Bölge Adliye Mahkemesi 2023/1241 E. 2026/2154 K.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ T.C. ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1241 KARAR NO : 2026/2154

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ... (...) ÜYE : ... (...) ÜYE : ... (...) KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 23/06/2023 NUMARASI : 2022/980 Esas - 2023/531 Karar

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : VEKİLİ : Av. ... DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının Yokluk ve Butlan ile Batıl Olduğunun Tespiti ya da İptali. İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ : 08/07/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 08/07/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/06/2023 tarihli ve 2022/980 Esas- 2023/531 Karar sayılı kararı aleyhine davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı Kooperatifin 25/ 09/ 2022 tarihli genel kurulunda alınan 7 nolu karar ile müvekkilinin ortaklığının iptali ve ... plakalı aracın güzargahta çalıştırılmamasına karar verildiğini, verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, davalı kooperatifin ana sözleşmesinin üçüncü bölümünde ortaklık işlemlerinin düzenlendiğini, bu ana sözleşmenin 10. Maddesinde ortaklık şartları, 11. Madde de ise ortaklığa kabul şartların düzenlendiğini, Kooperatif ana sözleşmesi uyarınca ortaklık kabul yetkisi yönetim kuruluna verilmiş olup bu çerçevede müvekkilinin, usul ve yasaya uygun olarak davalı kooperatif yönetim kurulunun 28/ 12/ 2021 tarih ve 2021/ 12/ 1 numaralı kararı ile ortaklığa kabul edildiğini, müvekkilinin ortaklığa kabul işlemindeki usulsüzlüğün genel kurulda alınmış bir ortaklık sayısı artırım kararı olmaması gerekçe gösterilmişse de kooperatif ana sözleşmesinin 12. Maddesi " kooperatifin ortak sayısı en az 7 kişidir" şeklinde olup ne ana sözleşmede ne de kanunda genel kurul kararı ile ortaklık sayısının arttırılacağına ilişkin hüküm bulunmadığını, bu hali ile davalı kooperatifin yönetim kurulunca müvekkilinin ortaklığa kabul işleminin yasaya ve ana sözleşmeye uygun olduğunu, ayrıca kooperatif ana sözleşme ve kanun uyarınca ortaklıktan çıkarma sebeplerinin ana sözleşmede açıkça gösterilmesi gerektiğinin düzenlendiğini, belirtmek gerekir ki; ana sözleşmede yer almamış bir çıkarılma sebebi ile ortaklıktan çıkarılmanın söz konusu olmayacağını, bu sebeple ana sözleşmede yer almamış bir çıkarılma sebebi ile müvekkilinin kooperatif ortaklığından çıkarılmasının hukuka aykırı olduğunu, Kooperatif ana sözleşmesinin 14. Maddesinde ve Kooperatifler Kanunun 16. Maddesinde ortaklıktan çıkarılma esaslarının düzenlendiğini, ana sözleşmenin 14. Maddesi uyarınca ortaklıktan çıkarma yetkisinin yönetim kurulunda olup bu yetkinin genel kurulca kullanılmasının mümkün olmadığını, Yine kanunun 16. Maddesinde "Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir." uyarınca da yönetim kurulunun müvekkilinin ortaklıktan çıkarılmasına dair genel kurula bir teklifinin de bulunmadığını, yönetim kurulunun teklifi olmadan alınan kararın, kanunun 46/2'de düzenlenen gündeme bağlılık ilkesi gereğince kanunun emredici hükümlerine aykırılık teşkil edeceğinden geçersiz olduğunu belirterek, Koperatif genel kurulunun 25/ 09/ 2022 tarihinde alınan 7 nolu müvekkilin ortaklığının iptali ile ... plakalı aracın güzargahta çalıştırılmamasına dair kararın kanun ve ana sözleşme uyarınca öncelikle yokluk ve butlan ile batıl olduğunun tespitine, mahkemece kabul görmemesi halinde kararının iptaline, davacının ortaklık hakkının iadesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı tarafından davaya karşı cevap verilmemiş, davalı vekili duruşmada davanın reddini savunmuştur. İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ : İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "... Somut olayda; davacının davalı Kooperatifin 28.12.2021 tarihli, 2021/12/1 sayılı yönetim kurulu kararı ile ortaklığa kabul edildiği, 14.05.2022 tarihinde yapılan genel kurul kararının 7 no'lu gündem maddesi ile Kooperatifin üye sayısının 9’dan 18’e çıkarılmasına ve işlemlerin yapılması için yönetim kuruluna yetki verilmesine karar verildiği, iptali istenilen 25/09/2022 tarihli genel kurul 7 nolu gündem maddesi ile davacının ortaklığının genel kurulda alınmış bir ortaklık sayısı artırım kararı olmadan, yönetim kurul kararı ile ortaklığı kabul edilmesinin usulsüz olduğu gerekçesiyle davacının ortaklıktan çıkarılmasına karar verildiği, Kooperatifler Kanunu'nun 53/1 maddesi hükmündeki 1 aylık sürenin 25.10.2022 tarihinde dolduktan sonra davacı tarafından 03.11.2022 tarihinde iptal davası açıldığı, ancak yasada iptal davası için süre öngörülmüşse de butlanın ve yokluğun tespiti davalarında bu süre geçerli olmadığından açılan davanın esastan değerlendirilmesi gerektiği,1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 16. Maddesinde yer alan hüküm uyarınca kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebeplerin anasözleşmede açıkça gösterileceği ve anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamayacaklarının düzenlendiği, bu maddede düzenlenen hükmün emredici nitelikte bir hüküm olduğundan aykırılık halinde yok hükmünde kararlar olduğu sonucunu doğuracağı, davalı S.S. ... ... Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin ana sözleşmesinin 10. Maddesinde ortaklık şartları, 11.Maddesinde ortaklığa kabul ve 14. Maddesinde ise ise ortaklıktan çıkarma şartlarının düzenlendiği, iptali istenilen genel kurul kararında davacının anasözleşmede öngörülen bir sebeple ortaklıktan çıkarıldığının belirtilmediği, sadece genel kurulda alınmış bir ortaklık sayısı artırım kararı olmadan, yönetim kurul kararı ile ortaklığı kabul edilmiş olmasının usulsüz olduğu gerekçesiyle ortaklıktan çıkma kararının alınmış olduğunun görüldüğü, davacının yönetim kurulu kararı alınarak ortaklığa kabul edilmesinden sonra davalı kooperatifi tarafından 14.05.2022 tarihinde Olağan Genel Kurul Toplantısında genel kurulun 7. Gündem maddesi ile Kooperatif üye sayısının 9’dan 18’e çıkarılmasına ve işlemlerin yapılması için yönetim kuruluna yetki verilmesine karar verildiği, davacının ortaklığa kabul edildiği tarihte davalı Kooperatif üye sayısı 9 kişi iken 14.05.2022 tarihinde Kooperatif üye sayısının 9’dan 18’e çıkarılmasına karar verilmesi nedeniyle davacının ortaklıktan çıkarılmasına gerekçe gösterilen genel kurulca kararlaştırılan sayının üzerinde ortak kaydedilmesine ilişkin durumun sonradan iptali istenilen karar tarihinde düzeltildiğinin anlaşıldığı, bu nedenle davacıdan kaynaklanmayan bir durum olması ve sonradan davacının ortaklığının iptal kararı alınmadan önce ortak sayısının düzeltilmesi nedeniyle iptali istenen genel kurul karar tarihindeki davalı kooperatifin artırılan ortak sayısı gözetilerek davalının ortaklıktan çıkarılması kararının yerinde olmadığı anlaşıldığından davanın kabulü ile davalı kooperatifin 25/09/2022 tarihli genel kurul 7 nolu gündem maddesi ile alınan '' davacının ortaklığın iptali ile ... plakalı aracın güzergahta çalıştırılmamasına'' ilişkin kararın yoklukla geçersiz, yok hükmünde kararlar olduğunun tespitine karar vermek sonuç ve kanaatine varılmıştır." gerekçesiyle "Davalı kooperatifin 25/09/2022 tarihli genel kurulun 7 no'lu gündem maddesi ile alınan ''davacının ortaklığın iptali ile ... plakalı aracın güzergahta çalıştırılmamasına'' ilişkin kararın yoklukla geçersiz, yok hükmünde kararlar olduğunun TESPİTİNE, ..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır. DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının ortaklıktan çıkarma kararına süresinde itiraz etmediğini, dava açma süresini kaçırdığını, genel kurul kararının hukuka uygun olduğunu ve bilirkişi raporunun hatalı değerlendirildiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, kooperatif genel kurulu tarafından alınan ortaklığın iptali kararının yokluk ve butlan ile batıl olduğunun tespiti, bu talebin kabul görmemesi halinde kararın iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Genel kurul kararları aleyhine hangi usullerle dava açılabileceği Kooperatifler Kanununun 53. maddesi ile belirlenmiştir. Ancak kooperatif genel kurullarında ortağın şahsını ilgilendiren ihraç kararının alınması halinde ortağın toplantıya katılıp katılmadığına bakılmaksızın bu kararın ortağa tebliği gerektiği gibi hak düşürücü süre de anılan kanunun 16. maddesi gereğince üç aydır. Üç aylık hak düşürücü dava açma süresi genel kurul kararının tebliği tarihinden itibaren başlar (Yargıtay 6.HD.'nin 06.02.2024 Tarih ve 2023/164 Esas-2024/533 Karar sayılı ilamı). Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, davacı tarafından, Kooperatifler Kanunu'nun 53/1.maddesi hükmündeki 1 aylık sürenin 25.10.2022 tarihinde dolduktan sonra ve fakat aynı kanunun 16.maddesindeki 3 aylık süre içinde olmak üzere 03.11.2022 tarihinde genel kurul kararı aleyhine eldeki davanın açıldığı, bu durumda, davacının ihraç kararının iptal davasını hak düşürücü sürede açmış olduğunun kabulü ile işin esasının değerlendirilmesi gerektiği, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 16.maddesinde yer alan hüküm uyarınca kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebeplerin anasözleşmede açıkça gösterileceği ve anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamayacaklarının düzenlendiği, bu maddede düzenlenen hükmün emredici nitelikte bir hüküm olduğundan aykırılık halinde yok hükmünde kararlar olduğu sonucunu doğuracağı, somut olayda davalı S.S. ... ... Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin ana sözleşmesinin 10. Maddesinde ortaklık şartları, 11.Maddesinde ortaklığa kabul ve 14. Maddesinde ise ise ortaklıktan çıkarma şartlarının düzenlendiği, iptali istenilen genel kurul kararında davacının anasözleşmede öngörülen bir sebeple ortaklıktan çıkarıldığının belirtilmediği, sadece genel kurulda alınmış bir ortaklık sayısı artırım kararı olmadan, yönetim kurul kararı ile ortaklığı kabul edilmiş olmasının usulsüz olduğu gerekçesiyle ortaklıktan çıkma kararının alınmış olduğunun görüldüğü, davacının yönetim kurulu kararı alınarak ortaklığa kabul edilmesinden sonra davalı kooperatifi tarafından 14.05.2022 tarihinde Olağan Genel Kurul Toplantısında genel kurulun 7. Gündem maddesi ile Kooperatif üye sayısının 9’dan 18’e çıkarılmasına ve işlemlerin yapılması için yönetim kuruluna yetki verilmesine karar verildiği, davacının ortaklığa kabul edildiği tarihte davalı Kooperatif üye sayısı 9 kişi iken 14.05.2022 tarihinde Kooperatif üye sayısının 9’dan 18’e çıkarılmasına karar verilmesi nedeniyle davacının ortaklıktan çıkarılmasına gerekçe gösterilen genel kurulca kararlaştırılan sayının üzerinde ortak kaydedilmesine ilişkin durumun sonradan iptali istenilen karar tarihinde düzeltildiği, bu nedenle davacıdan kaynaklanmayan bir durum olması ve sonradan davacının ortaklığının iptal kararı alınmadan önce ortak sayısının düzeltilmesi nedeniyle iptali istenen genel kurul karar tarihindeki davalı kooperatifin artırılan ortak sayısı gözetilerek davalının ortaklıktan çıkarılması kararının yerinde olmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Yukarıda belirtilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş ve buna dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere : 1-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/06/2023 tarihli ve 2022/980 Esas- 2023/531 Karar sayılı kararı aleyhine davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nin 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davalıdan alınması gerekli maktu 732,00.TL istinaf karar harcından peşin alınan 269,85.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 462,15.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA, 3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA, 4-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 5-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesi'nce İADESİNE, 6-Kararın DAİREMİZCE taraflara TEBLİĞİNE, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı Kanunun 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 08/07/2026 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi.

... Başkan ... ¸

... Üye ... ¸

... Üye ... ¸

... Katip ... ¸