Bölge Adliye Mahkemesi 2023/1377 E. 2026/2280 K.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1377 - 2026/2280 T.C. ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1377 KARAR NO : 2026/2280

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 16/03/2022 NUMARASI : 2019/701 Esas ve 2022/266 Karar DAVACI : VEKİLLERİ : Av. DAVALI : DAVANIN KONUSU : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ :14/07/2026 KARAR YAZIM TARİHİ :14/07/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/03/2022 tarih, 2019/701 Esas ve 2022/266 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında 02/08/2017 tarihinde "Uzaktan Okumalı Soğuk Su Sayacı Alımı, Montajı, Uzaktan Okumalı Sistem Kurulumu ve Yönetim Sistemine Entegrasyonu" ihalesi yapılmış olup, mal alımı karşılığında davalı ile 37.590.000.TL bedel ile 26/09/2017 tarihinde 12 aylık sözleşme imzalandığını, ancak davalının 26/09/2017 tarihli sözleşmenin 34. maddesine aykırı davrandığının tespit edildiğini, yapılan ihtara rağmen davalının sözleşme konusu işin gereğini yerine getirmemesi üzerine müvekkili kurumca sözleşmeyi feshetme kararı aldığını, Kamu İhale Sözleşmesi'nin 22.maddesi uyarınca 1.200.000,00.TL teminat mektubu ile 1.055.400,00.TL kesin teminat mektubu toplamı olan 2.255.400,00.TL'nin güncellenerek 3.426.629,22.TL'nin sözleşmenin haklı feshi nedeniyle teminat borcu olarak gelir kaydedildiğini, sözleşmenin 34.2. maddesi gereğince sözleşme bedeli 37.590.000,00.TL'nin gecikme süresi 446 gün olduğundan sözleşmenin onbindebeşi 18.795,00.TL olduğu dikkate alındığında 8.382.570,00.TL gecikme cezası hesaplandığını, gelir kaydedilen güncel 3.426.629,22.TL teminatlara karşılık karşı tarafın ihale kapsamında idareye sunduğu 2.255.400,00.TL'lik teminatların gelir kaydedildiğini, geriye kalan 1.171.229,22.TL için teminat alacaklarının doğduğunu, bu miktara ek olarak hesaplanan 8.382.570,00.TL gecikme cezası ile toplam 9.553.799,22.TL kurum alacaklarının bulunduğunu, yapılan ihtara rağmen ödeme yapılmadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 553.799,22.TL'nin 30/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ : .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/03/2022 tarih, 2019/701 Esas ve 2022/266 Karar sayılı kararında, Kamu İhale Sözleşmesinin 22. maddesinde, sözleşmenin feshedilmesi halinde kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar alındığı tarihten itibaren gelir kaydedileceği tarihe kadar Devlet İstatistik Enstitüsünce yayınlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncelleneceğini, güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki farkın yükleniciden tahsil edileceğinin belirtildiğini, bu madde hükmüne göre bilirkişi kurulu tarafından yapılan hesaplamada davalı tarafından davacıya 25/09/2017 tarihli ... Bankasından alınan 1.200.000,00.TL'lik kesin teminat mektubu ile davacının 26/09/2017 tarih ve 1207 nolu mahsup alındısı ile 1.055.400,00.TL tutarında nakit kesin teminat olmak üzere toplam 2.255.400,00.TL teminatın verildiğini, davacı idare tarafından bu tutarın gelir olarak kaydedildiğini, Teminatın alındığı 25/09/2017-26/09/2017 tarihleri ile sözleşmenin feshedildiği ve teminatların gelir kaydedildiği 01/07/2019 tarihine kadar yapılan güncelleme sonucu 2.255.400,00.TL olan teminat tutarının 3.392.694,26.TL'ye ulaştığı ve aradaki oluşan fark tutarın ise 1.137.294,26.TL olduğu kabul edilerek, bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, davacı tarafından davalı şirkete farklı tarihlerde süre uzatımı yapıldığını, en son olarak 10 gün süre verildikten sonra 01/07/2019 tarihi itibariyle sözleşme feshedilmiştir. Sözleşmenin feshinden önce davalı şirkete 10 gün süre verildikten sonra sözleşmenin feshedildiğinden, 10 günlük süre için gecikme cezası talebinde bulunulabileceği kabul edildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 34.2 maddesi gereğince davalının sözleşmeye uygun olarak malı süresinde teslim etmemesi nedeniyle gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin onbinde beşi oranında gecikme cezası uygulanacağı belirtilmiş olup, davacı tarafından davalıya işin yapılması için 20/06/2019 tarihinden itibaren 10 günlük ek süre verildiğini, bu süre zarfında işin teslim edilmemesi üzerine sözleşmenin feshedildiği anlaşıldığından, sözleşme bedeli olan 37.500.000,00.TL'nin onbinde beşi (18.750) üzerinden hesaplanan 10 günlük (18.750 * 10 gün) toplam 187.500,00.TL gecikme cezası yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir. DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yargıtay'ın emsal içtihatlarında sözleşmede taraflardan birinin idare olduğu durumda idarenin talep ettiği cezai şartın ifaya eklenen cezai şart gibi değerlendirilemeyeceği, idarenin kamu hizmeti gördüğü ve neticesinde kamu zararı doğabileceği hususların göz önünde bulundurulması bu nedenle talep edilen cezai şartın şartları sağlanmışsa idarenin bunu talep etmesinin haklı olduğu kanaatine varıldığını, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve sözleşmenin ilgili maddeleri gereği teminatın güncellenmesi nedeniyle doğan alacak farkını talep etme hakkına sahip olduğunu, Bilirkişi raporunda yasanın ilgili maddeleri gerek bu alacak hakkının doğduğunun tespit edilmiş ise de teminatın güncellemesi hesabı yapılırken teminatın gelir kaydedildiği tarihteki Devlet İstatistik Kurumu tarafından yayınlanan Temmuz ayı fiyat endeki baz alınarak hesaplama yapılmış olup ayrıca yine itirazlar doğrultusunda haziran ayı endeksi baz alınarak ayrı bir hesaplama daha yapılmış olduğunu, takdirin sayın mahkemeye bırakıldığını, oysa ki kanun maddesi açık olup bilirkişi raporunda kesin bir tespit yapılacakken temmuz ayına göre ayrı bir hesaplama yapılmasının yasaya aykırılık oluşturduğunu, kaldı ki temmuz ayı fiyat endeki baz alınarak yapılan hesaplama kurumun ilgili birimince yapılan hesaplama ile de uyuşmadığını, zira kanun maddesinde sözleşmenin fesih edilmesi halinde, kesin teminat ve v varsa ek kesin teminatların alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenir denilmekte olup teminatın gelir kaydedildiği tarih olan 1 Temmuz'a göre değil bu zaman kadar uygulanan Haziran ayının endeksine göre hesaplama yapılması gerektiğini, Kanun hükmü açık olup teminatın gelir kaydedildiği gündeki endeks üzerinden değil gelir kaydedildiği güne kadar ki endeks üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, bilirkişi raporunda belirtilen teminatın güncellenmesine dair hesaplamanın hatalı olup yasaya aykırılık teşkil etmediğini, bu nedenle 2019 yılı Haziran ayı esas alınarak hesaplama yapılması ve kurumun teminat farkından kaynaklı toplam 1.171.248,93.TL alacağının bulunduğuna hükmedilmesi gerekirken Temmuz ayı fiyat endeksi baz alınarak 1.137.294,26.TL teminat alacağının olduğuna hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle; mahkemenin dosyasına sunmuş olunan ihale dokümanları kurum kayıtları, Yargıtay Kararları ve ayrıntıları ile açıklanan hususlar dikkate alınarak itirazları doğrultusunda alacak talebinin tamamının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/03/2022 tarih, 2019/701 Esas ve 2022/266 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibarıyla sözleşmenin feshi nedeniyle gecikme cezası ve teminat farkı alacağı talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, tüm dosya kapsamından; bilirkişi raporu, karar gerekçe içeriği bir bütün olarak değerlendirildiğinde mahkemece delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, bilirkişi raporu ile sözleşmenin feshi nedeniyle davacının talep edebileceği gecikme cezası ve teminat farkı alacağının sözleşme ve dosya kapsamına uygun olarak hesaplandığı, davacı tarafından davalıya farklı tarihlerde süre uzatımı yapıldığını, en son 10 gün süre verildikten sonra 01/07/2019 tarihinde sözleşmenin feshedildiği, 10 günlük süre için gecikme cezası talebinde bulunulabileceğinin kabul edilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda belirtilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere : 1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/03/2022 tarih, 2019/701 Esas ve 2022/266 Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 552,10.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA, 3)-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4)-HMK. 333 maddesi uyarınca kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE, 5)-İnceleme duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince karar tebliğ işlemlerinin Dairemiz tarafından YAPILMASINA,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı Kanun'un 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 14/07/2026 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır