Bölge Adliye Mahkemesi 2023/340 E. 2026/1384 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2023/340

KARAR NO : 2026/1384

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 23/11/2022

NUMARASI : 2021/719 Esas - 2022/693 Karar

DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 14/12/2021

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 17/07/2026

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA: Davacı vekili; Müvekkilinin davalı şirketin ...Ltd. Şti.’ye olan borçlarına karşılık 26.09.2011 tarihli ipotek belgesinden anlaşılacağı üzere 250.000-TL’ye kadar sorumlu olmak şartı ile taşınmazını ipotek verdiğini ,taşınmazın İstanbul 10. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile satılarak paraya çevrildiğini, ancak satış bedeli alacağı karşılamadığından bahisle 148.115-TL miktarlı rehin açığı belgesi düzenlenerek İstanbul 26. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile müvekkili hakkında icra takibi başlatıldığını ,müvekkilinin sorumluluğunun ipotek ile sınırlı olduğunu, şahsi kefaleti bulunmayan müvekkili aleyhine ilamsız icra takibi yapılamayacağını,aynı takip borçlusu ... taşınmazı da İstanbul 10. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile satıldığı bu dosyadan alınan rehin açığı belgesinin İstanbul 26. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile takibe konu edildiğini, müvekkili ile benzer şekilde şahsi kefaleti olmayan, sadece gayrimenkulü ile ve limit dahilinde teminat gösteren ... tarafından açılan menfi tespit davasında huzurdaki davaya konu olan İstanbul 26. İcra Dairesinin ... , ... Esas sayılı dosyaları hakkında İstanbul 15. ATMnin ... E. ... K. sayılı kararı ile ...’nun borçlu olmadığına dair verilen kararın Yargıtay tarafından onandığını,İstanbul 26. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına konu 148.115-TL alacak bakımından borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili; İstanbul 15. ATM nin ... Esas sayılı dosyasıyla huzura getirilen davaya konu İstanbul 26. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının takip dayanağı rehin açığı belgesine bağlı alacak olmadığı tespiti ve kararın 10.09.2019 tarihinde kesinleştiğini, mahkemece verilen bu karar sonrasında dosyada her iki borçlu için herhangi bir işlem yapılmadığını (son haciz talebi 11.02.2019 tarihindedir) ve dosyanın takipsiz bırakıldığını, takipsiz bırakılan dosyada borçlular adına mahkeme kararı öncesinde yapılan tüm hacizlerin yasa gereği düştüğünü, davacı vekilinin icra dosyasının işlemden kaldırılması için dilekçe sunulduğunu, İstanbul 10. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasından tanzim edilen rehin açığı belgesine dayalı olarak müvekkil tarafından talep edilen bir alacak ve cebri icra tehdidi altında kalan bir borçlu olmadığını, daha önce verilmiş bir mahkeme kararı olması ve davacının huzurdaki davayı açmakta hukuki yararı olmaması sebebiyle davanın reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece;ipotek veren davacının rehin açığı belgesine dayalı borçtan sorumlu olmayacağını,Davalının icra takibi başlatmada kötü niyetli olduğu hususunun dosya kapsamında açıkça kanıtlanmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacının İstanbul 26. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, koşulları oluşmadığından davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili;ipoteğin paraya çevrilmesi için İstanbul 10. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takipte ipotek satışı ile tahsil edilemeyen alacakla ilgili düzenlenen rehin açığı belgesine dayalı İstanbul 26 İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takipde diğer borçlu tarafından İstanbul 15 ATM'nin ... Esas sayılı dosyasıyla açılan menfi tespit davasında davacının İstanbul 26.İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyalarında borçlu olmadığının tespitine karar verildiği ,bu karar üzerine dosyanın takipsiz bırakılan dosyada borçlular adına mahkeme kararı öncesinde yapılan tüm hacizlerin yasa gereği düştüğünü,davacı taraf haksız ve kötü niyetli olarak sırf dava vekalet ücreti almak adına huzurdaki davayı açtığını, nitekim dosyanın işlemden kaldırılması sebebiyle icra dosya borçlusu yada vekili tarafından icra dosyasına mahkeme kararını sunma gereği bile duyulmadığı, mahkeme kararının dahi icra dosyasına tarafınca sunulduğunu,icra takip talebimizden vazgeçtiğine ilişkin beyanı gereği işlem yapılması talep edildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE:Dava;rehin açığı belgesine dayalı başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tasbiti istemine ilişkindir.

"Yeniden haciz istemek, alacaklı tarafından vuku bulan yenileme talebinin borçluya tebliğine mütevakkıftır. İlama müstenit olmayan takiplerde yenileme talebi üzerine yeniden harç alınır. Yenileme masraf ve harçları borçluya tahmil edilmez.”hükmünü içermekte olup alacaklının haciz isteme hakkı, bir yıllık süreye tabidir. Haciz isteme hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren bir yıl geçmekle düşer. Alacaklı, bir yıllık süre (İİK. m.78/II) içinde haciz talebinde bulunmaz veya bir yıl içinde yaptığı haciz talebini geri alıp da (aynı) bir yıllık süre içinde yeniden haciz talebinde bulunmaz ise, takip dosyası işlemden kaldırılır. (İİKnın 78/IV madde)Bu halde, takip dosyası yalnız işlemden kaldırılır; yoksa icra takibi düşmez (son bulmaz). İcra Hukukunda takibin yapılmamış sayılmasına dair bir kurum bulunmadığından icra takibi derdest kalmakta devam eder. Bu halde alacaklı yenileme talebinde bulunmak suretiyle aynı takip dosyasında haciz isteyebilir (İİK. m. 78/V). Takip ilama dayalı değil ise, yeniden başvurma harcı ve peşin harç alınır ve bu harçlar borçluya yükletilemez. Hemen belirtmek gerekir ki, bu durumda borçluya yenileme emri tebliğ edilir. Yeniden ödeme emri tebliğ edilmez. Yenileme emri tebliği borçluya itiraz hakkı vermez. Kesinleşen takibe devam edilir. (HGK’nın 15.05.2013 gün ve 2012/13-1395 esas, 2013/703 karar sayılı ilamı)

İcra takibinin takipsiz bırakılmasına ilişkin İİK'nın 78.maddesi ile düzenlenen dosyanın işlemden kaldırılması kurumu, HMK'nda düzenlenen "dosyanın işlemden kaldırılması "kurumu ile benzerlik gösterir. Ne var ki İİK'nda işlemden kaldırılan dosyanın "açılmamış sayılmasına" yönünde bir düzenleme mevcut olmadığı gibi, icra dosyasının yenilenme süresine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.İcra takibinin son bulması ise ancak, borçlunun talebi ile zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılması kararına yönelik, İİK nın 33/a maddesi uyarınca 7 günlük süre içinde dava açılmaması halinde gerçekleşecektir.

Davalı tarafın esasen davacının borçtan sorumlu olmadığını kabul etmektedir.Dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını vekalet ücreti almak için dava açtığını ileri sürmektedir. Aynı icra takip borçlusu ...'nun açtığı menfi tesbit dosyası üzerine davalı vekili icra takip dosya alacaklısı vekili 06.01.2021 tarihinde icra dosyasına elektronik imza ile dilekçe vererek" Müvekkilinin alacağının tahsili amacıyla başlatılan takipte Borçlu ... tarafından İstanbul 15 ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında menfi tespit davası açılmış ve açılan davada İstanbul 10 İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından hazırlanan rehin açığı belgesine dayalı borçluların borcu olmadığına karar verilmiş ve verilen karar 10.09.2019 Tarihinde kesinleşmiştir.Bu karar gereği icra takibinin kapatılmasını, borçlular adına kayıtlı varlıklar üzerine konulan (hali hazırda 2019 yılında tüm hacizler düşmüştür) hacizlerin kaldırılmasını müvekkil adına talep ederim."denilmiştir.

Alacaklı vekilinin elektronik imzalı dilekçesi ile dosyanın işlemden kaldırılması ve hacizlerin kaldırılması açıkça talep edilmesine rağmen İcra Müdürü 17/01/2022 tarihli karar ile " Müdürlüğümüz dosyasının incelenmesinde mahkeme ilamının e -imzalı olarak dosyamıza sunulması halinde talebin değerlendirilmesine karar verildi. "denilerek alacaklı vekilinin hacizlerin talebi red edilmiştir. Alacaklı vekilinin hacizlerin kaldırılması talebine aykırı olarak hacizlerin kaldırılmamasına yolundaki İcra Müdürünün kararı hukuka aykırıdır. Ancak İcra Müdürü'nün hukuka aykırı kararın İcra Hukuk mahkemesine şikayet yoluna gidilerek ortadan kaldırılması mümkün iken davalı alacaklı vekili dosyanın derdest kalmasına neden olmuştur. İlam davacı ile ilgili olmayıp ,diğer borçluya ati olduğundan davacı bakımından icra takibine etki olmadığından ilamın davacı tarafça dosyaya sunulmadığı savunması da yerinde değildir. Bu halde davacının dava açmakta hukuki yararının olduğunun kabulü gerekmektedir.

Davacı tarafça hacizlerin kaldırılmasını Dairemizden talep etmekteler ise de ;dairemiz kararı icra müdürüne ibraz edilerek hacizin kaldırılması icra müdüründen talep edilmelidir.Taraflar arasında alacak olmadığı konusunda bir ihtilaf olmadığı halde icra takibi varlığını sürdürdüğü görüldüğünden davanın kabulüne ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmamış istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bu halde davacının hukuk

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

Davacı tarafından yapılan 118-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraflara tebliğine,

HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 17/07/2026