uygun olarak yapılan bir ıslah talebi de bulunmadığından mahkemece terditli talep yönünden değerlendirme yapılmamasının yerinde olduğu, kaldı ki bu hususun da istinaf nedeni yapılmadığı belirtilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİNİN 17/06/2026 TARİH VE 2026/905 ESAS 2026/2673 KARAR SAYILI KARARI İLE:

Genel haciz yolu ile ilamsız takip yolunda İİK'nın 58/4. maddesinde; senet, senet yoksa borcun sebebinin takip talebinde bildirilmesi gerektiği hususunun düzenlendiği, somut olayda, davacının, davalıya karşı adi takip yolu ile takip başlattığı ve takipte alacağın sebebinin "asıl alacak" olarak belirtildiği ve takip talebinin İİK'nın 58/II-4 maddesine uygun olduğunun kabulü ile takipte borcun sebebi ve dayanağı gösterilmeden de icra takibi yapılabileceği ve bu takibin geçerli olduğu gözden kaçırılarak ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı, mahkemece yapılacak işin, taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği, tarihi dikkate alınarak Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı karar ve tebliğler dikkate alınarak ilk derece mahkemesinin kararının yerinde olup olmadığı yönünde inceleme ve araştırma yapılarak bir karar verilmesi gerektiği gerekçelerine istinaden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:

Dava, icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Davacının, davalı hakkında .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında asıl alacak olarak belirtilen 18.988,77 Euro'nun tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı, davalının takibe ve borca karşı itirazda bulunduğu, itirazın davacı alacaklıya tebliğinden itibaren işbu itirazın iptali davasının yasal süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında dava dilekçesi ekinde sunulan yemek hizmetleri ve ekipman satış sözleşmesinin imzalandığı anlaşılmış olup davacı taraf, sözleşme kapsamında edimlerini yerine getirdiğinden bahisle alacak talebinde bulunmuş olup buna karşılık davalı taraf ise, davacı ile arasında bir ticari ilişkinin ve dolayısıyla bir borcunun bulunmadığını savunmuştur.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, icra takibinin 2018-32/52 numaralı Tebliğ hükümlerine aykırı şekilde yabancı para üzerinden başlatılması sebebiyle usulüne uygun bir icra takibinin bulunmadığından bahisle davanın usulden reddine karar verilmiştir. İstinaf incelemesi neticesinde Dairemizce, borcun sebebi gösterilmediğinden usulüne uygun bir takip talebi ve ödeme emri bulunmadığı kabul edilerek ilk derece mahkemesi kaldırılmış ve farklı gerekçe ile dava usulden reddedilmiştir.

Temyiz incelemesi üzerine Yargıtay ilgili Dairesince, takipte alacağın sebebinin "asıl alacak" olarak belirtildiği ve takip talebinin İİK'nın 58/II-4 maddesine uygun olduğu, takipte borcun sebebi ve dayanağı gösterilmeden de icra takibi yapılabileceği ve bu takibin geçerli olduğu kabul edilmiş ve bu sebeplerle Dairemizin kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Öncelikle, itirazın iptali davasına özgü bir dava şartı olması sebebiyle icra takibinin yasal hükümler uyarınca usulüne uygun olup olmadığının üzerinde durulması gerekir.

Takip talebi ve muhtevasının düzenlendiği 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58/4 maddesinde; senet, senet yoksa borcun sebebinin takip talebinde gösterilmesi gerektiği hususu belirtilmiştir. Aynı sayılı Kanunun 60. maddesinde; icra müdürünün, takip talebinin bu Kanunda öngörülen şartları içerdiğine karar verirse ödeme emri düzenleyeceği, ödeme emrinin ise, alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58 inci maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtları ihtiva edeceği hüküm altına alınmıştır.

Alacak senede (belgeye) bağlı değilse, alacaklının, takip talebinde borcun sebebini göstermesi gerekir (m.58/4); mesela elbise dikme ücreti, kira bedeli, satılan malın bedeli, ödünç alınan para vs. gibi (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku, Tamamen Yeniden Yazılmış Üç Misli Genişletilmiş Üçüncü Baskı, Cilt I, İstanbul 1988, s.217).

"...Ödeme emrinde söz konusu mevzuata uygun şekilde borcun sebebinin belirtilmediği anlaşılmakla İİK md. 58 ve 61 hükümlerine göre usulüne uygun ödeme emri düzenlenmediğinden davanın usulden reddi gerekmekte olup davalı itirazında haklıdır. Mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..." (Yargıtay 10 HD'nin 25/12/2017 tarihli ve 2015/25167 Esas, 2017/9220 Karar sayılı ilamı).

"...Açılan itirazın iptali davasında davalı borçlunun cevap dilekçesinde "...takip talebi ve ödeme emri incelendiğinde takibe dayanak sebebin bildirilmediğini..." ifade ettiği, 2004 sayılı Kanun'un 58 inci ve 60 ncı maddesi gereğince borcun sebebinin gösterilmesinin zorunlu olduğu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.03.2022 tarihli ve 2019/(19)11-718 E., 2022/274 K. sayılı ilamı ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.02.2020 tarihli ve 2017/19-2076 E., 2020/117 K. sayılı ilamında itirazın iptali davasının takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı olduğu ve takip talebinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılığın asıl olduğu belirtildiği, bu anlamda borcun sebebinin gösterilmemesinin usule aykırı olduğu, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 25.12.2017 tarihli ve 2015/25167 E., 2017/9220 K. sayılı ilamı ve Dairemizin 15.01.2024 tarihli ve 2023/5182 E., 2024/170 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere usulüne uygun takip talebi ve ödeme emri olmadığı anlaşıldığından Mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve aykırı olup bozmayı gerektirmektedir..." (Yargıtay 3. HD'nin 30/09/2024 tarihli ve 2024/935 Esas, 2024/2653 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda, alacak senede bağlı olmayıp takip talebinde borcun sebebinin "asıl alacak" olarak gösterildiği ve ödeme emrinin de buna göre düzenlendiği anlaşılmakla bu hali ile İİK'nun 58/4 maddesi anlamında, borcun sebebinin gösterildiğinden söz edilemez. Bu anlamda, borcun sebebinin "asıl alacak" olarak gösterilmesi yeterli kabul edilerek takip talebinin İİK'nun 58/4 maddesine uygun olduğuna yönelik Yargıtay bozma gerekçesine iştirak edilmemiştir.

Yargıtay HGK kararlarında da belirtildiği üzere, itirazın iptali davasının takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı olduğu, takip talebinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılığın asıl olduğu, bu anlamda borcun sebebinin gösterilmemesinin usule aykırı olduğu vurgulanmıştır. Somut olayda, borçlunun, icra takibi ile kendisinden istenilen miktarı (kısmen/tamamen) kabul etmesini yahut takibe itiraz etmesini değerlendirip buna göre karar vermesini sağlayacak somutlaştırılmış bir borç sebebi ortaya konmamıştır.

Zira borçlu borca itiraz ederken borcu neden kabul etmediğini gerekçelendirmek için alacaklının icra takibinde borcun dayanağı belgeyi takip talebine eklemesi, belgesi yoksa borcun sebebini açıkça belirtmesi gerekir. Takip talebinde "asıl alacak" ifadesi bu anlamda borcun sebebi olarak kabul edilemez. Diğer bir ifade ile atıf yapılan eserde de örneklendirildiği gibi borcun sebebi veya dayanağı takip talebinde gösterilmemiştir. Kaldı ki davalı vekili de cevap dilekçesinde, taraflar arasında borç doğurabilecek bir ticari ilişkinin bulunmadığı, işbu ticari ilişkinin kaynağının dahi açıklanmadığı gibi başkaca bir sebebe dayanılıp dayanılmadığının da belirtilmediği, ayrıca iddia edilen borcu destekleyici bir yazılı belgeye dayalı takibin de yapılmadığı ileri sürülmüştür. Yargıtay bozma ilamında, takipte borcun sebebi ve dayanağı gösterilmeden de icra takibi yapılabileceğine ve bu takibin geçerli olduğuna yönelik gerekçenin aksine, borcun sebebinin gösterilmediği ve icra takibinin neye dayalı olarak başlatıldığının belli olmadığı böyle bir durumda, takip talebi ve buna göre düzenlenen ödeme emri usulüne uygun olmadığından bu gerekçeler ile davanın usulden reddine dair tesis edilen Dairemiz kararının yasal düzenlemeler ve içtihatlara uygun düştüğü ve isabetli olduğu kabul edilmiş olup açıklanan tüm nedenlerle, Dairemizin 25/12/2025 tarihli ve 2025/1632 Esas 2025/1759 Karar sayılı kararında direnilerek davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Yargıtay .... Hukuk Dairesinin .../06/2026 tarih, 2026/... Esas, 2026/... Karar sayılı bozma ilamı usul ve yasaya uygun bulunmadığından Dairemizin .../12/2025 tarih, 2025/... Esas, 2025/... Karar sayılı ilamında HMK'nın 375/5.maddesi gereğince DİRENİLMESİNE,

2-a)Davacının davasının usulden REDDİNE,

b)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL karar harcının davacı tarafından yatırılan 8.057,07 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 7.325,07 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya İADESİNE,

c)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

d)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

e)Davalı yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin (istinaf kanun yoluna başvuran davacı aleyhine hüküm kurulamayacağından) davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,

İstinaf Giderleri Yönünden

3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davacı tarafından yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

4-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama gideri bulunmadığından bu hususta KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

6-İstinaf yargılamasının Yargıtay bozma ilamı sonrasında duruşmalı olarak gerçekleştirilmiş olması nedeniyle, kendisini vekil ile temsil ettiren davalı yararına hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 22.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve kararın tebliğ gideri karşılandıktan sonra artan kısmının yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, davalının yokluğunda, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğ tarihinden itibaren HMK'nın 361/1 ve 373/5.maddesi gereğince iki hafta içerisinde temyiz edilmesi durumunda, Direnme Kararının incelenmesi için dosyanın Yargıtay 6.Hukuk Dairesine gönderilmesine oybirliğiyle verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.22/10/2026