Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2023/1837 E. 2026/2208 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2023/1837
Karar No
2026/2208
Karar Tarihi

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2023/1837 KARAR NO : 2026/2208

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi NUMARASI : 2021/306 Esas - 2023/161 Karar KARAR TARİHİ : 17/03/2023 DAVA : Maddi Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 13/10/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 13/10/2026

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 28.03.2020 tarihinde, davalı sürücü ...'ün idaresindeki ... plakalı aracın Esatpaşa Mah. .. istikametinden gelip .. sokağı takiben.. caddesinden Aliağa istikametine seyrederken, ... Kavşağından geçtiği esnada aracın sol yan çekici ve yarı römork kısımları ile Çanakkale istikametinden gelip .. Caddesini takiben İzmir istikametine seyreden sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki .. plakalı çekicinin sağ ön ve yan kısımlarının çarpışması neticesinde meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait ... plakalı ticari araç ağır hasar aldığı için pert olduğunu, bu kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün %75 oranında, müvekkiline ait araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğunu, müvekkiline ait aracın oto mecburi mali mesuliyet ekspertiz raporunda hasarsız halinin 150.000,00-TL, sovtaj tutarının 60.313,00-TL olduğu, araçta meydana gelen gerçek zararın 89.687,00-TL olduğunun tespit edildiğini, müvekkiline ait araçtaki hasarın trafik sigortacısından tahsili için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru üzerine açılan 2020.E.85615-2021.K- 2021/11851 sayılı dosyada alınan raporda araçta meydana gelen toplam hasarın 89.869,00-TL olarak tespit edildiğini, meydana gelen zararın 41.000,00 TL'si sigorta şirketinin sorumluluğunda olup, bakiye hasar bedelinden kusur oranında davalıların sorumlu olduğunu, müvekkiline ait aracın .... marka ve model olup, şehir içi ve şehir dışı nakliye işinde kullanıldığını, kaza sonucu pert konumuna düştüğü için müvekkilinin aracı kullanamamasından dolayı iş durması/kâr kaybı yaşadığını ve yerine yeni bir araç ikame edilebilmesi için geçecek sürenin ortalama 1 ay olduğunu, bu süreçte müvekkilinin uğramış olduğu kâr kaybının tespiti ile davalılar tarafından müvekkiline ödenmesi gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, şimdilik müvekkili aracında meydana gelen hasar bedeli zararına binaen 26.265,00 TL'nin ve müvekkilinin uğradığı iş durması/kar kaybı zararına binaen 2.000,00TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 09/02/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile, müvekkilinin uğradığı iş durması/kâr kaybı zararını 4.445,00 TL'ye arttırarak, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, müvekkilinin uğradığı hasar bedeli zararı olan 26.265,00 TL'nin ve iş durması/kâr kaybı bedeli zararı olan 4.445,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiş ve eksik harcı tamamlamıştır. DAVALI CEVABININ ÖZETİ: Davalı... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2020.E.85615 sayılı dosyasındaki kusur oranlarını kabul etmediklerini, söz konusu tahkim dosyasında taraflarınca herhangi bir beyan ve itirazda bulunulamadığı gibi delil de ikame edilemediğini, kazanın meydana geldiği bölgedeki trafik ışıklarında sürekli arızalanma ve buna bağlı olarak ışıklar arası senkronizason hatası oluştuğunu, kaza tarihinde de müvekkili şirkete ait aracın sürücüsünün kendi yönünde yeşil ışık yandığı için hareket ettiğinden kendisine %75 kusur izafe edilmesini kabul etmediklerini, kusur yönünden yeniden araştırma yapılıp rapor alınmasını istediklerini, davacı tarafından sunulan ekspertiz raporu ve diğer evraklardaki hasar ve zarar miktarlarını kabul etmediklerini, iddia edilen rakamların fahiş olmakla gerçek durumu yansıtmadığını, davacıya ait aracın kaza tarihinden daha önce başka bir kazaya karışıp karışmadığı, hasara uğrayıp uğramadığı ile aracın kaza tarihindeki kilometresinin de araştırılması sonrası kaza tarihindeki rayiç bedelinin tespiti ile sovtaj bedelinin mahkeme tarafından tayin edilecek makine bilirkişisi tarafından tespit edilmesi gerektiğini, zarar miktarının tespitinden sonra kusur oranları da dikkate alınarak tarafların sorumluluk miktarlarının tespit edilmesi ve belirlenecek olan hasar bedeli zararından sigorta şirketi ödemelerinin de mahsubu gerektiğini,....Şirketine müzekkere yazılarak davaya konu kaza nedeniyle yapılan ödeme miktarlarının ve diğer sigorta evraklarının celbini istediklerini, davacı tarafın ikame araç temin edilebilmesi için ay gibi uzun bir süre gerektiği beyanının hakkaniyete aykırı olduğunu, pert kaydı konulan araçların yerine ikame araç temin süresinin aracın cinsine göre 5-15 gün arasında değiştiğini, davacı tacir olduğu için basiretli davranma yükümlülüğü bulunduğunu, kar kaybının tespit edilebilmesi için zorunlu giderler (yakıt masrafi v.s.) tenzil edilerek hesap yapılması gerektiğini, bunun yanı sıra davacının şirketi nezdinde bu amaçla kullanılabilecek başkaca araç bulunup bulunmadığı hususunun araştırılarak zarar tespiti gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazada karşı tarafın yol geçit lambasına yakın geçmesine karşın azami hızın 30 km olmasına rağmen 65-75 km hızla girdiğini, yola devam etmek için lambaları geçerken davacının hızla gelmesi sonucu aracını durduramayıp trafik lambalarını da kurtaramayarak vurmak zorunda kaldığını, bilerek ve kasıtlı olarak kazaya neden olmadığını, kazanın davacının 65-75 km hızla kavşağa girmesi sonucu meydana geldiğini belirterek, adilane bir karar verilmesini istemiştir. DELİLLER : Hasar dosyası, Ekspertiz raporu, ruhsat fotokopisi, hasar resimleri, kaza tespit tutanağı, ticari defterler, bilirkişi raporları, tanık beyanları, tüm dosya kapsamı. İDM KARARININ ÖZETİ : İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; kazanın davalı ... idaresindeki ... plakalı çekici ile... Yolu üzerinden gelerek ... Kavşağına sola Aliağa istikametine doğru devam etmek üzere .. Caddesine girerek sola dönüş yapmak amacıyla kırmızı ışığı ihlal ederek kavşağa giriş yapması ve bu esnada soldan ..Caddesi üzerinden gelerek İzmir istikametine doğru devam etmek amacıyla kavşağa 67 km/s hızla giriş yapan davacıya ait ... plakalı çekici sürücüsü ... 'ın kendi aracının ön ve sağ yan kısımlarıyla ... plakalı çekicinin sol yan çekici ve yan römork kısmına çarpması sonucu meydana geldiği, davalı....'in 2918 sayılı KTK'nun 84. maddesi ve 47. maddesinde düzenlenen kuralları ihlal ederek zararlı sonuca neden olduğu, kırmızı renkli trafik ışığını ihlal etmek şeklindeki davranışın olayın meydana gelmesindeki ilk ve etkili eylem olduğu ve asli kusurlu olduğu, davacının maliki olduğu ...plakalı çekici sürücüsü ...’ın kural ihlalinin 2918 sayılı KTK'nun 52. maddesinde düzenlenen kuralı ihlal etmekle kazanın oluşumuna katkı sağladığı, dosya içinde mevcut 26/01/2021 tarih ve 2021/11815 K sayılı Hakem heyeti dosyasında düzenlenen bilirkişi raporu ile davalı sürücü ...'in %75, ... palakalı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduklarını tespit edildiği, davaya konu .... plakalı çekicinin kazadan önceki rayiç bedelinin 150.000,00 TL, aracın hasarlı halde sovtaj bedelinin 60.313,00 TL olduğu, bu durumda uğranılan zararın 150.000,00TL - 60.313,00TL = 89.687,01TL olduğunun teknik bilirkişi tarafından tespit edildiği, davacının dava dilekçesinde hasar bedeli olarak 26.265,00 TL, iş durması kar kaybından dolayı 2.000,00-TL talep ettiği ve 09/02/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile kar kaybından dolayı uğradığı zararı 4.445,00-TL'ye yükselttiği, bilirkişi tarafından tespit edilen 89.687,01 TL hasar bedelinden davalı yanın kusur oranı ile çarpılması ve dava dışı ... şirketinin 41.000,00 TL teminat limiti kadar ödeme yaptığı anlaşıldığından bu miktarın çıkarılması ile bakiye kalan hasar bedelinin tazminatının 26.265,00 TL olduğu, davacının defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılması sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dava konusu araçla aynı özelliklerde 2.el bir çekicinin temini ve tescil işlemleri için makul sürenin 15 gün olabileceği şeklindeki teknik rapora göre davacı şirketin 2020 Yılı mali tabloları ve mizanlarının incelenme ve tespitleri neticesinde; 15 günlük ticari kazanç kaybının toplam 269,56 TL olduğu tespitlerinin yapıldığı, bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile; 26.265,00 TL hasar bedelinin ve 269,56 TL kazanç kaybından kaynaklanan bedelin kaza tarihi olan 28/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının hasar bedeli zararına ilişkin hükmünde bir isabetsizlik bulunmamasına rağmen müvekkilinin uğramış olduğu kazanç kaybı zararı hükmünün hatalı olduğunu, davalıların asli kusuru ile meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkiline ait ... plakalı çekicinin ağır hasar aldığını, kullanılamaz hale gelerek perte çıktığını, dosya kapsamında alınan 18.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda müvekkilinin yeni bir araç edinme süresinin 15 gün olarak hesaplandığını, 06.02.2023 tarihli bilirkişi raporunda ise aracın günlük kazancının 17,97 TL olarak hesaplandığını, hükme esas alınan bu fahiş hatalı bilirkişi raporlarına itirazlarına rağmen mahkemece beyanlarına itibar edilmediğini ve müvekkilinin gerçek zararının çok aşağısında alacak miktarına hükmedildiğini, aracın ticari çekici olması münasebetiyle aynı özelliklere sahip ikinci el bir çekicinin temini ve tescil işlemleri için geçecek sürenin ortalama 1 ay olduğunu, bilirkişinin tespit ettiği 15 günlük süre içerisinde müvekkilinin aracının yerine yeni bir araç ikame edilebilmesinin mümkün olmadığını, yine müvekkiline ait aracın günlük gelirinin 17,97 TL olması hukuken ve mantıken mümkün olmadığını, bilirkişinin raporunda yakıt kullanımı adı altında aracın kira bedelini bu kadar aşağıya çekmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin gerçek zararının tespit edilerek davalılardan tahsili gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve talepleri gibi karar verilmesini istemiştir. İSTİNAFA CEVAP : Davalı şirket vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacının istinaf talebinin maddi ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, kararın yerinde olduğunu belirterek, davacının istinaf talebinin reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı sürücü ... istinafa cevap vermemiştir. G E R E K Ç E Uyuşmazlık, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan ve pert total uygulamasına tabi tutulan davacıya ait aracın davalı tarafa ait aracın sigortasından karşılanmayan bakiye zarar miktarı ile kazanç kaybından oluşan maddi tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yukarıda gösterilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Dairemizce HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Bilindiği üzere; sürücünün trafik kazasının oluşmasında kusurlu bulunması durumunda zarar gören 6098 Sayılı TBK'nun 49. maddesi gereğince sürücüye, 2918 Sayılı Kanunun 85. maddesi gereğince motorlu araç işletenine ve motorlu aracın zorunlu trafik sigortacısına karşı dava açabilir. Araç işleteni ve sigorta şirketi de, zarar görene karşı sürücü ile birlikte müteselsilen sorumludur. Keza, 6098 Sayılı TBK'nun 61. maddesi uyarınca; birden çok kişi birlikte bir zarara neden oldukları veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanacaktır. Aynı yasanın teselsül hükümlerini düzenleyen 163. maddesi uyarınca ise; alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir. Yine, 6098 Sayılı TBK'nun 50/1. fıkrası gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Somut olayda, kaza tespit tutanağında; 28/03/2020 günü saat 10.15 sıralarında İzmir ili Menemen İlçesi...caddesi üzerinden Çanakkale-İzmir istikametine seyir halinde olan .... plakalı çekici sürücüsü ...'ın .. kavşağına geldiği sırada, .. yolundan gelerek .. caddesine çıkıp Aliağa istikametine dönüş yaparak (sürücü beyanı ve kamera kaydına istinaden) kırmızı ışıkta geçen sürücü ... idaresindeki ... plakalı çekicinin sol yan çekici ve yarı römork kısmına kendi aracının ön ve sağ yan kısımlarıyla çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, bu kazada ... plakalı çekici sürücüsü ...'ün 2918 Sayılı KTK'nun 84. maddesinde belirtilen asli sürücü kusurlarından 84/A (Kırmızı ışıkta geçme) kuralını ihlal ettiği, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın ise aynı kanunun 52/1-a (Araçların hızını kavşaklara yaklaşırken azaltmamak) kuralını ihlal ettiği, (takograf incelemesinden aracın şehir içi hız limitinin üzerinde seyrettiği, 67km/h hız tespit edildiği) belirtilmiştir. Dava dilekçesi ekinde sunulan ve davacı ... tarafından davalı şirkete ait aracın trafik sigortasını yapan .... Şirketi aleyhine Tahkim Komisyonuna 09/10/2020 tarihinde yapılan başvuru üzerine verilen Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin 26/01/2021 tarih ve 2021/11851 Karar sayılı kararı ile; davalı sigorta şirketince yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucunda düzenlenen 14/07/2020 tarihli ekspertiz raporunda; kaza tutanağına göre bu kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü %75 kusurlu, ... plakalı araç sürücüsü %25 kusurlu bulunduğu, ... plakalı araçtaki hasar bedelinin 290.567,48 TL olarak tespit edildiği, aracın piyasa değerinin 215.000 TL civarında trafik teminat limitinin 41.000 TL olup, aracın hurda belgeli olarak işlem görmesinin uygun olduğu, onarılmasının teknik olarak mümkün olmadığı, yapılam SBM sorgulamalarında mağdur aracın 2013 yılında çekme belgeli pert işlem gördüğü tespit edildiğinden piyasa değerinin 150.000 TL üzerinden değerlendirildiği, mağdur araç sahibi ile mutabakat sağlanamadığı, aracın hasar tarihindeki hasarsız emsalinin piyasa peşin değerinin 150.000,00 TL, hasarlı vaziyettiki değerinin 60.313,00 TL olup, hasar tutarının 89.687,00 TL olduğunun belirtildiği; uyuşmazlık başvurusu üzerine Adli Trafik bilirkişisinden alınan 17/12/2020 tarihli raporda da, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün %75 oranında asli kusurlu, ... plakalı araç sürücüsünün %25 oranında tali kusurlu olduğunun belirtildiği, 09/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda da 14/07/2020 tarihli ekspertiz raporunda belirtildiği gibi davacıya ait ... plakalı aracın onarımının ekonomik olmadığı, aracın hurda belgeli olarak pert edilmesinin uygun olduğu, dava konusu aracın ikinci el piyasa rayicinden sovtaj bedeli düşüldüğünde tespit edilen toplam hasarın 89.869 TL olduğu, davalı sigorta şirketince hasara ilişkin davacıya ödeme yapıldığına dair evrak veya dekont sunulmadığı, davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğu tespit edildiğinden davalı sigorta şirketinin hasara ilişkin kusur nispetinde 67.401,75 TL hasar bedeli ödemesi gerektiği, davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limitinin 41.000 TL olduğu gözetilerek davacı tarafa ödeme yapılması gerektiğinin belirtildiği, başvuru sahibinin ıslah dilekçesi ile 39.000,00 TL istediği anlaşıldığından, başvurunun kabulü ile 39.000,00 TL hasar/zarar tazminatının temerrüt tarihi olan 23/09/2020 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte ... Şirketi'nden alınarak başvuru sahibine verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince makine mühendisi bilirkişiden alınan 18/10/2021 havale tarihli raporda; davalı ....A.Ş.nin maliki olduğu ... Plakalı çekicinin davalı sürücüsü ...’ün 2918 sayılı KTK'nun 47.1.b ve 52. maddesine muhalefet ettiği belirlendiğinden, aynı kanunun 84/a. maddesinde belirtilen asli, sürücü kusurlarından kırmızı ışıkta geçme kusurunu işlediği ve kazanın oluşunda müessir etken rolünün olduğu, davacı ....'nın maliki olduğu ...plakalı çekicinin dava dışı sürücüsü ...’ın 2918 Sayılı KTK'nun 52.a.maddesine muhalefet ettiği, dörtlü kavşakta sağdan gelen ve kavşağa yaklaşan aracı kontrol etmediği, dikkat ve özen yükümlülüğüne uymadığı anlaşıldığından ve de yeşil ışığın yanmış olmasının mutlak geçiş hakkı anlamına gelmediğinden kazanın oluşunda az da olsa etken rolünün bulunduğu kanaatine varılmıştır. Bu hale göre, dosya kapsamındaki kusur yönünden alınan tüm raporlarda; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'ün %75 oranında, davacıya ait aracın dava dışı sürücüsünün %25 oranında kusurlu kusurlu olduğu belinmiş olmakla, ilk derece mahkemesince somut olaya uygun, kaza tespit tutanağı ile somut verilere dayalı, gerekçeli ve hükme esas almaya elverişli bu bilirkişi raporlarının hükme esas alınarak davacının kaza nedeniyle oluşan zararından ... plakalı çekicinin sürücüsü ve işleteni olan davalıların sorumlu tutulmasında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir. Zarar hesabı yönünden ise, hukukumuzda gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Araçta oluşan hasarın ağırlığı, aracın tamirini ekonomik kılmaz ve araç pert/total işlemine tabi tutulursa zarara uğrayanın talep edebileceği tazminat miktarı aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değerinden pert total değerinin mahsubu ile bulunacak gerçek zarar ile benzer nitelikteki bir aracı temin edebileceği makul bir süredeki ikame araç bedeli/ kazanç kaybından ibarettir. Zarar gören oluşan zararın üstünde bir yarar sağlayamaz. Kaza sonrası hasara uğrayan aracın onarım masrafları aracın kaza tarihindeki değerini aşar ya da taşıt onarım kabul etmezse tam hasara uğramış sayılır. İlk derece mahkemesince makine mühendisi bilirkişiden alınan 18/10/2021 havale tarihli raporda, davaya konu ... plakalı çekicinin kazadan önceki rayiç bedelinin 150.000,00 TL, aracın hasarlı halde sovtaj bedelinin 60.313,00 TL olduğu, bu durumda uğranılan zararın 150.000,00TL- 60.313,00TL = 89.687,00TL olduğu, dosya kapsamından davaya konu .. plakalı aracın; ... model, ... marka, ... tipi, ekspertiz raporuna göre kaza tarihinde 600000 km'de çekici olduğu anlaşılmış olup, 28.03.2020 tarihli kazada, ön kabin kısmından ağır hasarlanarak çekme belgeli pert işleminе tabi tutulduğu, davaya konu araçla aynı özelliklerde 2. el bir çekicinin temini ve tescil işlemleri için makul sürenin 15 gün olabileceği belirlenmiş olup, bu sürede uğranılan kazanç kaybı tespiti muhasebe konusu olduğundan değerlendirme yapılmamıştır. Bunun üzerine trafik uzmanı, nitelikli hesap/aktüerya uzmanı ve makine mühendisinden oluşan üç kişilik heyetten alınan 21/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda da; makine mühendisi bilirkişiden alınan rapordaki gibi kusur belirlemesi ve zarar hesaplaması yapıldığı, davaya konu ... plakalı çekicinin kazadan önceki rayiç bedelinin 150.000,00 TL, aracın hasarlı halde sovtaj bedelinin 60.313,00 TL olduğu, bu durumda uğranılan zararın 150.000,00TL - 60.313,00TL = 89.687,01TL olduğu belirlendiği, dosya kapsamından davaya konu .... plakalı aracın; ... model, ... marka, ... tipi, ekspertiz raporuna göre kaza tarihinde 600000 km'de çekici olduğu anlaşılmış olup, 28.03.2020 tarihli kazada, ön kabin kısmından ağır hasarlanarak çekme belgeli pert işlemine tabi tutulduğu, davaya konu araçla aynı özelliklerde 2. el bir çekicinin temini ve tescil işlemleri için makul sürenin 15 gün olabileceğinin belirlendiği, bu sürede uğranılan kazanç kaybının tespiti hususu SMM uzmanlığı konusu olduğu, kazaya karışan ve sürücüsü davalı ..., diğer davalı ... AŞ nin işleteni olduğu ... plakalı çekicinin 07.01.2020 - 2021 tarih ve 1086160019 numaralı poliçe ile dava dışı ... Şirketi tarafından ZMM sigortası kapsamında dava dışı.. . Şirketinin 41.000 TL sini ödediği, kusur oranlarının taktirinin mahkemeye ait olduğu, davacının 89.687,00 TL zararının davalının kusuru ile çarpılması neticesinde ödenen 41.000 TL sının mahsubundan sonra kalan bedelin giderilmemiş hasar bedeli olduğu belirtilmiştir. Mali Müşavir Bilirkişi ....'dan davacının ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme yaptırılmak suretiyle alınan 05/08/2022 tarihli raporda; davacı ...’nın 2020-2021 yılına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerini süresi içerisinde yaptırdığı, ticari defterlerin kendi içerisinde birbirini teyit eder nitelikte olduğu ve defterlerin, sahibi lehine delil teşkil edebileceği, davacı defterlerine göre, taraflar arasında ticari ilişkinin olmadığı, davaya konu edilen aracın, davacı resmi defterlerinin aktifine 20.09.2017 tarihinde alışının yapılarak 88.389,83 TL olarak kaydedildiği, davaya konu edilen aracın 18.03.2021 tarihli GIB2021000000001 nolu e-arşiv faturası ile 46.610,17 TL'ye ...'a satışının yapıldığı, davaya konu edilen aracın pasifinde kalan toplamda 41.779,66 TL lik tutarın araç satış zararı olarak pasifine kaydedilerek 254-11 nolu hesabın sıfırlandığı (kapatıldığı) belirtilşimiş, aynı bilirkişiden alınan ek raporda ise; davaya konu araçla aynı özelliklerde 2. el bir çekicinin temini ve tescil işlemleri için makul sürenin 15 gün olabileceği davacı şirketin 2020 yılı mali tabloları ve mizanlarını inceleme ve tespitleri neticesinde; 2020 yılı (1 adet aracın) dönem karı 6.469,34 TL'den 1 günlük karının (6.469,34/360=) 17,97 TL'den 15 günlük ticari kazanç kaybının (15 x 17,97 TL) = 269,56 TL olduğu hesaplanmıştır. Bu kapsamda; davacıya ait ... plakalı çekici niteliğindeki araçta meydana gelen hasar bedelinin dosyası kapsamındaki ekspertiz raporu ve yukarıda makine mühendisi bilirkişiden alınan rapora göre; parça ve işçilik olarak KDV dahil 290.567,48 TL, aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa değerinin 150.000,00 TL olduğu, aracın pert total kabul edildiği ve sovtaj bedeli 60.313,00 TL belirlenerek bu rakamdan satışının yapıldığı, aradaki farka göre davacının araç hasarından kaynaklanan zararının 89.687,00 TL olduğu, davalı tarafa ait aracın trafik sigortası kapsamında dava dışı.... Şirketi tarafından davacıya poliçe limitinin tamamı olan 41.000 TL ödendiği anlaşılmakla; ilk derece mahkemesince davacıya ait aracın hasar bedeli olarak hesaplanan 89.687,00 TL'den davalı araç sürücüsünün %75 kusuruna isabet eden 67.265,25 TL zarardan davalıların sorumlu oldukları ve bu zarar miktarından sigorta şirketince davacıya ödenen 41.000,00 TL düşüldüğünde davacının araç hasarından kaynaklı bakiye zararının 67.265,25 TL- 41.000,00 TL=26.265,25 TL olduğu gözetilerek, davacının ıslah dilekçesindeki araç hasar bedeline yönelik 26.265,00 TL talebi ile bağlı kalınarak bu yöndeki talebin kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Kazanç kaybı yönünden ise, davaya konu araçla aynı özelliklerde 2. el bir çekicinin temini ve tescil işlemleri için dosya kapsamında alınan tüm bilirkişi raporlarında belirlenen 15 günlük sürenin makul ve yeterli olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar ilk derece mahkemesince mali müşavir bilirkişiden alınan ek raporda; davacı tarafından ticari nitelikte kullanılan.... plakalı çekici yönünden davacının ticari defterlerine göre 2020 yılında bir adet aracın dönem karı üzerinden bulunan 1 günlük kazancına göre 15 günlük süre için belirlenen 269,56 TL kazanç kaybı üzerinden davacının kazanç kaybı talebinin kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, bilirkişi raporunda ticari nitelikte kullanılan davaya konu çekicinin 15 günlük kazanç kaybı olarak belirlenen 269,56 TL'nin çok düşük olup, gerçeği yansıtmadığı, davacı tarafın ıslah dilekçesinde istediği 4.445,00 TL kazanç kaybı miktarının makul olduğu Dairemizce değerlendirildiğinden, davacı tarafça dava dilekçesinde davalı sürücünün %75 kusuruna göre istenen miktarların ıslah dilekçesinde de davalı sürücünün kusur oranına göre araç hasar yönünden dava değerini 26.265,00 TL'ye, iş durması/ kar kaybı zararı yönünden de dava değerini 4.445,00 TL'ye artırıldığı gözetilerek, davacının kazanç kaybı talebinin de tamamının kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesi doğru bulunmadığından, davacı vekilinin bu yöne değinen istinaf başvurusu yerinde görülmüştür. Eldeki davada, davacı taraf dava ve ıslah dilekçelerinde dava konusu edilen araç hasar bedeli zararı ve kazanç kaybı zararının kaza tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi istemiş, ilk derece mahkemesince hüküm altına alınan tazminat miktarlarının davalılardan kaza tarihi olan 28/03/2020 tarihinden itibaren tahsiline karar verilmiştir. Her ne kadar davacı vekili istinaf dilekçesinde açıkça faize yönelik istinaf talebinde bulunmamış ise de; istinaf dilekçesinin sonuç kısmında ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri gibi karar verilmesini istemiş olmakla, faiz yönünden de kararı istinaf ettiği değerlendirilmiştir. Dava, tacirler arası haksız fiil sebebiyle maddi tazminat istemine ilişkin olup, TTK’nun 3. maddesi ve 3095 Sayılı Kanun’un 4089 Sayılı Kanun ile değişik 2/2. maddesi hükmü gereğince davalılardan araç işleteni şirket tacir olup, davacı tacirin ticari faaliyetine konu zararına reeskont (avans) faizi uygulanması gerekirken, yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusu bu yönden de kabul edilmiştir. Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek suretiyle; Davanın kabulü ile, 26.265,00 TL bakiye hasar bedeli ve 4.445,00 TL kazanç kaybının kaza tarihi olan 28/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ilişkin karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-2) bendi gereğince KABULÜNE, 2-İlk Derece Mahkemesi olan Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/306 Esas 2023/161 Karar sayılı 17/03/2023 tarihli kararının KALDIRILMASINA, 3-Düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle; a)Davanın KABULÜNE, b)26.265,00 TL bakiye hasar bedeli ve 4.445,00 TL kazanç kaybının kaza tarihi olan 28/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, c)Davacı tarafından peşin yatırılan 482,70 TL ile ıslahla yatırılan 42,00 TL olmak üzere toplam 524,70 TL'nın alınması gereken 2.097,80 TL karar ve ilam harcından mahsubuyla, bakiye 1.573,10 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına, mahsubuna karar verilen 524,70 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ç)Davacı tarafından yapılan 3.184,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, d)Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına, e)Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince; kabul edilip hüküm altına alınan tutar üzerinden hesaplanan 30.710,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından peşin yatırılan 492,00 TL istinaf yoluna başvurma harcının mahsubuyla Hazineye gelir kaydına, 179,90 TL istinaf karar ve ilam harcının talep halinde davacıya iadesine, 5-Davacı tarafından yapılan 91,00 TL istinaf yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 7-Artan gider avanslarının yatıranlara iadesine, 8-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans ve harç tahsil / iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi'nce yerine getirilmesine, İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 13/10/2026 tarihinde, 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2023/1837, K. 2026/2208, T. 17.03.2023, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2023-1837-e-2026-2208-k-5db9b373e94f