Bölge Adliye Mahkemesi 2023/2257 E. 2026/1162 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/2257 KARAR NO : 2026/1162

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 19/10/2022 (Dava) - 18/07/2023 (Karar) NUMARASI : 2022/608 Esas - 2023/520 Karar DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) BAM KARAR TARİHİ : 18/06/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 18/06/2026

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/07/2023 tarihli 2022/608 Esas ve 2023/520 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Belediyesine ait ... plaka sayılı kamyonun müvekkili şirket tarafından 22/11/2020-22/11/2021 tarihleri arasında 26759948 sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığını, 29.07.2021 tarihinde saat 12:00 sıralarında sürücü ....sevk ve idaresindeki .... plakalı araç ile Menemen Seyrek Yolu 17. km' ye geldiği esnada .. sokaktan il yoluna çıkan sigortalı ... plakalı ...ne ait sürücü .....'ün sevk ve idaresindeki kamyonun çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağında .... plaka sayılı sigortalı kamyonun ilgili kazada 2918 sayılı Karayolları ve Trafik Kanunun 84. maddesinin g bendinde yer alan "Şeride tecavüz etme" kuralını ihlal etmesi sebebiyle trafik kazası gerçekleştiği ve sigortalı kamyon sürücüsü olan ....'ün B sınıfı ehliyetinin olduğunun belirtildiğini, ancak sigortalı araç kamyon olup C sınıfı ehliyetnameye sahip olmayı gerektirdiğini, müvekkili tarafından trafik kazasında zarar gören 3. kişiye ait .... plaka sayılı araçta ekspertiz çalışması yapıldığını ve mezkur kaza sebebiyle 36.800,00-TL zarar meydana geldiği tespit edilerek .... plaka sayılı araç sahibi olan ....a 09.09.2021 tarihinde 36.800,00-TL sigorta tazminat ödemesi yapıldığını, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarında Rücu Nedenlerinin Sayıldığı B.4. maddesinin b fıkrasında “Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise," şeklinde olup yapılan ödemenin rücuen tazmini gerektiğini, gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimse tarafından sevk ve idare edilen araçla kazaya karışılması durumunda sigorta şirketinin ödemiş olduğu sigorta tazminatı yönünden sigortalısına rücu edebileceğinin hüküm altına alındığını , ehliyetsiz olarak araç kullanılmasının Trafik Poliçesi Genel Şartlarında da rücu sebebi olarak gösterilmiş olduğunu, sigorta poliçesi kapsamında 3. kişiye ödenen 36.800,00-TL sigorta tazminatı ödemesinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarında yer alan sigorta şirketinin sigortalısından rücu hakkı gereğince ödeme tarihi olan 09.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte davalıdan rücuen tazminine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davacı tarafça ödenmiş olan sigorta tazminatını rücuen talep etmesinin gerek Karayolları Trafik Kanunun 95. maddesi gerekse de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarında sayılan rücu sebeplerinden herhangi birinin bu davada gerçekleşmediğini, trafik kazasında tüm kusurun müvekkili Belediye'ye ait aracın sürücüsüne ait olduğunu ifade eden kaza tespit tutanağını kabul etmediklerinini, herhangi bir kusurlarının bulunmadığını, talep edilen tazminata ilişkin sorumluluklarının bulunmadığını, dava dışı şahsa ödenen sigorta tazminatı, kişinin gerçek zararının üstünde belirlendiğini, rücuan tazminatın şartları oluştuğu düşünülse bile belirlenecek rücuan tazminat miktarının davacı tarafın talebinden daha düşük olması gerektiğini beyanla, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI : Mahkemece, ''...davacı tarafa ZMMS ile trafik sigortalı, davalı adına kayıtlı ....plakalı araç ile dava dışı ... plakalı araç arasında, maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş, meydana gelen trafik kazasında kavşakta geçiş üstünlüğü kuralına uymayan davalı adına kayıtlı ... plakalı aracın %100 kusurlu olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Davacı tarafından dava dışı .... plakalı aracın zararı için ödenen 36.800,00 TL tazminatın kaza tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun olduğu mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda belirlenmiş olup, mahkememizce de hüküm kurmaya elverişli objektif bilirkişi raporu uygun bulunarak davacının davalıdan 36.800,00 TL talep edebileceği belirlenerek, davacı tarafın tacir sıfatı da gözetilerek, belirlenen alacak için ödeme tarihinden itibaren ticari avans faize hükmedilmesi gerektiği kabul edilmiştir....'' gerekçesiyle; ''...Davanın KABULÜ ile, 36.800,00-TL rücuen tazminat alacağının 09/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine...'' şeklinde karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; öncelikle davanın görevsiz mahkemede açıldığını, söz konusu davada görevli mahkeme Menemen Asliye Hukuk Mahkemeleri olup yerel Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekmekteyken davanın kabulüne karar verildiğini, davacı tarafça, ödemiş olduğu sigorta tazminatını rücuan talep etmekte ise de gerek Karayolları Trafik Kanunun 95. maddesi gerekse de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarında sayılan rücu sebeplerinden herhangi birinin işbu davada gerçekleşmediğini, bu nedenle davacı tarafın davasının reddi gerekmekteyken davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili Belediye'ye ait aracın işbu davaya konu trafik kazasında herhangi bir kusur bulunmadığını, gerçek kusur oranına göre sigorta tazminatı ödemesi yapmayan davacı tarafın kusurlu olduğunun açık olduğunu, davacı tarafça talep edilen tazminata ilişkin sorumlulukları bulunmadığı iddiaları baki kalmak kaydıyla, davacı tarafça dava dışı şahsa ödenen sigorta tazminatının, kişinin gerçek zararının üstünde belirlendiğini, bu nedenle rücuan tazminatın şartları oluştuğu düşünülse bile belirlenecek rücuan tazminat miktarının davacı tarafın talebinden daha düşük olması gerekmekteyken davacı tarafın talep ettiği miktar üzerinden verilen Yerel Mahkeme kararını usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın reddi talepleri baki kalmak kaydıyla, Yerel Mahkemece hüküm kurulurken rücuan tazminatın yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi gerekirken avans faiziyle ödenmesine karar verilmiş olması dolayısıyla da Yerel Mahkeme kararını istinaf ettiklerini, davacılarca talep edilen tazminat talepleri zamanaşımına uğramış olup, bu nedenle de davanın reddi gerekmekteyken davanın kabulüne karar verildiğini belirterek Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18.07.2023 tarih 2022/608 Esas ve 2023/520 Karar sayılı ilamın kaldırılıp, yeniden yargılama yapılarak davacının davasının reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı tarafından zarar gören üçüncü kişilere yapılan ödemenin, Zorunlu Mali Mesuliyet sigortalısından, ehliyetsizlik nedeniyle rücu istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 95/2.maddesi uyarınca, sigorta sözleşmesinden veya sözleşmeye ilişkin Kanun hükümlerinden doğan nedenlerle sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin haller sigortacı tarafından 3.kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden, sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra tazminatın kaldırılması ya da indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi Genel Şartlarının B.4/b maddesi hükmü uyarınca, gerekli ehliyet belgesine sahip olmayan kişi tarafından aracın kullanılması sırasında kazanın oluşması halinde de, sigortacı 3.kişinin zararını karşıladıktan sonra kendi sigortalısına ödediği miktarı rücu edebilir. Davacı sigortacının, kaza sonucu 3.kişiye ödenen sigorta tazminatını talep hakkı bulunmaktaysa da, bu talebi sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına isabet eden miktarla sınırlıdır. Somut olayda, sigortalı aracın yetersiz sürücü belgesi bulunan ....'ün yönetiminde iken dava konusu kazanın meydana geldiği, ....'ün dosya içinde “B” sınıfı sürücü belgesinin bulunduğu, kazaya karışan aracın ise “C” sınıfı belge ile kullanılacak türden kamyon olduğu anlaşılmaktadır. Ancak bu durumda da sürücünün kusuru oranında davalı işletenin hasardan sorumlu olduğu hükme esas alınan ve otomotiv bilirkişisi, sigorta uzmanı ve trafik uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 07/04/2020 tarihli heyet raporunun somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, bilirkişi raporunda tespit edilen hasar bedelinin yeterli araştırmayı içerdiği ve davalıya ait araç sürücüsünün tam ve asli kusurlu olduğu, kusur tespitinin kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu anlaşılmakla, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalının istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalının Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/07/2023 tarihli 2022/608 Esas ve 2023/520 Karar sayılı kararına yönelik istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-İSTİNAF AŞAMASINDA; alınması gereken 2.636,76-TL istinaf karar harcından peşin alınan 660,00-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 1.976,76-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, 4-HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa yatırılan gider avansından kalan bakiyenin yerel mahkemece hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.18/06/2026