Bölge Adliye Mahkemesi 2023/2031 E. 2026/844 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

15.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2023/2031

KARAR NO:2026/844

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:04/05/2023

NUMARASI:2017/188 Esas, 2023/413 Karar

DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ:16/06/2026

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, eser sözleşmesi gereğince bakiye hak ediş alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, davanın kabulüne dair verilen karar davalı yanca istinaf edilmiştir.Davacı vekili, taraflar arasında akdedilen 01/07/2013 tarihli sözleşme ile davalı tarafça alınan bir takım projelerin çelik konstrüksiyon ve montajı işlerinin müvekkili şirketi tarafından üstlenildiğini, müvekkilinin sözleşme kapsamındaki tüm edimlerini yerine getirmesine karşılık davalının üstlendiği şekilde ödemelerini yapmadığını, bu nedenle Ankara 17. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile icra takibine geçtiklerini, davalının bu takibe konu meblağın bir kısmını ödediğini, ancak müvekkilinin davalı taraftan bakiye 90.057,60 TL alacağının kaldığını, bu miktarın tahsili bakımından İstanbul 21. İcra Müdülüğünün ... sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin de davalının itirazı üzerine durduğunu beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı, 10/04/2017 tarihli ıslah dilekçesi ile itirazın iptali talebinden vazgeçerek dava türünü alacak davasına dönüştürmüştür.Davalı vekili, davaya bakmaya Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, dolayısı ile mahkememizin yetkisizliğine karar verilmesini talep etmiş, davacı şirketin hakedişlerini usulüne uygun düzenlemediğini, sözleşmeye aykırı davrandığını, işi geciktirdiğini, davacının tüm hakedişleri müvekkil şirket tarafından düzenlenen hakediş raporuna göre yapılmış ve ödenmiş olmakla davacıya hiçbir borç bulunmamakla davacı takibi haksız ve kötüniyetli ve fahiş faiz talepli olması itibariyle, takibe dayalı iş bu haksız itirazın iptali davasının reddine, davacı talep ettiği tutarların haksız olduğunu bildiği halde haksız ve kötüniyetli takibini devam ettirmekle takip tutarının %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, tarafların ticari defter ve kayıtları ile BA BS formları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda, davacı ve davalı ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, davacı tarafça talep edilen bakiye hak ediş alacağının davacı ve davalı ticari defter ve kayıtlarında kayıtlı olduğu, yalnız davalı tarafından düzenlenen iade faturasının davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, dosya kapsamında alınan talimat ve 24/05/2022 tarihli bilirkişi raporları, geçici kabul tutanağı, dosyaya sunulan e-mailler dikkate alındığında davacının bakiye hak ediş alacağının yerinde olduğu, 24/05/2022 tarihli bilirkişi raporunun denetime elverişli hüküm kurmaya yeterli olduğu, her ne kadar davalı tarafça dava konusu işlerin eksik ve kusurlu olduğu, davacının işin yapılmasında gecikmesi sebebiyle sözleşme gereği gecikme cezasının uygulanması gerektiğini, geçici kabul tutanağında imzası bulunan ...'nin davalı şirkete temsile yetkili olmadığını, davacının ilave iş ücret talebinin yerinde olmadığını ve davacı tarafça yapılan işlerin ... AVM adına yapıldığını beyan ve iddia etmiş ise de; 24/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda tek tek ve ayrıntılı şekilde açıklandığı üzere davalının iddialarının yerinde olmadığı, geçici kabul tutanağı gereği işin davacı tarafça eksiksiz ve ayıpsız olarak yapıldığı, ilave işlerin mevcut olduğu, alınan talimat bilirkişi ek raporunda davacının ilave işleri yaparken ve sözleşmeyi ifa ederken kusurunun olmaması (gecikmenin davacıdan kaynaklanmaması sebebiyle) davalının gecikme cezasının mahsubuna ilişkin talebinin yerinde olmadığı, ...'nin davalı şirketi temsile yetkili olduğu, buna ilişkin daha önceki belgelerde imzasının bulunduğu, davalı tarafından bu belgelere yönelik herhangi bir itirazının olmadığı anlaşılmış, davalının aksi yöndeki tüm itiraz ve savunmalarına itibar edilmemiş, anılan gerekçelerle davanın kabulüne, 90.057,60-TL bakiye hak ediş alacağının 25/09/2014 icra takip tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Davalı vekili istinaf dilekçesinde, 24.5.2022 tarihli raporun hatalı ve eksik olduğunu, müvekkili tarafından düzenlenen iade faturasının dikkate alınmadığını, davacının faturasını birkaç defa iade ettiklerini ancak vergisel ve muhasebesel nedenlerle son olarak deftere işlediklerini fakat kabul etmedikleri rakam yönünden iade faturası düzenlendiğini, davacının sadece müvekkiline değil, ... AVM'ye ve... İnşaata da iş yaptığını, buna ilişkin olarak dava dışı şirketlerle davacı arasında yapılan sözleşmelerin dosyada bulunduğu, ancak bilirkişilerin bu durumu dikkate almadıklarını,Gecikme cezasına ilişkin olarak önceden iki ayrı ihtar gönderdiklerini ve bu haklarını saklı tuttuklarını, geçici kabulde de süre uzatımı olmadığının tutanağa yazıldığını, İlave işlere dair değerlendirmenin hatalı olduğu belirtilerek kararın kaldırılması talep edilmiştir.

DEĞERLENDİRME Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.Taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmaktadır.Davacı, davalı ile imzalanan 01.07.2013 günlü sözleşme ile Ankara-... ... A.Ş. adlı idareye davalı ... tarafından inşa edilen ... adlı Alışveriş merkezinin ... projesine ait çelik konstrüksiyon ve montajı işlerinin davacı ... şirketi tarafından üstlenildiğini, sözleşme süresince ilave işlerin ortaya çıktığı ve davalı taraf talepleri doğrultusunda ilave işlerin yapıldığını ve hakedişe hak kazanıldığını, davalı tarafından bir kısım ödeme yapılmasına rağmen bakiye hak ediş alacağının ödenmediğini, bakiye hak ediş alacağının ödenmesi için icra takibine itiraz ettiğini, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davacı, ıslah dilekçesi ile itirazın iptali talebinden vazgeçerek dava türünü alacak davasına dönüştürmüştür.Davalı özetle, davacı şirketin hakedişlerini usulüne uygun düzenlemediğini, sözleşmeye aykırı davrandığını, işi geciktirdiğini, davacının tüm hakedişleri müvekkil şirket tarafından düzenlenen hakediş raporuna göre yapılmış ve ödenmiş olmakla davacıya hiçbir borç bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece özetle, davacı tarafça talep edilen bakiye hak ediş alacağının davacı ve davalı ticari defter ve kayıtlarında kayıtlı olduğu, yalnız davalı tarafından düzenlenen iade faturasının davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, bilirkişi raporları, geçici kabul tutanağı, dosyaya sunulan e-mailler dikkate alındığında davacının bakiye hak ediş alacağının yerinde olduğu, 24/05/2022 tarihli bilirkişi raporunun denetime elverişli hüküm kurmaya yeterli olduğu, her ne kadar davalı tarafça dava konusu işlerin eksik ve kusurlu olduğu, davacının işin yapılmasında gecikmesi sebebiyle sözleşme gereği gecikme cezasının uygulanması gerektiğini, geçici kabul tutanağında imzası bulunan ...'nin davalı şirkete temsile yetkili olmadığını, davacının ilave iş ücret talebinin yerinde olmadığını ve davacı tarafça yapılan işlerin ... AVM adına yapıldığını beyan ve iddia etmiş ise de; geçici kabul tutanağı gereği işin davacı tarafça eksiksiz ve ayıpsız olarak yapıldığı, ilave işlerin mevcut olduğu, alınan talimat bilirkişi ek raporunda davacının ilave işleri yaparken ve sözleşmeyi ifa ederken kusurunun olmaması (gecikmenin davacıdan kaynaklanmaması sebebiyle) davalının gecikme cezasının mahsubuna ilişkin talebinin yerinde olmadığı, ...'nin davalı şirketi temsile yetkili olduğu, buna ilişkin daha önceki belgelerde imzasının bulunduğu, davalı tarafından bu belgelere yönelik herhangi bir itirazının olmadığı gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/111 Talimat sayılı dosyası ile 24.04.2018 tarihli talimat bilirkişi raporunda özetle, "...Davacının kullanmış bulunduğu 2013 ve 2014 yılı yasal defterlerinin usulüne uygun olarak düzenlendiği ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde açılış ve kapanış tasdikinin yapıldığı, davacının yasal defterlerinin sahibi lehine delil teşkil edebileceği, Davacının alacağını dayandırdığı 30.09.2013 tarih ve ... no.lu KDV dahil 773.385,67 TL bedelli faturanın, ticari teamüller ve Yargıtay kararları doğrultusunda açık fatura olduğu, davalı tarafından, davacıya 15.10.2014 tarihinde 33.327,97 TL ödeme yapıldığı ve bunun da davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Bu duruma göre; davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 90.057.60 TL asıl alacağının bulunduğu..." belirtilmiştir.Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/169 Talimat sayılı dosyası ile 18.11.2019 tarihli talimat bilirkişi heyeti raporunda özetle, "... Davacının alacağını dayandırdığı 30.09.2013 tarih ve ... no.lu KDV dahil 773.385,67 TL bedelli faturanın, ticari teamüller ve Yargıtay kararları doğrultusunda açık fatura olduğu, Davalı tarafından, davacıya 650.000 TL sözleşme bedeli ödemesinden sonra, 15.10.2014 tarihinde bakiye alacaktan 33.327,97 TL ödeme yapıldığı ve bunun da davacının ticari defterinde kayıtlı olduğu, Davacı Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işlerini tamamlayarak geçici kabul tutanağı ile teslim ettiği, sözleşme konusu işlerin hakedişini sözleşmeye hükümlerine göre düzenleyerek Davalı İşveren imzasına sunduğu, faturasını düzenleyerek Davalı işverene imza karşılığı verdiği, Bu duruma göre; davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 90.057,60 TL asıl alacağının bulunduğu...." belirtilmiştir.Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/69 Talimat sayılı dosyası ile 15.06.2021 tarihli talimat bilirkişi heyeti ek raporunda özetle, "... a) Davalı tarafın itirazlarının tamamı ile karşılanması sonucunda kök raporumuzda yer alan görüş ve kanaatimizi değiştirecek sonuç olmadığı, b) İncelenen ... AVM ile yapılan sözleşmenin 3.bodrum katta olması nedeni ile her iki inşaat arasında önemli mekânsal farklılık bulunduğunun ve her iki inşaatın proje ve imalatlarının tamamen farklı olmasından dolayı birbiri yerine geçmesine imkan bulunmadığı, c) Mali incelemeye yönelik yapılan incelemelere ve teknik olarak yapılan incelemelere yönelik olarak kök raporumuzu tekrarla Davacının, Davalıdan takip tarihi itibariyle 90.057,60 TL asıl alacağının bulunduğu..." belirtilmiştir.Bilirkişi heyetinin 24.05.2022 tarihli raporunda özetle, "...Dava konusu icra takibinin dayanağı hesap ilişkisinin 2013 ve 2014 yıllarındaki faturalar ve ödemelerden oluştuğu; Davacı tarafından düzenlenen 30/09/2013 tarihli, ... nolu ve 773.385,57 TL tutarındaki faturanın her iki taraf ticari defterlerinde kayıtlı olması nedeniyle fatura karşılığında mal veya hizmet verildiğine ilişkin ispat yükünün yerine getirilmiş olduğu; Davacı yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işlerini tamamlayarak geçici kabul tutanağı ile teslim ettiği; sözleşme konusu işlerin hak edişini sözleşme hükümlerine göre düzenleyerek davalı işveren imzasına sunduğu; faturayı düzenleyerek davalı işverene imza karşılığı verdiği; 30/09/2014 takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan 123.385,57 TL alacaklı olduğu; takip tarihinden sonra borcun 33.327,97 TL tutarındaki kısmının davalı tarafından ödenmiş olduğu; dava tarihi itibarıyla davacının davalıdan 90.057,60 TL alacaklı olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı..." belirtilmiştir.Bilirkişi heyetinin 18.01.2023 tarihli ek raporunda özetle, kök rapordaki görüşlerin değişmediği belirtilmiştir.İstinaf incelemesine tabi uyuşmazlık konusu hususlar ele alındığında;Davalı vekili istinaf dilekçesinde, 24.5.2022 tarihli raporun hatalı ve eksik olduğunu, müvekkili tarafından düzenlenen iade faturasının dikkate alınmadığını, davacının faturasını birkaç defa iade ettiklerini ancak vergisel ve muhasebesel nedenlerle son olarak deftere işlediklerini fakat kabul etmedikleri rakam yönünden iade faturası düzenlendiğini beyan etmiştir. Ancak davalı tarafından düzenlenen iade faturasının davacı tarafın ticari defter ve belgelerinde işlenmediği bilirkişi raporuyla tespit edilmiştir. Davalı tarafın iade faturası davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığından tek başına hukuki bir sonuç doğurması mümkün değildir. Buna karşılık davacı tarafça düzenlenen fatura her iki tarafın da ticari defter ve belgelerinde kayıtlıdır. Yerleşik uygulamaya göre, ese sözleşmelerinde yüklenici tarafından düzenlenen fatura iş sahibinin ticari defter ve belgelerine kaydedilmişse -karine olarak- eserin teslim alındığı kabul edilmektedir. Bu nednele, davacı tarafın faturası davalı yanın ticari defterlerine kaydedildiğinden eserin tesliminin de kabulü gerekecek, aksinin ispatı olayımızda davalıya ait olacaktır. Davalı, her ne kadar önceleri davacının faturasını iade ettiğini ancak sonradan vergisel ve muhasebesel nedenlerle faturayı ticari defterlerine kaydetmek zorunda kaldığını belirtmişse de, basiretli tacir gibi davranması gereken davalının bu savunmasına itibar edilmemiştir. Davalının iade faturası davacı defterine işlenmediğinden ve davalı tarafından iddiasını ispatlayacak başkaca bir delil de ibraz edilmediğinden bu hususta ilk derece mahkemesinin kararı yerinde görülmüştür.Davalı vekili, davacının sadece müvekkiline değil, ... AVM'ye ve... İnşaata da iş yaptığını, buna ilişkin olarak dava dışı şirketlerle davacı arasında yapılan sözleşmelerin dosyada bulunduğu, ancak bilirkişilerin bu durumu dikkate almadıklarını belirtmiştir. Oysa ki söz konusu iddia 15.06.2021 tarihli raporda bilirkişilerce incelenmiş, 3.kişilere ait çalışma alanının davalının işine ait çalışma alanından uzak olduğu, ... AVM ile yapılan sözleşmenin 3.bodrum katta olması nedeni ile her iki inşaat arasında önemli mekânsal farklılık bulunduğu ve her iki inşaatın proje ve imalatlarının tamamen farklı olmasından dolayı birbiri yerine geçmesine imkan bulunmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu yöndeki istinaf talebi de yerinde görülmemiştir.Davalı vekili, gecikme cezası ve ilave işlere ilişkin mahkemenin değerlendirmesinin da hatalı olduğunu iddia etmiş ise de, ilk derece mahkemesinin bu husustaki gerekçelerinde hukuka aykırı bir yön görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1 - İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 04/05/2023 tarih ve 2017/188 Esas, 2023/413 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE,

2 - Alınması gereken 6.151,83 TL nisbi istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 1.807,81 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.344,02 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3 -Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,

4 -İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 16/06/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.