Bölge Adliye Mahkemesi 2024/415 E. 2026/1889 K.

T.C. DİYARBAKIR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/415 KARAR NO : 2026/1889

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : DİYARBAKIR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DAVANIN KONUSU : Alacak ( abonelik sözleşmesinden kaynaklı) İSTİNAF KARAR TARİHİ : 08/10/2026

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih ve numarası gösterilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmakla; dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: A) DAVACININ İDDİASI VE İSTEMİ: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket tarafından müvekkile yansıtılan ... tarihli, ... seri nolu ve ... TL bedelli faturanın fahiş olduğunu, faturanın düzenlendiği dönemde iş yerinde elektrik tüketiminin yapılmadığını, bu durumun davalıya itirazen bildirildiğini ancak itirazlarının dikkate alınmadığını, davalı yetkililerinin şantiyeye dahi gelip inceleme yapmadan fatura bedelinin ödenmemesi halinde elektrik enerjisinin kesileceğini söylediklerini, daha önceki dönemlerde buna benzer durumlar yaşandığını, itiraz sonucu saatin bozuk olduğunun belirtildiğini, eksikliklerin giderildiğini, fakat bir süre sonra firmada elektrik kullanılmamasına rağmen yüksek faturalar yansıtılmaya devam edilince artık bu durumun müvekkilce kabul edilmesinin imkansız hale geldiğini, iş yerinde daha sonraki sürelerde üretimin durmaması ve iş yerinde mağduriyetin yaşanmaması adına ... abone nolu, ... tarihli ve ... TL bedelli elektrik faturasının ihtirazı kayıtla ödendiğini ileri sürerek müvekkilince ödenen ... TL'nın dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte müvekkiline iadesine karar verilmesini istemiştir. B) DAVALI CEVAP DİLEKÇESİNİN ÖZETİ : Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı defi ve hak düşürücü süre itirazları bulunduğunu, aracubuluculuğa başvuru yapılmadan dava açıldığını, davacının belirsiz alacak davası açamayacağını, müvekkili şirket nezdinde yapılan araştırmalarda davaya konu ... tesisat numaralı aboneye ait yargılama konusu edilen tahakkukların Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği ve Enerji Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğine göre usul ve yasaya uygun düzenlendiğini, ilgili faturaların ifade edildiği ve sunulan endeks dökümü ile de tespit edilmiş olduğu üzere salt tüketim faturası olduğunu, ekte sunulan tüketim ekstresi ile fatura dökümü incelendiğinde, usul ve yasa uygun düzenlendiğinin tespit edileceğini, ekte sunulan tüketim ekstresi incelendiğinde de uyuşmazlık konusu edilen faturanın, sayaç üzerinde biriken ve tahakkuk eden enerji miktarı faturalandırılmış olup, herhangi bir usulsüzlüğün söz konusu olmadığını, TTK.'nun 21/2.maddesi gereğince davacının 8 günlük süre içerisinde itiraz etmediğinden faturanın içeriğini kabul etmiş sayılacağını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savnumuştur. C) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarihli, ... esas, ... karar sayılı kararıyla;"...Dava, haksız yere ödendiği ileri sürülen elektrik fatura bedelinin iadesi istemine ilişkindir. Davacı ile davalı ... tesisat numarası üzerinden elektrik enerjisi sağlanmasına yönelik abonelik sözleşmesi imzalandığı, davalı tarafından tahakkuk ettirilen ... tarihli, ... seri nolu ve ... TL bedelli faturada yazılı miktara davacı tarafından ... tarihli yazı ile, faturanın haksız olarak düzenlendiği ve elektrik enerjisinin kesilmemesi için dava açma hakları saklı kalmak üzere fatura bedelinin ödeneceğinin yazılı olduğu ve ... tarihinde de fatura bedelinin ödendiği, dava açılmadan önce davacı tarafından yapılan başvuru üzerine dava şartı arabuluculuk kapsamında yürütülen arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Elde ki davanın, taraflar arasındaki abonelik sözleşmesi kapsamında ödenen bedelin haksız olduğundan bahisle iadesi istemiyle açıldığı, 2004 sayılı İİK.'nun 72/8 maddesinde düzenlenen istirdat davası niteliğinde olmadığı ve bu haliyle 1 yıllık hak düşürücü süreye de tabi değildir. Öte yandan, davacının ödeme yaptığı tarih ile davanın açıldığı tarih gözetildiğinde davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla işin esasının incelenmesine geçilmiştir. Davacı taraf faturanın haksız yere düzenlendiğini ileri sürmüş, davalı taraf ise faturanın salt tüketim faturası olduğunu, sayaç üzerinde biriken ve tahakkuk eden enerji miktarının faturalandırıldığını ve usulüne uygun tahakkuk yapıldığını savunmuştur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; faturanın elektrik kullanımına dayalı düzenlenip düzenlenmediği, hesaplamanın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının ödediği fatura bedelinin iadesini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkindir. Davaya konu faturanın elektrik kullanımına dayalı düzenlenip düzenlenmediği, hesaplamanın taraf arasındaki sözleşmeye ve faturanın düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata uygun olup olmadığının tespiti amacıyla elektrik mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır. ... tarihli kök bilirkişi raporunda; tesisat endeks dökümlerinin incelenmesinden, ... fatura nolu ... ve ... dönemi için ilk ve son endeks değerleri olmaksızın 12551 kWh ilave tüketim için ... TL'lik tahakkuk ettirildiğinin görüldüğü, tesisat endeks dökümünde bu faturadan bir önceki kayıtta ... ile ... arasındaki döneme ilişkin endeks farkından hesaplanan tüketime yönelik faturanın olduğunun görüldüğü, bu faturadaki son endeks değerinin 199,681 olduğunu, dava konusu faturanın bir sonraki kayıtta ise ... ile ... tarihleri arasındaki endeks farkına bağlı olarak hesaplanan tüketime dair fatura bulunmakta olduğu, bu faturanın ilk endeksinin ... tarihli faturanın son endeksi olan 199,681 olduğunu, bu verilerin dava konusu faturanın sayaçta ölçülen tüketime dair hazırlanmadığını ve ilave bir fatura olduğunu gösterdiği, ancak faturanın neye istinaden hazırlandığının tam olarak anlaşılamadığı, ... ve ...'tan ... tarih ... nolu faturanın hazırlanma gerekçesinin ve abone ile ilgili denetim formlarının varsa kaçak/usulsüz elektrik enerjisi kullanım tutanaklarının, fatura hesaplamaya ilişkin detay bilginin talep edilmesi gerektiği, dava konusu fatura tüketime esas olarak düzenlenen bir fatura olmadığından bunun gerekçesinin ... ve ... tarafından sunulmaması ve sunulan gerekçenin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine uygun olmaması durumunda faturanın iptal edilmesi gerektiği mütalaa edilmiştir. Kök raporda belirtilen eksikliklerin ikmali için ... ve ...'a müzekkere yazılmış ve gelen cevabı yazılar ile birlikte ek rapor düzenlenmesi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir. ... tarihli bilirkişi ek raporunda; gönderilen belgeler arasında faturayı açıklayan bir belge ve faturanın kendisinin bulunmadığı belirtilerek kök rapor doğrultusunda mütalaa verilmiştir. Ek rapor sonrası davalı ...'a müzekkere yazılarak, davaya konu edilen fatura celbi sağlandıktan sonra ek rapor düzenlenmesi için dosya tekrar bilirkişiye tevdi edilmiştir. ... tarihli ikinci ek bilirkişi raporunda; ... tarih ... nolu fatura incelendiğinde 12.551,76 kWh ek tüketim değerinin 1,930054 birim fiyat ile çarpılması ile elde edilen tutara KDV eklenmesi ile ... TL'lik bir fatura tahakkuk ettirildiğinin anlaşıldığı, faturada tüketimin endeks bilgilerine göre hazırlanmadığı "eksik tüketim hesabı ile düzenlenmiştir" ibaresinin faturanın alt kısmında bulunduğunun görüldüğü, söz konusu eksik tüketimin neye dair olduğunu açıklayan herhangi bir belge bulunmadığı, dava konusu faturanın endeks farkına göre düzenlenen bir fatura olmadığından bunun gerekçesinin ... ve ... tarafından sunulması gerektiği, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine göre eksik tüketimin sayacın doğru değer kaydetmemesi halinde yapılabileceği, (Madde 37 (6)). dava dosyasında sayacın eksik kaydettiğine dair bir belge bulunmadığı mütalaa edilmiştir. Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından, taraflar arasındaki elektrik abonelik sözleşmesi kapsamında düzenlenen ... tarihli, ... seri nolu ve ... TL bedelli faturaya davacı tarafından itiraz edildiği ve itiraz dilekçesine ihtirazi kayıt düşülmek suretiyle ... tarihinde fatura bedelinin ödendiği, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarına göre faturanın tüketime dayalı olarak düzenlenen bir fatura olmadığı, ilave fatura olduğu, her ne kadar davalı tarafça yargılama aşamasında faturanın salt tüketime dayalı olarak düzenlenen fatura olduğu savunulmuş ise de faturanın alt kısmında "eksik tüketim hesabı ile düzenlenmiştir" ibaresinin yazılı olduğu, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 37/6.maddesine göre eksik tüketimin sayacın doğru değer kaydetmemesi halinde düzenlenebileceği, davalı tarafça eksik tüketimin nedenine dair dosyaya herhangi bir belge sunulmadığı gibi sayacın eksik tüketim yaptığına dair bir savunma yapılmadığı ve delil sunulmadığı, bu haliyle davalı tarafından faturaya dayalı herhangi bir alacak talebinde bulunulamayacağı, buna rağmen ihtirazi kayıtla ödeme yapan davacının ödediği bedelin iadesini talep edebileceği anlaşılmakla "Davanın KABULÜNE, ... TL'nın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, ..." karar verilmiştir. D) İSTİNAF SEBEPLERİ : Hükme karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davalı vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde;Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile verilen kabul kararının usul, yasa ve hakkaniyete aykırı olduğunu, yerel mahkeme tarafından yapılan yargılama neticesinde taraflar arasındaki elektrik abonelik sözleşmesi kapsamında düzenlenen ... tarihli,... seri nolu ve ... TL bedelli faturaya davacı tarafından ihtirazi kayıt düşülmek suretiyle ... tarihinde ödeme yapıldığı ve faturanın alt kısmında eksik tüketim hesabı ile düzenlendiği ibaresinin yer aldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, anılan kararın eksik incelemeye dayandığını ve hukuka aykırılık teşkil ettiğini, zira aboneye ait sayaçta R fazına ait trafoda arıza meydana gelmesi sebebiyle tüketim hesabında eksiklik oluştuğunu, ekipler tarafından yapılan incelemede ve ekte sunulan ... tarihli ve ... saatli Abone Kontrol/Denetim Formunda R fazına ait akım trafosunun arızalı olduğunun ve sayacın 3/1 oranında eksik değer kaydettiğinin tespiti üzerine arızalı akım trafosunun değiştirildiğini, sayaç değiştirilmeden önceki döneme ilişkin 1/3 oranında eksik kaydedilen tüketim farkının hesaplanarak usul ve yasaya uygun bir şekilde yeni bir fatura düzenlendiğini ve yerel mahkemece bu hususların göz ardı edilerek hatalı bir değerlendirme ile hüküm kurulduğunu, bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı olan yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. E) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, Ek tüketim faturasına dayalı olarak davacıdan tahsil bedelin iadesi talebidir. İstinaf incelemesi, Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı gözetilerek, kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar değerlendirilerek yapılmıştır. Davalı şirket tarafından davacı hakkında ... tarihli, ... seri nolu ve ... TL bedelli fatura düzenlendiği, faturaya davacı tarafından itiraz edildiği ve itiraz dilekçesine ihtirazi kayıt düşülmek suretiyle ... tarihinde fatura bedelinin ödendiği ve ödenen bedelin iadesinin talep edildiği anlaşılmış, yapılan yargılamada mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı tarafından istinaf edilmiştir. Mahkeme tarafından yargılama aşamasında bilirkişi raporu alınmış, alınan kök ve ek rapordan anlaşılacağı üzere dava konusu faturanın tüketime dayalı olarak düzenlenen bir fatura olmadığı, ek tüketim faturası olduğu, faturanın alt kısmında "eksik tüketim hesabı ile düzenlenmiştir" ibaresinin yazılı olduğu, davacı tarafından eksik tüketimin hangi gerekçe ile hesaplandığı hususunda açıklama yapılmadığı anlaşılmıştır. Dava konusu ek tüketim faturasının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan ve 30/05/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin; "Sayacın doğru tüketim kaydetmemesi halinde tüketim miktarının tespiti MADDE 37 – (1) Sayacın arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde, tüketici veya dağıtım şirketi tarafından sayacın kontrolü talep edilebilir. Bu kapsamda sayacın, tüketicinin kusuru dışında herhangi bir nedenle eksik veya fazla tüketim kaydettiğinin ya da hiç tüketim kaydetmediğinin; a) Sayaç dışı bir unsurdan kaynaklanması ve bu durumun dağıtım şirketince yerinde yapılan incelemede teknik olarak tespit edilmesi, b) Sayaçtan kaynaklanması ve bu durumun Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğünden alınan sayaç muayene raporunda teknik olarak tespit edilmesi, durumlarında eksik veya fazla tüketime ilişkin hesaplama yapılır. (2) Bu madde kapsamında yapılan hesaplamalarda; öncelikle varsa sayaç muayene raporunda yer alan yüzdesel değer, yoksa tüketicinin aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketim değerleri, geçmiş dönem tüketimleri de bulunmuyorsa sayaç değişim tarihinden sonraki ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait günlük ortalama tüketim değerleri dikkate alınarak hesaplama yapılır. Bu üç tespitin yapılamaması durumunda benzer özelliklere sahip kullanım yerlerinin tüketimleri dikkate alınarak geçmiş dönem tüketimleri hesaplanır. Kullanım amacı tarımsal sulama olan tüketicilerin hesaplamalarında, Tarım İl/İlçe Müdürlükleri ve resmi kurumlardan alınan belgeler ile yerinde yapılan tespitlere göre ürün belirlenerek, ürün karakteristiğine uygun hesaplama yapılabilir. (3) Bu madde kapsamında düzenlenen faturaya esas süre, doğru bulgu ve belgenin bulunması halinde 180 günü geçemez. Söz konusu bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde ise, faturaya esas sürenin başlangıcı olarak, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan sayaç kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemlerinden en son işlem tarihi esas alınır. Ancak bu süre hiçbir şekilde 90 günü geçemez. (4) Bu madde kapsamında, sayaç, sayaç değiştirme tutanağı düzenlenerek değiştirildiği tarihten itibaren en geç 10 iş günü içerisinde ilgili Bilim Sanayi İl Müdürlüğüne gönderilir. Bilim Sanayi İl Müdürlüğünden alınan rapora istinaden 10 iş günü içerisinde ilgili dağıtım şirketi tarafından eksik veya fazla tüketime ilişkin fark ve bu farka ilişkin belgeler ilgili tedarikçiye gönderilir. İkinci fıkra kapsamında sayaç değişim tarihinden sonraki ödeme bildirimine esas ilk iki dönem tüketim miktarının ortalaması alınarak hesaplama yapılması gerekiyorsa ilgili belgeler bu sürenin bitiminden itibaren 10 iş günü içerisinde tedarikçiye gönderilir. Tedarikçi eksik veya fazla tüketime ilişkin bildirimi 3 iş günü içerisinde faturalandırarak tüketiciye gönderir. (5) Bu madde kapsamında faturalamaya esas sürenin başlangıcı, ikili anlaşma veya perakende satış sözleşmesinin imzalandığı tarihten önceki bir tarih olamaz. (6) Bu madde kapsamında yapılan faturalama işleminde sayacın eksik tüketim kaydettiği dönem birim fiyatları kullanılır ve gecikme zammı uygulanmaz. Söz konusu miktar, faturaya esas alınan tüketim döneminin içerisindeki ay sayısı kadar eşit taksitler halinde ödenir. Taksitlendirme yapılması halinde vade farkı alınmaz. Yapılan tüketim hesabı dönemi içinde kalan, varsa daha önce yapılmış tüketim miktarları tenzil edilir. Eksik tüketim kaydedilen durumlarda, önceden ödenmiş olan bedeller, faturaya yansıtılmaz.

(7) Bu madde kapsamında hesaplamalar sonucunda, fazla tüketim kaydedildiğinin tespit edilmesi halinde tüketimdeki farklar, kullanım dönemi birim fiyatlarıyla ve gecikme zammı ile birlikte, tüketicinin talebi halinde ve tercih ettiği ödeme yöntemine göre nakden ve defaten 3 iş günü içerisinde, ilgili tüketiciye iade edilir. Diğer hallerde mahsuplaşmak suretiyle ilgili tüketiciye iade edilir. Mahsuplaşmayı içeren ödeme bildiriminin düzenlenme tarihine kadar gecikme zammı uygulanır. (8) Bu madde kapsamında hesaplamalara ilişkin EK-7’de yer alan form düzenlenir ve EK-7 formu ilgili tedarik şirketi tarafından ödeme bildirimi/fatura ile birlikte ya da ödeme bildirimi/fatura gönderilmeden önce tüketiciye gönderilir. Ayrıca kalıcı veri saklayıcısı ile de tüketiciler bilgilendirilir. (9) Bu madde kapsamında tespit edilen tüketimdeki farklar ile ilgili olarak, dağıtım şirketi ile tedarikçi arasında Dengeleme ve Uzlaştırmaya ilişkin mevzuat hükümleri uyarınca yapılması mümkün olan itiraz ve düzeltmeler söz konusu mevzuat hükümlerince gerçekleştirilir. Tüketimdeki farklar ile ilgili Dengeleme ve Uzlaştırmaya ilişkin mevzuat hükümleri uyarınca yapılması mümkün olmayan düzeltmeler ise ilgili tedarikçi ve dağıtım lisansı sahipleri arasında kesilecek faturalar ile gerçekleştirilir. (10) Periyodik bakım kapsamında değiştirilen sayaçlara ilişkin fark veya iade hesaplaması yapılmaz." maddesinde sayacın doğru ölçüm yapmaması halinde uygulanacak usul detaylıca açıklanmıştır. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 37/6.maddesine göre eksik tüketimin sayacın doğru değer kaydetmemesi halinde düzenlenebileceği, davalı tarafça sayacın eksik tüketim yaptığına dair bir savunma yapılmadığı gibi, sayacın eksik tüketim yaptığına dair sayaç değişimi, sayaç raporu vb delil sunulmadığı, ek tüketim bedeline ilişkin haklı bir gerekçenin ispat edilemediği anlaşılmaktadır. İlk derece mahkemesince davalı tarafından ek tüketim gerekçesi ispat edilemeyen faturaya dayalı herhangi bir alacak talebinde bulunulamayacağı ve ihtirazi kayıtla ödeme yapan davacının ödediği bedelin iadesini talep edebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Bu itibarla, dosya kapsamı, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usûl ve esas yönünden yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1.maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/(1)-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davalıdan alınması gereken 1.952,72 TL istinaf karar ve ilam harcından, istinaf eden davalı tarafından peşin olarak yatırılan 490,60 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 1.462,12TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine, 3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf kanun yoluna başvuranlar üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, 5-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333.maddesi uyarınca ilgililerine iadesine, 6-Temyizi kabil olmayan bu kararın, 6100 sayılı Kanunun 359/3.maddesi gereğince ilk derece mahkemesi tarafından tebliğe çıkarılıp harç tahsil işlemlerinin yerine getirilmesine,