Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1637 E. 2026/1810 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1637 - 2026/1810 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/1637 KARAR NO : 2026/1810 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 10/07/2024 NUMARASI : 2023/389 E. - 2024/367 K.

DAVANIN KONUSU : Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 10/07/2024 tarih ve 2023/389 E. - 2024/367 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili, müvekkilinin lisans hakkı sahibi olduğu "..." isimli bilgisayar yazılımının FSEK uyarınca ilim ve edebiyat eseri niteliğinde bulunduğunu, müvekkilinin eser sahipliğinden kaynaklanan maddi ve manevi haklara sahip olduğunu, davalı firmanın lisanssız bir şekilde ... programını ve ürünlerinin kullandığına dair gelen ihbar üzerine Turhal 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/101 D. İş sayılı dosyası kapsamında yapılan tespit sonucunda düzenlenen 14.12.2022 tarihli bilirkişi raporunda, ..................... Turhal/Tokat adresinde.................. isimli işyerinde ... marka ... ...................model no..............model, ............seri numaralı bilgisayarda mali hakları müvekkili şirkete ait olan ... 5.2 yazılımı ile 20 adet modülün izinsiz olarak kurulu ve aktif olarak çalışır durumda olduğunun tespit edildiğini, bu durumun müvekkilinin FSEK’ten kaynaklanan haklarına tecavüz oluşturduğunu, bundan dolayı FSEK m.68 uyarınca, davaya konu bilgisayar programının satışına dair taraflar arasında sözleşme olması halinde belirlenecek bedelin 3 katı tutarında tazminat talep ettiklerini ileri sürerek, müvekkili şirkete ait bilgisayar programlarının davalılar tarafından izinsiz ve lisanssız kullanılması nedeniyle müvekkili şirketin mali haklarının ihlalinden dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin öncelikle programların yükleme tarihlerinin tespit edilmesi yükleme tarihinden itibaren, mümkün olmaması halinde ise haksız eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek ticari (reeskont) faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesiyle istemini 136.920,00.-TL'ye yükseltmiştir. Davalı ... ... vekili, söz konusu bilgisayarın müvekkiline ait olmadığını ve müvekkili tarafından kullanılmadığını, dava dilekçesinde belirtilen Zile Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/173 D.İş sayılı dosyasına sunulan 23.09.2021 tarihli bilirkişi raporunda; müvekkilinin iş yerinde yapılan keşifte müvekkilinin ofisinde bulunan bilgisayarın içinde ... isimli programın ve modüllerinin kurulu ve çalışır vaziyette olduğunun, söz konusu programın müvekkili tarafından lisanssız bir şekilde kullanıldığının tespit edildiğinin belirtildiğini, ancak, inceleme yapılan bilgisayarın müvekkiline ait olup olmadığının tespiti yapılmadan müvekkili aleyhine karar verilmesinin hukuka aykırı olacağını, Zile Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/173 D.İş sayılı dosyasında yapılan keşif ve bilirkişi incelmesi ile bilgisayarın içerisinde müvekkiline ait herhangi bir bilgi bulunamadığını, diğer davalı ... ... ...’ın müvekkilinin ofisinde çalışmadığını, söz konusu bilgisayarın müvekkili ... ... ait olmadığını, müvekkilinin ... programını kullanmadığını, keşif sırasında müvekkilinin, söz konusu bilgisayarın kendisine ait olmadığını, sahibinin dışarıda bulunduğunu, kendisine haber verdiğini, keşif yerine gelmek için yolda olduğunu, bilgisayarın şifresi bilmediğini, bu yüzden açamayacağını, dava ile ilgisinin bulunmadığını beyan etmesine rağmen hukuka aykırı bir şekilde ısrarla bilgisayarın inceleneceği belirtilerek bilgisayarın sahibinin gelmesi dahi beklenilmeden bilgisayara el konulduğunu; keşif esnasında, müvekkilinin bilgisayarın şifresini bilmemesi sebebiyle diğer davalı ... ... ...’ın beklendiğini ve adı geçenin adliyeye giderek şifreyi yazdığını ve bilgisayarın bu sayede açılabildiğini, bilirkişi raporu ekindeki görsellerde bilgisayarın masaüstünde "... Belgelerim" adında klasörün olduğunun açıkça görüldüğünü ve diğer davalı ... ... ...’ın söz konusu bilgisayarın kendisine ait olduğunu belirttiğini, dolayısıyla müvekkilinin ... programını şifre kırarak indirdiği, kullandığı ve ticari kazanç elde ettiği iddiasının gerçek dışı olduğunu, müvekkilinin iş amaçlı kullandığı bilgisayarında haritacılık faaliyetlerini gerçekleştirebilmek için ... ve ... yazılım programlarını kullandığını, müvekkilinin eğitim döneminde ... dersi nedeniyle programı mecburen kullandığını, davacının da o yıllarda programı ücretsiz bir şekilde olabildiğince yaygınlaştırdığını, şirket el değiştirdikten sonra personelini sahaya çıkararak sayıları on binlere varan harita mühendisleri ve teknikerleri ile görüşerek programı satın almaları talebinde bulunduğunu, davacının kötüniyetli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiş, ayrıca cevap dilekçelerinin ıslahı suretiyle zamanaşımı def'inde bulunmuştur. Davalı ... ... ... vekili, müvekkilinin ... programını şifre kırarak indirmediğini, 2011 yılında Tokat Meslek Yüksekokulu Harita Kadastro önlisans programından mezun olduğunu, 2007 yılında hazırlık okuduktan sonra 2008 yılında harita kadastro önlisans programına başladığında bilgisayar destekli haritacılık dersinde okulun ... ile ortaklaşa yürüttüğü netpro eğitimi adı altında 24 saatlik eğitim sonucunda 150,00TL karşılığında tüm öğrencilere ... eğitim başarı sertifikası verildiğini, ... programları eğitimi veren personel tarafından internetten ... sitesinden indirilerek öğrencilere ve dolayısıyla müvekkilinin bilgisayarına kurulduğunu, müvekkilinin ... programının kullanıldığı "Bilgisayar Destekli Harita" dersini aldığına ilişkin not dökümünü sunduklarını, müvekkilinin zorunlu olan bu ders sebebiyle, durumu uygun olmamasına rağmen ... marka bilgisayar alıp eğitime katıldığını, dolayısıyla müvekkilinin ... programını yasal olmayan yollardan şifre kırarak indirdiği iddiasının asılsız olduğunu, müvekkilinin bu programdan ticari kazanç elde etmediğini, davacı şirket tarafından müvekkilinin taraf olmadığı bir davada delil tespiti istenilmesi üzerine, diğer davalı ... ...'ın iş yerinde keşif ve yerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiğini, ... ... ait işyerinde bulunan müvekkiline ait bilgisayarın inceleneceği belirtilerek müvekkilinin gelmesi dahi beklenilmeden bilgisayarına el konulduğunu, müvekkilinin diğer davalı ... ... ile aynı dükkanda çalışmadığını, ayrı vergi mükellefiyeti bulunduğunu, birbirlerinden bağımsız çalıştıklarını, müvekkiline ait bilgisayara keşif sırasında hukuka aykırı olarak el konulduğunu, bu nedenle bu delile itibar edilemeyeceğini, davacı şirketin, müvekkilinin öğrencilik yıllarında hocalarının yüklediği program üzerinden kötü niyetli bir şekilde kazanç elde etmek istediğini savunarak, davanın reddini istemiş, ayrıca cevap dilekçelerinin ıslahı suretiyle zamanaşımı def'inde bulunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, bilgisayar içerisinde ... 5.2 GIS, NetPro ve Vectory programlarının kurulu ve çalışır durumda olduğu, davaya konu bilgisayar programın davalının çalıştığı bilgisayarda lisanssız olarak kurulumunun gerçekleştirilerek kullanıldığı, programın “kırık” (Crack) olarak tabir edilen bir kurulum dosyasından kurulduğu, diğer bir ifadeyle, yazılımın lisanslı alınması halinde yazılım CD’si ve beraberinde gelen kilit aparatı (dongle) mevcut olmadığı halde, bilgisayarca “varmış gibi algılanacak şekilde düzenlenmiş bir kurulum dosyasından” yüklenmiş olduğu, davaya konu bilgisayar programının, davalı bilgisayarına, davacı hak sahibinden izin alınmaksızın (lisanssız) yüklenerek kullanılması şeklinde ortaya çıkan fiilin davacı hak sahibinin FSEK m. 22’den kaynaklanan “çoğaltma” hakkını ihlal ettiği, programların ne zaman yüklendiğine dair dosyada bir veri bulunmadığı için tespit tarihi olan 14.12.2022 tarihinin referans olarak alınması gerektiği, davalılar vekilinin zamanaşımı talebinin yerinde olmadığı, davacının söz konusu program/modüller için FSEK m.68 uyarınca talep edebileceği 3 kat tazminat tutarı toplamının 149.640.-TL mertebesinde olabileceği, bununla birlikte, tespit edilen ... 5.2 sürümünün ilk olarak 2006 yılında çıktığı, ... 8.0 sürümünün 2021 yılında çıktığı, tespit tarihindeki güncel sürümün ... 8.0 olduğu, dolayısıyla davalının üç önceki sürümü kullandığı dikkate alındığında, bu ürünün eksik özellikleri sebebiyle %20 daha indirim yapılabileceği, bu durumda ise davacının talep edebileceği 3 kat telif tazminatının 136.920.-TL mertebesinde olabileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, 136.920,00.-TL telif tazminatının davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, tazminatın 10.000,00.-TL lik kısmına tespit tarihi olan 14.12.2022 tarihinden itibaren, 126.920,00.-TL lik kısmına ıslah tarihi olan 28.05.2024 tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde, mahkemece ıslah dilekçesi ile ileri sürdükleri zamanaşımı def'inin değerlendirilmediğini, tespit bilirkişi raporunda yazılımın bilgisayara yükleniş tarihinin 2009 yılının 10.ayı olduğunun belirtildiğini, buna göre zamanaşımı süresinin dolduğunu, 2022 yılı kurulum tarihi kabul edilerek 2022 yılına göre fiyat hesaplanmasının hatalı olduğunu, müvekkilinin ... modüllerini kullandığına dair tespit yapılmadığını, davacının çoğaltma hakkını kimin ihlal ettiğinin tespit edilmediğini, müvekkili ... ...'ın işyerinde ele geçen bilgisayarın kendisine ait olmadığını ve kullanılmadığını, bilgisayar ... ... ...'a aitse de programın öğrencilik yıllarında hocaları tarafından indirildiğini, meslek hayatında kullanılmadığını, şifre kırılarak indirilmesinin söz konusu olmadığını, dava konusu programdan ticari kazanç elde edilmediğini, müvekkilinin öğrencilik yıllarında programı ücretsiz yaygınlaştıran davacı şirketin el değiştirmesiyle, hocalarının yüklediği program üzerinden kötü niyetle yüksek meblağlar talep edildiğini, nitekim arabuluculuk görüşmelerinde kendilerinden de 900.000,00 TL istediklerini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE :Dava, eser sahipliğinden kaynaklanan telif tazminatı istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalı ... ... ait "... Harita" isimli işyerinde bulunan bir adet bilgisayarda, davacının mali haklarına sahip olduğu ... adlı bilgisayar yazılımının kurulu ve çalışır vaziyette olduğunun tespit edildiği, söz konusu yazılımın izinsiz olarak bilgisayara kurulmasının, davacının mali haklarının ihlali niteliğinde bulunduğu, davalı ... ...'ın bu eylemden FSEK'in 66. maddesinden kaynaklanan sorumluluğunun bulunduğu, her ne kadar davalı tarafça söz konusu yazılımın tespit edildiği bilgisayarın davalı ... ... ...'a ait olduğu savunulmuş ise de davacının mali haklarına sahip olduğu programın izinsiz olarak kurulduğu bilgisayarın, davalı taraf iş yerinde bulunması ve kullanılması karşısında bu savunmanın davalı ... ...'ı sorumluluktan kurtarmaya yeterli bulunmadığı, tespit tarihi itibariyle haksız fiil devam ettiğinden davalı tarafın zamanaşımı savunmasının yerinde olmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda FSEK'in 68. maddesi uyarınca talep edilen tazminatın usulünce tespit edildiği anlaşılmakla, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; 1-Davalılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 9.353,00-TL nispi istinaf karar ve ilam harcından, davalılar tarafından istinaf başvurusunda yatırılan (427,60-TL maktu, 1.910,65-TL nispi, 2.338,25-TL nispi) 4.676,50-TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 4.676,50-TL'nin davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf aşamasında davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin uhdelerinde bırakılmasına, 4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 22/10/2026 tarihinde HMK 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 22/10/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.