Bölge Adliye Mahkemesi 2022/891 E. 2026/819 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

15.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2022/891

KARAR NO:2026/819

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:11/01/2022

NUMARASI:2018/1160 Esas, 2022/23 Karar

DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ:16/06/2026

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili .... Şti.’nin davalı şirkete ait ... inşaatında alçı, alçıpan, şap, sıva ve boya işleri gibi imalat kalemlerinin yapımını üstlendiğini, taraflar arasında bu işe ilişkin 24.06.2016 tarihli sözleşme düzenlendiğini, müvekkilinin sözleşme kapsamında üstlendiği tüm imalatları eksiksiz şekilde tamamlayarak davalıya teslim ettiğini, yapılan işlere ilişkin karşılıklı hak ediş belgelerinin düzenlendiğini ve hak edişlere istinaden kesilen faturaların davalı tarafından teslim alınarak ticari defter ve kayıtlarına işlendiğini, sözleşmenin işin şartları başlıklı 5/f maddesi uyarınca taşeron hak edişlerinden %10 oranında teminat kesintisi yapılmasının kararlaştırıldığını, bu kapsamda davalı tarafından düzenlenen hak edişlerden %10 oranında kesinti yapılarak kalan tutarların ödendiğini, işin tamamlanması sonrasında toplam 175.000,00 TL tutarındaki hak ediş kesintisinden kaynaklanan alacağın davalı uhdesinde kaldığını, iş tamamlanıp teslim edilmiş olmasına rağmen davalının sözleşme gereğince kesilen teminat bedelini iade etmediğini, bunun üzerine öncelikle 12.09.2017 tarihinde faks yoluyla ödeme talebinde bulunulduğunu, daha sonra Antalya ... Noterliğinin 23.10.2017 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 175.000,00 TL tutarındaki teminat alacağının ödenmesinin talep edildiğini, ihtarnamenin tebliği sonrasında davalı tarafından bu alacağa mahsuben 24.11.2017 tanzim tarihli, biri 30.04.2018 vadeli 50.000,00 TL, diğeri 30.05.2018 vadeli 50.000,00 TL bedelli iki adet bono verildiğini ve söz konusu bonoların vadesinde ödendiğini, böylece toplam 100.000,00 TL tahsil edilmiş olmakla birlikte bakiye 75.000,00 TL alacağın ödenmediğini, davalının kalan alacağı ödememesi üzerine Küçükçekmece 4. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından borca ve takibe itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğunu, oysa alacağın taraflar arasındaki sözleşme, hak edişler, faturalar ve ödeme belgeleri ile sabit olduğunu, davalının itirazının haksız ve kötü niyetli bulunduğunu ileri sürerek davalının icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı şirketin müvekkili şirket ile aralarındaki sözleşme kapsamında ... A.Ş.’ye ait ... inşaatında sıva, alçı, alçıpan ve benzeri işleri taşeron olarak yaptığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 6. maddesi uyarınca davacının her ay sonu hak edişlerini düzenleyerek müvekkiline sunduğunu, hak edişlerin işveren çalışanlarınca incelenip onaylanmasından sonra ödemelerin gerçekleştirildiğini, sözleşmenin 5/f maddesi gereğince taşeron hak edişlerinden %10 oranında teminat kesildiğini, davacının Antalya ... Noterliğinin 23.10.2017 tarihli ihtarnamesi ile teminatın iadesini talep ettiğini, daha sonra haksız ve kötü niyetli şekilde icra takibi başlattığını, takibe konu alacak, faiz ve ferilerinin yargılamayı gerektirmesi nedeniyle takibe itiraz edildiğini, taraflar arasındaki sözleşmede teminatların iade şartlarının açıkça düzenlendiğini, buna göre teminatın ancak işin tamamı bitip işveren onayından geçtikten ve taşeronun akdi ve tazmini hiçbir borcunun kalmadığı anlaşıldıktan sonra iade edilebileceğini, davacının iddia ettiği gibi yalnızca işin tamamlanıp teslim edilmiş olmasının teminatın iadesi için yeterli olmadığını, davacının müvekkiline karşı akdi ve tazmini hiçbir borcunun kalmadığı hususunda taraflar arasında herhangi bir mutabakat bulunmadığını, ayrıca otele ait villaların tavan alçı ve duvar boyalarının gereği gibi yapılmadığını ve ayıplı olduğunu, bu eksiklik ve ayıpların daha önce davacıya bildirildiğini, düzeltilmesinin talep edilmesine rağmen herhangi bir düzeltme yapılmadığını, keşif yapılması halinde işçiliğin kötü ve ayıplı olduğunun görüleceğini, müvekkilinin buna rağmen iyi niyetli davranarak 174.600,00 TL tutarındaki teminatın 100.000,00 TL’lik kısmını ödediğini, kalan kısmın ise davacının ayıplı ve eksik işleri nedeniyle uğranılan zararlar sebebiyle ödenmediğini, teminat kesintisinin amacının müvekkilinin akdi ve tazmini zararlarını güvence altına almak olduğunu, bu nedenle icra takibine yapılan itirazın haklı bulunduğunu, davacının alacak muaccel hale gelmeden icra takibi başlattığını, faiz talebinin de yerinde olmadığını, müvekkilinin davacıya sözleşme kapsamında yaklaşık 1.500.000,00 TL ödeme yaptığını, bu kadar ödeme yapan bir şirketin sebepsiz yere 74.600,00 TL tutarındaki bakiyeyi ödememesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ileri sürerek davanın reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, taraflar arasında 24.06.2016 tarihli eser sözleşmesi bulunduğu, davacının ... inşaatındaki alçı, alçıpan, şap, sıva ve boya işlerini üstlendiği, davacının hak edişlerden kesilen teminat bedelinin ödenmeyen kısmının tahsili amacıyla icra takibi başlattığı, davalının ise işlerin ayıplı yapıldığı ve teminatın bu nedenle ödenmediği savunmasında bulunduğu, dosya kapsamında teknik bilirkişi incelemesi, talimat yoluyla keşif ve ticari defter incelemeleri yaptırıldığı, alınan bilirkişi raporlarında davacının üstlendiği işi ayıplı ifa ettiğine ve davalı tarafından süresinde ayıp ihbarında bulunulduğuna ilişkin somut bir tespitin ortaya konulamadığı, davalının ayıplı ifa savunmasını ispatlayamadığı, buna karşılık davalının cevap dilekçesinde teminatın 100.000,00 TL’lik kısmını ödediğini, bakiye 74.600,00 TL’yi ise ayıplı işler nedeniyle ödemediğini beyan etmek suretiyle bu miktarı uhdesinde tuttuğunu kabul ettiği, davacının Antalya ... Noterliğinin 23.10.2017 tarihli ihtarnamesi ile alacağını talep ettiği ve davalının 25.10.2017 tarihi itibarıyla temerrüde düştüğü, bu nedenle davacının 74.600,00 TL asıl alacak ve 6.396,69 TL işlemiş faiz alacağının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının Küçükçekmece 4. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına yaptığı itirazın toplam 80.996,69 TL üzerinden iptaline, takibin devamına ve davacı lehine icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde, davacı tarafından yapılan işlerin ayıplı ve eksik olduğunu, bu hususun tutanaklar, tanık beyanları ve dosyaya sunulan delillerle sabit bulunduğunu, taraflar arasında kesin hak ediş ve kesin kabul işlemlerinin yapılmadığını, sözleşme gereğince teminatın ancak işin tamamen bitirilmesi, işveren onayının alınması ve taşeronun akdi ve tazmini hiçbir borcunun kalmadığının belirlenmesi halinde iade edilebileceğini, davacının ilişik kesme yazısını almadığını ve davacı adına ... ödemelerinin davalı tarafından yapılmak zorunda kalındığını, bu nedenle teminat alacağının muaccel hale gelmediğini, davalının temerrüde düşmediğini, faiz ve icra inkâr tazminatına hükmedilemeyeceğini, dosyada alınan bilirkişi raporları arasında alacak miktarı bakımından önemli çelişkiler bulunduğunu, 26.04.2021 tarihli bilirkişi raporunda davacının alacağının 48.446,51 TL olarak hesaplanmasına rağmen mahkemece 74.600,00 TL üzerinden hüküm kurulduğunu, teknik bilirkişinin yalnızca bir villada inceleme yaptığını, 65 villanın tamamı yönünden yeterli araştırma yapılmadığını, yeni bilirkişi incelemesi taleplerinin reddedildiğini, bu nedenlerle kararın eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık TBK 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı alt yüklenici, davalı ise yüklenicidir. Davada davacı, taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında üstlendiği imalatları tamamlayarak teslim ettiğini, hak edişlerinden kesilen 175.000,00 TL teminat bedelinin 100.000,00 TL’lik kısmının ödendiğini, bakiye 75.000,00 TL’nin ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı, davacının işi ayıplı ve eksik olarak ifa ettiğini, kesin hak ediş ve kesin kabul işlemlerinin yapılmadığını, sözleşme gereğince teminatın iade şartlarının oluşmadığını, bu nedenle bakiye teminat bedelinin ödenmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.Mahkemece, davalının ayıplı ifa ve süresinde ayıp ihbarı iddiasını ispatlayamadığı, davalının bakiye 74.600,00 TL teminat bedelini ödemediğini kabul ettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, itirazın 74.600,00 TL asıl alacak ve 6.396,69 TL işlemiş faiz yönünden iptaline ve takibin devamına karar verilmiştir.Taraflar arasında imzalanan 24.06.2016 tarihli sözleşmede, **5/f maddesinde** taşeron hak edişlerinden %10 oranında teminat kesileceği, **6. maddesinde** taşeron tarafından düzenlenen hak edişlerin işveren tarafından incelenip onaylanmasından sonra ödeneceği, teminatın işin tamamlanması, işveren onayının alınması ve taşeronun akdi ve tazmini hiçbir borcunun kalmadığının anlaşılması halinde iade edileceği, taşeronun üstlendiği alçı, alçıpan, şap, sıva ve boya işlerini sözleşme ve teknik şartnamelere uygun şekilde yerine getirmekle yükümlü olduğu, işçilik, ..., vergi ve iş güvenliğine ilişkin sorumlulukların taşerona ait bulunduğu ve işverenin gerekli hallerde hak ediş ve teminatlardan mahsup yapabileceğinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında, davacı tarafından ... inşaatında gerçekleştirilen işlerden kaynaklanan teminat kesintisi alacağının incelendiği, inşaat mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporlarda davacının çeşitli hesaplamalara göre 65.555,60 TL ve 131.342,37 TL alacaklı olduğunun bildirildiği, mali bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporlarda taraf ticari defterleri incelenerek davacının sırasıyla 88.348,04 TL ve 57.856,48 TL alacaklı olduğunun hesaplandığı, taraf defterleri arasında farklılık bulunduğu ve bu farklılıkların davacı adına yapılan ... ödemeleri, kayıt farklılıkları ve mükerrer kayıt işlemlerinden kaynaklandığının belirtildiği, 03.12.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda ise taraflar arasında toplam 175.000,00 TL teminat kesintisi yapıldığı, davalının 100.000,00 TL ödeme yaptığı, bakiye 74.600,00 TL’yi ayıplı işler nedeniyle ödemediğini savunduğu, ancak dosyadaki teknik incelemelerde davacının işi ayıplı ifa ettiğine ve süresinde ayıp ihbarı yapıldığına ilişkin somut tespit bulunmadığı, bu nedenle davalının ayıplı ifa savunmasını ispatlayamadığı ve davacının 74.600,00 TL alacaklı olduğu, ayrıca davalının 25.10.2017 tarihinde temerrüde düştüğü yönünde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır. Eser sözleşmelerinde yüklenici, eseri fen ve sanat kurallarına uygun olarak meydana getirip ayıpsız bir şekilde teslim etmekle yükümlüdür. Eserin teslim alınmasından sonra iş sahibi, 6098 sayılı TBK'nın 474. maddesi gereğince açık ayıpları işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz gözden geçirmek ve uygun sürede bildirmek; TBK'nın 477. maddesi uyarınca gizli ayıpları ise ortaya çıkar çıkmaz gecikmeksizin yükleniciye ihbar etmek zorundadır. Ayıp ihbarının yazılı olması zorunlu olmayıp her türlü delille ispatlanabilir. Somut olayda, davalı iş sahibi ayıplı imalatların bulunduğunu savunmuş ve istinaf dilekçesinde teknik bilirkişinin uyuşmazlık konusu villalardan yalnızca birinde inceleme yaptığını belirtmiştir. Eksik inceleme yapılarak, dava konusu yapılan işlerin tümü yerinde görülmeden ve tüm bağımsız bölümler (villalar) incelenmeden sadece bir kısım imalat üzerinden hazırlanan rapor hükme esas alınamaz. Bu nedenle, mahkemenin ayıplı iş bulunmadığına ve ayıp ihbarının ispatlanamadığına dair eksik keşif ve yetersiz rapora dayalı kabulü hukuka aykırıdır.Eser sözleşmesi kapsamında yapılan nakit teminat kesintileri, yüklenicinin (veya taşeronun) taahhüdünü sözleşme ve eklerine uygun olarak yerine getirmesini temin etmek ve iş sahibinin doğacak zararlarını güvence altına almak amacıyla yapılır. Kural olarak teminatın iade edilebilmesi için sözleşmede öngörülen şartların (kesin kabulün yapılması, taşeronun ... ve vergi borcunun bulunmaması, işverene borçsuzluk durumunun tevsiki) tam olarak gerçekleşmesi gerekir.Taşeronun ...'dan ilişiksizlik belgesi getirmesi sözleşmesel bir şart olarak belirlenmişse, bu belge sunulmadan ve idare ile kesin hesap işlemleri tamamlanmadan teminatın iadesi muacceliyet kazanmaz. Ayrıca, davacı alt yüklenicinin ödemediği işçilere ait ... prim borçlarının davalı iş sahibi tarafından yapılandırma veya icra dosyaları aracılığıyla ödenmesi söz konusu ise, bu ... ödemelerinin davacı alacağından zorunlu olarak mahsup edilmesi gerekir. Mahkemece, ... ödemelerine ilişkin savunmaların ve 26.04.2021 tarihli rapordaki ... kesintisi tespitlerinin gerekçeli kararda hiç tartışılmadan hüküm kurulması eksik inceleme teşkil eder.O halde mahkemece yapılacak iş; öncelikle davacı taşeronun sözleşme uyarınca alması gereken ... ilişiksizlik belgesi ile vergi borcu olmadığına dair yazıların bulunup bulunmadığının ilgili kurumlardan (... ve Vergi Dairesi) celbedilmesi, asıl işveren nezdinde düzenlenen kesin hakediş, kesin kabul tutanakları ve varsa davalı tarafından davacı nam ve hesabına yapılmış .../işçi ödemelerine ait dekont ve icra dosyalarının eksiksiz olarak dosya arasına alınmasını sağlamaktır. Belgelerin celbi tamamlandıktan sonra; 6100 sayılı HMK'nın 281/3. maddesi uyarınca maddi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişilerden farklı yeni bir bilirkişi kurulu oluşturulmak suretiyle, mahallinde yeniden inceleme yapılmak suretiyle, sadece tek bir villa üzerinden değil, davacının imalat yaptığı iddia edilen tüm bağımsız bölümler ve imalat sahası incelenerek eserdeki ayıpların eserin reddini gerektirecek derecede olup olmadığı, açık veya gizli ayıp nitelikleri ve süresinde ayıp ihbarı yapılıp yapılmadığının tespiti ile varsa ayıp giderim bedellerinin hesaplanması, dosyadaki ticari defterler, faturalar, ... ödemeleri ve hakediş raporları mali müşavir bilirkişi marifetiyle incelenerek; davalının davacı namına yaptığı varsa ... ödemelerinin tespiti ve varsa diğer mahsup edilmesi gereken bedellerin hesaplanması, denetimine elverişli biçimde giderilmesi sağlanmalıdır.Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2-BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 11/01/2022 tarih, 2018/1160 Esas, 2022/23 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE,

5-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA,

6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 16/06/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.