Bölge Adliye Mahkemesi 2025/156 E. 2026/1054 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ

T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 22. H U K U K D A İ R E S İ

ESAS NO : 2025/156 (KABUL DÜZELTEREK YENİDEN KARAR NO : 2026/1054 ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİ)

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 10/07/2020 ESAS-KARAR NO : 2017/284 E 2020/359 K

DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali KARAR TARİHİ : 14/07/2026 YAZILDIĞI TARİH : 07/08/2026

Taraflar arasında görülen yukarıda bilgileri belirtilen Dairemiz kararının Yargıtay temyiz incelemesi sonucu bozulması üzerine HMK’nin 373.maddesi uyarınca inceleme yapılmak üzere dava dosyası için düzenlenen rapor ile yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendi: GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ İDDİANIN ÖZETİ Davacı vekili; müvekkili ile davalılar arasında 01/09/2013 tarihinden geçerli olmak üzere “Açık Satış Noktası Sözleşmesi” imzalandığını; davalıların, sözleşmenin 2.maddesine göre bira ürünlerini satın almayı ve satmayı; 3.maddesinde ise bira ürünlerinden 200.000 litre miktarındaki ürünü satmayı taahhüt ettiklerini; müvekkili şirketin davalılara 216.743,53 TL katkı sağladığını; davalıların, uyarılara rağmen Ocak 2016 tarihinden itibaren ürün almayarak sözleşmeyi ihlâl ettiğini; bu hususun Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/269 D.İş dosyası ile sabit olduğunu; sözleşmenin 21.maddesinde 200.000 ABD Doları cezaî şart belirlendiğini; sözleşmenin 20 ve 21.maddelerine göre Ankara 15. Noterliğinin 23/12/2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle sözleşmenin feshedildiğini, sözleşmenin 21.maddesine göre 200.000,00 ABD Doları cezaî şart ve 217.000,00 TL katkı tutarının ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde ödenmesinin istendiğini, ihtarnamenin semeresiz kalması sebebiyle girişilen takibe davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini, talep ve dava etmiştir. SAVUNMANIN ÖZETİ I-)Davalı şirket vekili; müvekkilinin sözleşmenin tarafı olmadığını bildirerek davanın reddine ve %20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir. II-)Davalı ...; sözleşmeyi vekaleten imzaladığını; bunun ilk imzalama olmadığını, müteakip zamanlarda imza attığını; sözleşmede cezaî şart kısmının boş olduğunu ve sonradan doldurulduğunu; bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ Mahkemece; benimsenen bilirkişi kurulu raporu doğrultusunda; taraflar arasındaki açık satış noktası sözleşmesi kapsamında: Uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklandığı, davalı bayinin akdi ihlal ettiği, sözleşme hükümleri, cezaî şart, katkı tutarı, tespit ve ihtarname masrafları bilinmekte olup, alacak 'likit' olduğu gerekçesiyle davalı ... hakkında açılan davanın reddine, davalı "... Ticaret Ltd. Şti." hakkında açılan davada: Davalı borçlunun Ankara 9.İcra Müdürlüğünün 2017/1892 esas sayılı takip dosyasında 200.000,00 ABD Doları, cezaî şart alacağına ilişkin itirazın iptaline, asıl alacağa icra takip tarihi olan 25/01/2017 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunu'nun 4/A maddesi uyarınca Devlet Bankalarının 1 yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranının uygulanmasına, takibin bu koşullarla devamına, hükmedilen miktar üzerinden (200.000 x 3.7647= 752.940,00 -TL) hesaplanan %20 oranında icra inkar tazminat tutarı olan 150.588,00-TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, B)Davalı borçlunun Ankara 9.İcra Müdürlüğünün 2017/1892 esas sayılı takip dosyasında: 216.743,53 TL nakit/nakit bazlı katkı tutarı, 74.496,13 TL işlemiş faiz, 891,65 TL tespit ücreti, 232,50 TL ihtarname ücreti 292.363,81 TL alacağa ilişkin itirazın iptaline; nakit/nakit bazlı katkı tutarına ilişkin asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak sureti ile takibin devamına, tespit ücreti ve ihtarname ücretine ilişkin asıl alacaklara takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak sureti ile takibin devamına, tespit ücreti yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine, hükmedilen miktar üzerinden hesaplanan %20 oranında icra inkar tazminat tutarı olan 58.472,76-TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının, yasal koşulları bulunmayan tazminat isteminin reddine, karar verilmiş, hükme karşı taraf vekillerince ayrı ayrı istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF SEBEPLERİ I-)Davacı vekili; davalı ...’ün sözleşmede taraf olup dava ve taleplerden diğer davalı ile birlikte müştereken sorumlu olduğunu, davada taraf sıfatına sahip olduğunu, sözleşmeyi kendi adına imzaladığını, II-)Davalı şirket vekili; sözleşmeyi imzalayan davalı ... ‘ün şirket adına sözleşme imzalamaya yetkili olmadığını, müvekkilinin sözleşmeden haberinin olmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İSTİNAF KARARI VE BOZMA İLAMI Dairemizin 25/05/2023 Tarih, 2020/1287 Esas, 2023/780 K. sayılı kararı ile; davalı adına vekaleten sözleşmenin yetkili temsilcisi tarafından imzalandığı, sözleşmeyi ihlal ettiği haklı olarak sözleşmenin feshiyle cezai şart ve katkı bedelinin iadesinin talep edilebileceğinin kanıtlanmış olduğunun anlaşılmasına göre, davalı ... davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer istinaf itirazlarının yerinde olmadığı, mahkemece ihtarname ve delil tespiti giderleri yönünden; HMK'nın 323. maddesine göre; ihtarname masrafları yargılama giderlerine dahil olup, HMK'nın 326/2. maddesinde davada iki taraftan her birinin kısmen haklı çıkması durumunda yargılama giderlerinin tarafların haklılık oranına göre paylaştırılacağı düzenlendiğinden ihtarname ve delil tespiti masrafının yargılama giderlerine katılarak haklılık oranına göre taraflara paylaştırılması gerekirken, yargılama giderlerine katılmayarak ayrı bir alacak kalemi adı altında asıl alacak toplamına dahil edilerek hüküm altına alınması usul ve yasaya aykırı olduğu, davacının istinaf istemi yönünden ise dava konusu alacağa yönelik borçlunun temerrüde düşürülmesi için usulüne uygun şekilde keşide edilen ihtarname bulunması gerektiği, somut olayda borçluya gönderilen ihtarname bulunduğu ve tebliğ edilerek davalıya atıfet tanındığı temerrüdün 02/01/2017 tarihinde gerçekleştiğinin anlaşılmasına göre temerrüt tarihi itibariyle faize karar verilmesi gerekirken takip tarihi üzerinden karar verilmesi doğru görülmemiş, HMK.353/1.b.2.maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının işlemiş faiz ve ihtarname masrafına ilişkin kısmının düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiş, kabul kaldırma nedenlerine göre tarafların istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nin 353/1.b.2 maddesi uyarınca mahkemece alınan rapor doğrultusunda ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 28.11.2024 tarih 2023/5234 E.2024/8471 K. sayılı kararı ile; "Dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanunun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre davacı vekilinin tüm, davalı ... Tic. Ltd. Şti'nin bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddinin gerektiği, Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı Kanun'un 22 nci maddesi uyarınca tacir sıfatını haiz borçlu, fahiş olduğu iddiasıyla cezai şarttan indirim yapılmasını mahkemeden isteyemez ise de, kararlaştırılan cezai şartın tarafların ekonomik yönden yıkımına sebep olacak derecede fahiş olduğunun belirlenmesi hâlinde makul düzeyde indirim yapılabileceği Yargıtay'ca kabul edilmektedir. Bu itibarla, talep edilen ve hüküm altına alınan cezai şartın ekonomik yönden davalının yıkımına sebep olup olmayacağı yönünden, davalının mali durumu gözetilerek ticari defter kayıtları ve bilançoları üzerinde konusunda uzman bir bilirkişiye inceleme yaptırılıp, ayrıntılı ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınarak deliller hep birlikte değerlendirilmek suretiyle varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle davalı ... Tic. Ltd. Şti'nin itirazının kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir. UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR Uyuşmazlık, taraflar arasında açık satış noktası sözleşmesinin usulüne uygun imzalanıp imzalanmadığı burada varılacak sonuca göre davacının cezai şart ve katkı payı alacağının bulunup bulunmadığı hususuna ilişkindir. DELİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; taraflar arasındaki "Açık Satış Noktası Sözleşmesi" kapsamında katkı payı tutarı ile cezaî şart alacağının tahsili amacıyla başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Dairemizce verilen 2020/1287 Esas, 2023/780 Karar ve 25/05/2023 tarihli karar kısmen bozulmuş olup Yargıtay 11. HD.' nin 28.11.2024 tarih 2023/5234 E.2024/8471 K. sayılı kararına uyulmasına karar verilmiştir. Bozma ilamı doğrultusunda kesinleşen hükümler aynen muhafaza edilerek; davalı şirket yönünden cezai şartın ekonomik yıkıma sebep olacak derecede fahiş olup olmadığı hususunda, davalının sözleşmenin kurulduğu tarihteki mali durumu yönünden ticari defter ve kayıtları, bilançosu üzerinde yapılan inceleme sonucu alınan bilirkişi heyetinin raporunda; 200.000 USD bedelli cezai şartın sözleşmenin imzalandığı tarih itibariyle iç kaynakların % 82,48 'sini tüketerek ekonomik yıkımına sebebiyet vereceği şeklinde görüş beyan edilmiştir. Heyetimizce yapılan değerlendirme sonucunda: Somut olay değerlendirildiğinde taraflar arasında 01/09/2013 tarihinde geçerli olmak üzere ‘’Açık Satış Noktası Sözleşmesi ‘’ bağıtlandığı, davalı şirket tarafından akdin ihlali ile sözleşmede taahhüt edilen oranda mal almadığı sabit olmakla sözleşmede kararlaştırılan cezai şarta hükmetmek gerekir ise de kararlaştırılan cezai şartın tahsili cihetine gidilmesi halinde, davalını ekonomik olarak mahvına sebep olacak derecede ağır ve yüksek olmaması da gerekmektedir. (2017(19) 11-943 Esas, 2021/984 Karar 14/09/2021 tarihli HGK kararı doğrultusunda: Cezai şart miktarı hakkında bir karar vermeden önce sözleşmenin düzenlendiği tarihte tarafların iktisadi durumu, davalı borçlunun ödeme gücü ve kabiliyeti araştırılarak davalının ticari defter kayıtları incelenerek düzenlenen rapora göre ekonomik yıkımına sebebiyet vereceğinin kabulü gerekmiştir. Bu nedenle takdiren cezai şartta ½ oranında indirime gidilerek 100.000,00 USD cezai şarttan davalı bayi şirketin sorumluluğunun kabulü ile anılan miktar üzerinden itirazın iptaline karar vermek gerekmiştir. Heyetin takdir hakkını kullanarak TBK'nın 182/son maddesini uygulamak suretiyle yapmış olduğu indirim miktarı vekalet ücretinin hesabında dikkate alınamayacağından, reddolunan kısım üzerinden davalı şirket lehine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmedilmemiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2009/18-421 Esas, 2009/526 Karar sayılı 18/11/2009 günlü içtihadı). GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Gerekçesi yazılacak kararda açıklanacağı üzere, 1-A)Davalı ... hakkında açılan davanın REDDİNE, B)Davalı "... Ticaret Ltd. Şti." hakkında açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE; a)Davalı borçlunun Ankara 9.İcra Müdürlüğünün 2017/1892 Esas sayılı takip dosyasında 100.000,00 ABD Doları cezaî şart alacağına ilişkin itirazın iptaline, b)Asıl alacağa temerüt tarihi olan 02/01/2017 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunu'nun 4/A maddesi uyarınca Devlet Bankalarının 1 yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranının uygulanmasına, takibin bu koşullarla devamına, c)Hükmedilen miktar üzerinden (100.000 x 3.7647=376.470,00-TL) hesaplanan %20 oranında icra inkar tazminat tutarı olan 75.294,00-TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, d)Davalı ... Ticaret Ltd. Şti'nin Ankara 9.İcra Müdürlüğünün 2017/1892 esas sayılı takip dosyasında: e)216.743,53 TL nakit/nakit bazlı katkı tutarı, 74.496,13 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 291.239,66 TL alacağa ilişkin itirazın iptaline, nakit/nakit bazlı katkı tutarına ilişkin asıl alacağa 02/01/2017 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak sureti ile takibin devamına, f)Hükmedilen miktar üzerinden hesaplanan %20 oranında icra inkar tazminat tutarı olan 58.247,93-TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, g)Davalının, yasal koşulları bulunmayan tazminat isteminin reddine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 45.611,25TL harçtan peşin alınan 12.674,65TL harcın mahsubu ile bakiye 32.936,60TL harcın davalı ... Ticaret Ltd. Şti'den alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı taraf yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 106.156,45TL vekalet ücretinin davalı ... Ticaret Ltd.Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafça yapılan; 4,60 TL ilk dava, 287,90 TL tebligat ve posta gideri, (davalı ... adına yapılan masraflar düşüldükten sonra) 1.600,00 TL bilirkişi ücreti toplamı olan 1.892,50 TL 891,65 TL tespit ücreti 232, 50TL ihtarname ücreti olmak üzere toplam 3.016,65 yargılama giderinden kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.993,06TL si ile 31,40 TL başvurma 12.674,65 TL peşin harç toplamı 14.598,30 TL'nin davalı "... Ticaret Ltd. Şti."nden alınıp, davacıya verilmesine; arta kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı ... tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 69.258,98 TL nispî vekâlet ücretinin davalı "... Ticaret Ltd. Şti."nden alınarak, davacıya verilmesine, 7-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine, İstinaf aşamasında yapılan harç masraf yönünden 8-İstinaf kanun yoluna başvuran taraflarca yatırılan istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, 9-Davalı şirket tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 10-Davacı şirket tarafından yapılan 2.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 321,70 TL yargılama gideri olan toplam 2.821,70 TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 11-Bozma sonrası istinaf incelemesi sırasında birden fazla duruşma açılmış ise de TBK' nın 182/3 maddesi uyarınca cezai şart alacağından re'sen indirim yapıldığından davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmemiştir. 12-HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, 13-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 14-Kararın tebliğinin Dairemizce yapılmasına, Hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı , diğer tarafın yokluğunda yapılan inceleme sonucunda 361/1.maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 14/07/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan... ¸e-imza Üye... ¸e-imza Üye... ¸e-imza Katip... ¸e-imza

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."