Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2024/692 E. 2024/68 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2024/692
Karar No
2024/68
Karar Tarihi

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/692 KARAR NO : : 2026/1618

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/316 KARAR NO : 2024/68 DAVA TARİHİ : 06.05.2021 KARAR TARİHİ : 26.01.2024 DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 12.11.2026 KARARIN YAZ. TARİH : 12.11.2026

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26.01.2024 tarih ve 2021/316 Esas, 2024/68 Karar sayılı kararının istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü. İSTEM: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 19/02/2020 tarihinde 2 adet makine ve eklentileri alım sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmenin toplam bedelinin 210.000,00 USD olduğunu, sözleşme ile davalının “2 Adet ... numaralı Tam Otomatik Sürekli Hareketli Makine, 2 Adet Çok Başlı Terazi, 2 Adet Otomatik İki Kapı Açma Sistemi, 2 Adet İki Kapı Ekleme Sistemi, 2 Adet Yağlama Sistemi, 2 Adet Otomatik Kapı Konumlandırma Sistemi, 2 Adet Amblage Yolu Üzerinden Hava Giriş Sistemi, 2 Adet Harici Taşıyıcı Yolu, 2 Adet Otomatik Besleyici, 2 Adet Torba Şekillendirme Kalıpları, 2 Adet Geniş Terazi Platformu, 2 Adet Azot Akıtma Sistemi, Gergi Servo Kenar Şekillendirme Sitemi, Otomatik Yazıdan oluşan 2 adet makineyi müvekkiline 30/03/2020 tarihinde teslim etmesinin” kararlaştırıldığını, ancak davalının söz konusu makineleri teslim etmediğini, pandemi ve başkaca unsurları bahane ettiğini, müvekkilinin sözleşmeye uygun olarak ilk olarak 500,00 Amerikan Dolarını elden şirket yetkilisine kapora mahiyetinde ödediğini, ardından kalan bedelin % 20’lik kısmı olan 41.100,00 Amerikan Dolarını .... üzerinden davalı şirkete ait olan TR .... İban numarasına 24/02/2020 tarihinde gönderdiğini, ayrıca % 60’lık kısım olan 126.000,00 Amerikan Dolarını ise 19/11/2020 tarihinde davalıya ait hesaba akreditif işlemi açılarak depo ettiğini, depo edilen tutarın yaklaşık 5 aydır hiçbir işlem yapılmadan bankada kullanılmadan durduğunu, davalı şirket ile yapılan harici görüşmeler ve ihtara cevabında “söz konusu akreditif işleminin şarta bağlı olmayan iyiniyetli akreditif ödeme yöntemi ile değiştirilmesini, akabinde makinelerin gönderiminin sağlanacağını” taraflarına bildirdiğini; 6098 sayılı TBK’nın 117. maddesinde “Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile temerrüde düşer.” hükmünün bulunduğunu, davalı tarafa Gaziantep 6. Noterliği’nden gönderilen 11/01/2021 tarihli 00619 yevmiye numaralı ihtarname ile davalının temerrüte düştüğünü, zilyetliğin devri için belirli bir süre konulmuş olan ticari satışlarda satıcı temerrüde düşerse alıcının devir isteminden vazgeçerek borcun ifa edilmemesinden doğan zararının giderilmesini istediğinin kabul edileceğini, geçen süre zarfında müvekkilinin ödediği maddi tutarın ve uğradığı ticari zararın karşılanmadığını, davalı tarafın, gönderdiği 26 Ocak 2021 tarihli ihtara cevabında “ücretin kalan % 80’lik kısmının şarta bağlı olmayan akredetif ödeme yöntemi ile gerçekleşmesi, aksi takdirde makinenin yeni fiyat listesine göre fiyatlandırılacağı” hususunu bildirdiğini, geçen süre zarfında gerek sözlü gerek yazılı beyanatlara rağmen, müvekkiline herhangi bir olumlu dönüş yapılmadığını, 10 aylık sürede davalıya ödenen tutar müvekkilinin hesabına yatmadığı gibi söz konusu makineleri de iyi niyet kurallarına aykırı olarak teslim etmediğini, müvekkilinin geçen sürede üretim yapamadığını ve ticari hayatının sekteye uğradığını, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 2017/5444 Esas ve 2019/2959 Karar sayılı kararında; “Davalının hükmedilen yoksun kalınan kar nedeniyle tazminata yönelik temyiz itirazlarına gelince; tam iki yanlı (karşılıklı) sözleşmelerde, yanlardan her biri hem alacaklı hem de borçlu durumundadır. Bu nitelikteki bir sözleşmede, borçlunun temerrüdünden söz edebilmek için, TBK md. 97'ye göre, bir yanın kendisine düşen borcu yerine getirmiş olması ya da yerine getirmeye hazır olduğunu öteki yana bildirmiş bulunması gerekir. Tam iki taraflı (karşılıklı) sözleşmelerde borçlunun temerrüdü durumunda, alacaklıya tanınmış haklar TBK’nun 125.maddesi ile düzenlenmiş olup, buna göre alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahiptir. Alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir. Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir. Somut olayda; taraflar arasında 29/04/2014 tarihinde imzalanan 15/08/2014 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli kira sözleşmesinin birinci maddesinde, kiralananın 01/08/2014 tarihinde teslim edileceği kararlaştırılmış olmasına rağmen, teslimin gerçekleşmediği ve kiralananın kiraya veren tarafından 01/11/2014 tarihinde dava dışı üçüncü kişiye kiraya verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı işbu davayı açmakla, TBKnun 125. maddesi ile tanınan seçimlik hakkını (yetkisini), sözleşmeden dönme yolunda kullandığının kabulü gerekir. Öyleyse, davacı kiracı, sözleşmeden dönmekle, bu sözleşme ilişkisi, geçmişe etkili olarak ortadan kalkmıştır. Dönme hakkı, bozucu yenilik doğuran haklardandır. Gerçekten, bu hakkın (yetkinin) kullanılması, var olan bir hukuksal ilişkiyi ortadan kaldırır. Dönme ile sona eren sözleşme ilişkisi artık bir sonuç doğurmayacağı gibi önceden doğmuş borçlar da son bulacağından yanların, bozmadan önce birbirlerine verdikleri şeyler var ise, bunların karşılıklı olarak geri verilmesi gerekir.” dendiğini, müvekkili şirketten herhangi bir teminat alınamayacağını, arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını belirterek, davalıya ödenen 41.600,00 Amerikan Dolarından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000,00 Amerikan Dolarının dava açılış tarihindeki (06/05/2021) kur üzerinden hesaplanarak en yüksek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline; müvekkilinin yaklaşık olarak 5 aydır davalının hesabına akreditif ederek kullanamadığı 126.000,00 Amerikan Doları üzerinden yoksun kalınan kazancından yine fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydi ile şimdilik 100,00 Amerikan Dolarının dava açılış tarihindeki (06/05/2021) kur üzerinden hesaplanarak en yüksek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline; davalının makineleri teslimde temerrüde düşmesinden dolayı müvekkilinin yoksun kaldığı ticari karının ve uğradığı zararın bilirkişi marifeti ile hesaplanarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydi ile şimdilik 100,00 Amerikan Dolarının dava açılış tarihindeki (06/05/2021) kur üzerinden en yüksek ticari temerrüt faiziyle birlikte gecikme tazminatının davalıdan tahsiline; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini istemiştir. YANIT: Davalı vekili yanıt dilekçesi ile özetle; tarafların dava dilekçesinde belirtilen makinelerin müvekkili tarafından imalatı ve davacıya teslimi ile kurulumu konusunda anlaşmaya vardıklarını, bu konuda 19/02/2020 tarihli proforma faturanın düzenlendiğini, toplam anlaşma bedeli olan 210.000,00 USD için “% 20'si avans ödemesi, % 60'ı makinelerin gemiye yüklenmesinden önce olmak üzere, kalan % 20 tutarın da makinelerin davacıya teslim ve iş yerinde kurulumundan 30 gün sonra yapılması suretiyle ödeme yapılacağının” kararlaştırıldığını, ödeme aracı olarak müvekkiline ait banka ve IBAN bilgilerinin swift kod ile birlikte proforma faturada yer aldığını, davacı tarafça eksik ifade edilen hususun sözleşme kurulması aşamasında ödeme yöntemi olarak akreditifin kararlaştırılmamış olması olduğunu, müvekkiline davacı tarafça % 20 avans ödemesinin gerçekleştirildiğini, “makinelerin hazır olduğu” hususunun karşı tarafa bildirildiğini ancak kalan ödemenin gerçekleştirilmediğini, ardından müvekkilinin 18/08/2020 tarihinde davacıya e-posta yolu ile makinelerin hazır olduğu hususunu bu defa video ve fotoğraf görüntüleri eklenmek sureti ile bildirdiğini, buna rağmen, davacının üzerine düşen ödeme ve diğer yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davacının 19/08/2020 tarihli e-postasında “çalışmalarının sekteye uğradığını” belirterek “işlerindeki gecikmeler nedeniyle ödeme yönteminde kolaylık sağlanmasını” istediğini, müvekkilinin “makinelerin gönderime hazır biçimde 3 ayı aşan bir süredir beklediği ve akreditif ile ödeme yapılabileceği” konusunda davacıya sözlü görüşmeler ve 20/08/2020 tarihli e-posta ile bilgi verdiğini ve ancak “akreditif ile ödemenin kalan bedelinin tamamının (kalan % 80 oranına tekabül eden bedelin) herhangi bir şarta bağlı olmayan teyitli akreditif ile ödenmesi halinde akreditif ödemenin kabul edilebileceğinin” bildirildiğini, davacı tarafından 23/08/2020 tarihli e-posta ile “akreditif kullanılarak (LC Payment) kalan bedelin tamamının ödenemeyeceği, yalnızca % 60 kısımlık ödemenin mümkün olduğunun” bildirildiğini, davacıya 26/08/2020 tarihli e-posta ile “...'un anlaşma şartlarındaki değişiklik istekleri ve yarattıkları yeni şartlar nedeniyle bu durumun yaşandığı ve akreditif ile ödemenin kalan % 80 tutar karşılığı kabul edileceği” hususunun bildirildiğini, bu hususların davacı tarafa gönderilen Bornova 1. Noterliği'nin 26/01/2021 tarihli ve 01779 yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesiyle de bildirildiğini, davacı tarafından bu yazışmalara rağmen yaklaşık 3 ay sonra 19/11/2020 tarihinde ve müvekkilinin istediği şartlara uygun olmayan şarta bağlı akreditif açıldığını ve kalan bedelin yalnızca % 60'ının bu hesaba depo edildiğini, davacı tarafından, müvekkilince verilen süreye ve şartlara (bakiye % 80 bedel ile şarta bağlı olmayan teyitli akreditif açılmasına) uyulmadığından işlem yapılmasının mümkün olmadığını ve kendi edimini yerine getirmeyen davacının eylemleri sebebiyle müvekkili tarafından hazırlanmış olan makinelerin tesliminin yapılamadığını, taraflar arasında kurulan sözleşme şartlarındaki değişikliklerin yine ancak temel sözleşmedeki biçimde ve tarafların karşılıklı iradesine uygun olarak gerçekleştirilebileceğini, sözleşmenin kuruluşu anında akreditif ödeme sistemi üzerinde anlaşılmayan ödeme yöntemine karşılık davacı tarafın sözleşmenin yürürlüğü içerisinde değişiklik istekleri karşısında akreditif ile ödeme yapılmasının teklif edildiğini ancak bu hususta ödemenin kalan % 80 tutarının yapılması karşılığı kabul edileceğinin bildirildiğini, ödemede kolaylık ve değişiklik isteğine karşılık olarak müvekkilince sunulan şartlara uygunluk sağlanamadığından taraflar arasında “% 60 bedelin akreditif ile ödenmesi şeklinde” yeni bir ödeme yolunun kararlaştırıldığının kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin temerrüde düşürülmediğini, kendi edimini sözleşmeye uygun biçimde ifaya hazır olmayan davacının, sözleşmenin şartlarına uygun olarak makineler hazır olmasına karşılık 6-7 aylık süre içerisinde nakliyeden önce makine bedel tutarının % 60'ını faturadaki müvekkilinin banka hesabına yatıramadığnıı, ödeme sisteminde bu aşamadan sonra akreditife geçilmesi konusunda da müvekkilinin sunduğu teklife karşılık bedelin % 80'ini şarta bağlı olmayan teyitli akreditifle ödememiş olması karşısında davacının kendi edimini anlaşmaya uygun biçimde ifa edemediğini, bu nedenle müvekkilinden makinelerin teslimini isteme hakkının bulunmadığını, bu nedenle 11/01/2021 tarihli ihtarname ile müvekkilinin temerrüde düşürüldüğünü kabulün mümkün olmadığını, aksine davacının temerrüde düştüğünü, sipariş üzerine tamamen davacının ihtiyaçlarına özel nitelik ve boyutlarda hazırlanan makinelerin nakliyata hazır biçimde 2020 yılı Mayıs/Haziran aylarından itibaren muhafaza altında müvekkilinin fabrikasında depo edildiğini, “siparişe özel olma niteliği itibari ile bir bütün olarak piyasa değeri bulunmayan ve üçüncü bir alıcıya satımı mümkün olmayan makinelerin bedelinin ödenerek teslim alınmaması halinde satışa çıkarılmak zorunda kalınacağı, bundan sonra yeniden anlaşılmak istenir ise yeni fiyat listesi ve yeni şartlar dahilinde anlaşma yapılabileceği” hususunun Bornova 1. Noterliği'nin 26/01/2021 tarih ve 01779 yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile davacıya bildirildiğini, yine “makinelerin 12/04/2021 tarihi itibari ile dahi 1 yıla yakın süredir imalatı tamamlanmış ve çalışır vaziyette müvekkili uhdesinde muhafaza ve depo edilmeye devam edildiği” hususunun Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/27 D. İş numaralı delil tespit dosyasında yer alan 19/04/2021 tarihli bilirkişi raporu ile belirlendiğini, müvekkilinin üretim maliyeti, işçilik bedeli, muhafaza ve depo giderlerinin yanı sıra mahrum kaldığı kar nedeniyle zararının bulunduğunu, bu konudaki yasal haklarını saklı tuttuklarını, makineler özel bakım ve muhafaza gerektirdiğinden ve belirlenecek bir başka tevdi mahalline teslim edilmeleri ciddi masraflar gerektireceğinden depo, bakım ve muhafazalarının müvekkilinin iş yerinde müvekkili tarafından yapıldığını belirterek, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesinin 26.01.2024 tarih ve 2021/316 Esas, 2024/68 Karar sayılı kararı ile özetle; ".. temerrüte düşen tarafın davacı olduğu, bu nedenle de davacının sözleşmeden dönmekte haksız olduğu; eldeki davada davacı tarafın “borçlunun temerrüte düştüğünü” ileri sürerek alacak ve zarar isteğinde bulunduğu, TBK’nın 125. maddesinde alıcı davacının seçimlik hakları var ise de; davacının, davalı satıcının temerrütüne dayandığı, ileriye etkili fesih isteğinde bulunmadığı, sözleşmeden döndüğü, olayda borçlu satıcı yönünden temerrüt koşullarının oluşmadığı, bu nedenle davacının dava açma hakkını kullanamayacağı sonuç ve kanaatine ulaşıldığından, haklı görülmeyen davanın reddine" dair karar verilmiştir. İSTİNAF EDEN: Davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı vekili tarafından verilen 28.03.2024 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle; Taraflar arasında bir eser sözleşmesi ihtiva edildiğini, sözleşme şartlarının ise aralarında mutabık kaldıkları protokol ile geçerli hale getirildiğini, dava dilekçesi ekinde sundukları sözleşme belgesi ve tercümesi, tarafların üzerinde mutabık kıldığı sözleşme olduğunu, davalı tarafın dosyada sundukları 2. sözleşmenin müvekkili tarafından kabul edilmeyen ve mutabık kalınmayan geçersiz bir belge olduğunu, davalının daha sonra dosyaya sunduğu sözleşmede müvekkili şirketin onayı veya imzasının bulunmadığını, onayını gösteren herhangi bir mail veya yazılı bir kabul beyanı bulunmadığını, dosya arasına alınan tercüman bilirkişinin raprundan da anlaşılacağı üzere dosyada herhangi bir şekilde onaylanan bir ikinci bir sözleşme olmadığını, 23/08/2023 tarihli tercüman...tarafından taraflar arasında gerçekleşen maillerin Türkçe tercüme edildiği bilirkişi raporunun dosya arasına girdiğini, raporun 51 sayfadan oluştuğunu, rapor detaylı bir şekilde incelendiğinde davalı şirket yetkilisi ... isimli kişilerin maillerinin dikkat çektiğini, taraflar neredeyse tüm mailleşme boyunca davalı şirket yetkilisinin yeni sözleşmeyi kabul ettirme çabasının olduğunu, ancak davacı şirket yetkilisinin ise ısrarla ilk sözleşmeye bağlı kalacaklarını beyan etmesinden oluştuğunu, buna ilişkin olarak dilekçelerinde tercüme raporunun ilgili sayfalarının alıntılandığını, davacı şirket yetkilisi ...'in dilekçelerinde yazılı mailinin aslında tüm davayı özetlediğini, tarafların ısrarla değişen durumlara göre kendi menfaatlerini baz alarak davacı şirkete yeni sözleşme sunduğunu, ancak davacı şirketin ise ilk sözleşmeye bağlı kalmaya devam ettiğini, raporun diğer sayfalarında ise yine taraflar hakkında aynı hsusular üzerine ısrarcı mailleşmelerin devam ettiğini, tarafların ilk anlaştığı 19/02/2020 tarihli mutabık kaldığı sözleşmenin "%20 si peşin ödeme, %60 ı nakliye öncesi tahmilden itibaren 30 gün sonra %20 si ödenmek üzere" hazırlanan sözleşme olduğunu, akabinde 7 gün sonra 24/02/2020 tarihinde ise dava konusu olan ve sözleşme de müvekkili şirketin gerçekleştirmesi gereken %20 lik kısma takabül eden 41.100,00 USD ödemeyi davalı şirkete gerçekleştirdiklerini, dekontu dava dilekçesi eki olarak sunduklarını, dava dilekçesi ekinde sundukları sözleşme belgesi ve tercümesinin, tarafların üzerinde mutabık kıldığı sözleşme olduğunu, şöyle ki davalının daha sonra dosyaya sunduğu sözleşmede müvekkili şirketin onayı veya imzasının bulunmadığını, onayını gösteren herhangi bir mail veya yazılı bir kabul beyanı bulunmadığını, davacı müvekkilince, ödeme noktasında herhangi bir değişiklik göstereceği bir olay yaşanmadığını, davalının da 14/02/2023 tarihli beyanına kısmende olsa katıldıklarını, tarafların anlaştığı sözleşmenin davalı vekilinin dilekçesinin 1. maddesinde de belirttiği gibi " %20 si peşin ödeme, %60 ı nakliye öncesi tahmilden itibaren 30 gün sonra %20 si ödenmek üzere" hazırlanan sözleşme olduğunu, davalı vekilinin bu hususu kabul ettiğini, müvekkili açısından yukarıda beyan ettikleri sözleşme şartları, davalının sunduğu sözleşmeden daha makul ödeme şartına bağlı olduğunu, söz konusu %60 vadeli ve teslimden 30 gün sonra kalan %20 lik ödeme şartı olan sözleşmeyi bırakıp ta davalın beyan ettiği gibi "%80 i geri alınamaz" şeklindeki sözleşme ile devam etmek istemesinin basiretli bir tacirin verebileceği bir karar olmadığını, yine davalı vekilinin sözleşmenin kuruluşunda akreditif şartlarının belirlenmediğini ileri sürdüğünü, yapılan sözleşme tutarının 210.000 USD olduğunu, aylarca görüşmeler gerçekleştirildiğini, madem taraflar akreditif hususunda mutabık değil idi müvekkilinin 41.100,00 USD dolarını davacıya hangi sebeple gönderdiğini anlamadıklarını, aslında davalı vekilinin sözleşmenin nasıl kurulduğunu ve süreç içerisinde nasıl değiştiği kısmi de olsa ikrar ettiğini, davacı müvekkili şirketin yaşanılan Covid-19 hadisesinden ötürü teslim tarihindeki gecikmeyi makul bulduğunu ve şifahi olarak taraflara süre tanıdıklarını, ancak geçen sürede teslim tarihi geciktiği halde davalının ödeme taleplerinde ısrarcı davranınca taraflar arasında bir güven problemi meydana geldiğini, bu problemden ötürü davalı şirketin ödemesinin tamamını almak istediğini, davacı şirketin ise ilk kurulan sözleşmeye sadık kalmak istediğini belirttiğini, bu hususun maillerin tamamı incelendiğinde aleni şekilde anlaşıldığını, gerekçeli karar incelendiğinde, temerrüte düşen tarafın davacı olduğu beyan edilmişse de somut bir belgeye dayanmadan karar verildiğini, temerrüde düşen tarafın davacı şirket olduğu kanısına hangi saikle karar verildiğinin anlatılmadığını, tüm dosya tam teşekküllü incelendiğinde, raporlar okunduğunda, mailler incelendiğinde davalı şirketin ödeme sırasında sözleşme şartını değiştirmeye kalktığının açıkça ortada olduğunu, bu sebeplere rağmen yeni sözleşmeyi kendilerine resmi ihtarname kanalı ile bildirmekdikleri gibi tekliflerini dayatmaya çalıştıklarını, dünyayı kasıp kavuran Covid vakasını iki tarafı da etkilediğini, ancak bu hadisenin sözleşmenin temeline etki ederek irade sakatlığı oluşturmasının mümkün olmadığını, Yukarıda izah olunan ve re'sen belirlenecek sebeplerle; yargılamanın duruşmalı yapılmasına, istinaf başvurularının kabulüne, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep ederek istinaf kanun yoluna başvurmuştur. DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda, Dava, eser sözleşmesi nedeniyle ödenen bedelin iadesi ve tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmesi üzerine davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen nedenlerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda (TBK) ise 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen “Eser sözleşmesi” yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Her iki tarafa karşılıklı borç yükleyen bir tür iş görme sözleşmesi olan eser sözleşmesinde “eser” ve “bedel” olmak üzere iki temel unsur vardır. Bu sözleşmelerde yüklenici, iş sahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine, fen, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yapıp zamanında tamamlayarak teslim etmeyi, iş sahibi de bu çalışma karşılığında ivaz ödemeyi üstlenmektedir. Hukukumuzda egemen ilke “şekil serbestisi” olup, kural olarak eser sözleşmesi herhangi bir geçerlilik şartına tabi değildir. Yasada aksi öngörülmedikçe, sözlü veya yazılı yahut resmî biçimde yapılabilir. Bedel karşılığı eser sözleşmelerinde Mahkeme kararına gerek olmaksızın tek taraflı irade beyanı ile sözleşmeden dönme mümkündür. Hukuk Genel Kurulu'nun 08.11.2006 tarih 2006/15-702 Esas, 2006/691 Karar sayılı kararında da bedel karşılığı eser sözleşmesinden dönme için tek taraflı irade beyanının yeterli olduğu benimsenmiştir. Tek taraflı irade beyanı ile dönme (fesih) mümkün olmakla birlikte, sözleşmeyi haksız ya da kusuruyla fesheden taraf, fesih bildiriminin sonuçlarına da katlanmak durumundadır. Somut olayda, taraflar arasındaki sözleşme, niteliği itibari ile bir eser sözleşmesidir. Davalı, bu sözleşmeye uygun olarak eseri üreterek teslim etmekle, davacı taraf da sözleşmeye uygun olarak ödemeleri gerçekleştirmekle yükümlüdür. Davacı tarafça davalıya makine bedeli olarak % 20 avans ödemesi yapılmıştır. Taraflar arasında düzenlenen ilk sözleşmede peşinat olarak 500,00 USD’nin elden verileceği, % 20’nin peşin olacağı, kalan % 60’ın sevkiyattan önce, % 20 kurulumdan sonra 30 gün ve geçerliliğin 10/02/2020 olacağı kararlaştırılmıştır. Davacı, ödeme koşullarının bu ilk sözleşmedeki şekilde uygulanmasını ve devamını istemiştir. Her iki durumda da davacının ödemesi sözleşme bedelinin % 20’sidir. İlk sözleşmede ödemenin akreditif şeklinde yapılacağı konusunda bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Davacı, ilk sözleşmede belirtilen sürede % 20’lik tutar dışındaki tutarı davalı tarafa ödememiş, “ödeme yapmadığı, bunun covid 19’dan kaynaklandığı” hususunu davalı tarafa bildirmiştir. Davalının ise bu süreçte davacıya gönderdiği mailler ile ve en son 28/09/2020 tarihinde “makinenin teslime hazır halde olduğunu, ödemenin yapılmasını” bildirmesine rağmen, davacı tarafça ödeme yapılmadığı, bunun üzerine de diğer proforma faturanın düzenlendiği, davacının ödemede geciktiğinin sabit olduğu, ilk sözleşmede ise akreditifin olmadığı, dolayısıyla burada TBK’nın 133. maddesine göre borcun yenilendiğinden yani ödeme koşullarının değiştiğinden söz edilemeyeceği, bu şekilde bir ödemenin taraflarca kararlaştırılmadığı, dolayısıyla bu koşulda sözleşmeye uygun davacı ödemesinin bulunmadığı, temerrüte düşen tarafın davacı olduğu anlaşıldığından davacının sözleşmeden dönmekte haksız olduğuna yönelik Mahkeme gerekçesi yerindedir. Belirtilen nedenlerle Mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26.01.2024 tarih ve 2021/316 Esas, 2024/68 Karar sayılı kararı, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davacı vekilinin bu karara karşı yapmış olduğu istinaf kanun yoluna başvurusunun, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olması nedeniyle, alınması gerekli 732,00 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan toplam 427,60 TL harcın mahsubu ile kalan 304,40 TL harç bedelinin davacıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile istinaf kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Kararın, dairemizce taraflara tebliğine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 361/(1) maddesi gereğince, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz yasa yolu açık olmak üzere 12.11.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2024/692, K. 2024/68, T. 26.01.2024, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2024-692-e-2024-68-k-a8ce279923c3