Bölge Adliye Mahkemesi 2022/854 E. 2026/1153 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

45. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2022/854

KARAR NO : 2026/1153

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2017/934

KARAR NO : 2022/125

DAVA TARİHİ: 18/10/2017

KARAR TARİHİ: 22/02/2022

DAVA: İtirazın İptali (Sigortadan Kaynaklanan Rücu)

KARAR TARİHİ: 30/09/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ....... Ltd. Şti.'ne ait iş yerinin davacı şirket nezdinde ... Poliçesi ile sigortalı olduğunu, dava dışı iş yerinde davalının üreticisi olduğu klima iç ünitesinde meydana gelen bir kısa devre sebebiyle yangın meydana geldiğini, sigortalı tarafından meydana gelen hasarın ödenmesi için başvuruda bulunulduğunu, ekspertiz incelemesi yapıldığını ve inceleme sonuncunda hasarın 88.000 TL olarak tespit edildiğini, bu tutarın sigortalıya ödendiğini, davalı şirketler hakkında icra takibi başlatıldığını, her iki davalının da icra takibine itiraz ettiklerini beyanla davalıların haksız itirazının iptalini, takibin devamını ve davalıların icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli olduğunu, aynı dava konusunun mahkemenin 2015/1178 esas sayılı dosyasında halen görüldüğünü, derdestlik ve zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, dava konusu olay ile müvekkili şirketin ürünü arasında herhangi bir nedensellik bağının olmadığını, davacının yangına sebep olduğu iddia edilen hiç bir belge, kayıt ve tespitinin bulunmadığını, ürünün imalat hatası, ayıplı olduğuna dair de somut bir belgenin bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; "...Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda, mahkememizce atanan yeni bilirkişi heyetinin ayrıntılı ve gerekçeli olmakla hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi raporlarında tespit edildiği üzere, klimanın ilk elektrikle beslendiği andan itibaren bir üretim hatası varsa ortaya çıkması gerektiğinden ve ancak çıkmadığından klimada üretim hatası olmasının mümkün olmadığı, nitekim yangın anına kadar klimanın çalışması ile ilgili bir şikayetin bulunmadığı, davacı sigortalısının klima ile irtibatlı otomatın iş yerinden çıkarken aşağı indirerek akım geçirmez pozisyona getirdiğini beyan ettiği, bu durumda klimanın dış ünitesine akım gitmediği, sigortalı iş yerinde bir çok elektrikli cihazın bulunduğu, iş yerinin sigorta panosundan görüldüğü üzere işletmedeki bir kısım elektrikli cihazların elektriğinin hiç kesilmediği, sigorta panosunun iş yerinin tamamını güvenli bir şekilde beslemesinin mümkün görülmediği, panonun sadece yangının meydana geldiği ve klimanın bulunduğu zemin katı beslediği kabul edilse dahi biri klimaya ait olup kalan diğer iki otomatın tüm zemin katta yeterli korumayı yapmasının da mümkün olmadığı, yangın bölgesine yakın yerde bulunan kabloların kısıtlı sayıdaki otomattan kontrol edildikleri, bu kablolardaki kötü temas noktasının kıvılcım çıkmasına ve devamında yangına neden olabileceği, sigortalı iş yerinde kaçak akım rölesi bulunmadığı ve topraklama hattı yer almadığı, sigortalı işyerinin yönetmeliğe uygun elektrik tesisatı yaptırma sorumluluğu altında bulunduğu, yangının ... marka klimadan kaynaklandığına dair illiyet bağının kurulamadığı, yeni klimanın sigortalıya bila bedel verilmesinin yangının klimadan çıktığını kabul anlamına gelmeyeceği gibi cihaz değişiminin davalı firmalar tarafından bizzat yapılmayıp ayrı bir tüzel kişiliği haiz yetkili servis tarafından yapıldığı, son ek rapora ilişkin olarak davacı tarafça yanan klima üzerinde inceleme yapılmadığı itirazı ileri sürülmüş ise de, mahkememizin 3 nolu celse 3 nolu ara kararı uyarınca klimanın akıbeti ile ilgili beyan için davacı vekiline süre verilmesi üzerine, dosya üzerinden bilirkişi incelemesinin yapılmasının talep edildiği, gelinen aşamada yangından uzunca bir süre geçtikten sonra klima üzerinde inceleme yapılmasının fiziken imkansız olduğu ve usul ekonomisi ilkesi ile de bağdaşmadığı, zira bizzat klima üzerinde ... teknik tarafından yapılan incelemede fotoğraflar ile desteklendiği üzere iç devre kartında kısa devre sonucu oluşan ark veya bakır tellerde topaklanma olmadığının tespit edildiği, böylece yangının ne klimanın dış ünitesinden ne de iç ünitesinden kaynaklandığı, yangının hemen sonrasında çekilen fotoğraflardaki sigorta panosunda klima şalterinin kapalı olduğu, nitekim davacı sigortalısının sigorta ekspertiz raporuna yansıyan; 03.02.2015 tarihinde 19.30 sıralarında iş yerini kapatırken özellikle klimanın şalterini indirdiğine ilişkin beyanı ile durumun desteklendiği, davacı sigortanın sigortalısının halefi sıfatıyla eldeki davayı açtığı nazara alındığında sigortalısının beyanının iş bu davada esas alınmasının gerektiği anlaşılmakla, neticeten yangının ... marka klimadan kaynaklandığı hususunun ispata muhtaç kaldığı, aksi görüşteki bilirkişi raporlarının mahkememizce yeni atanan heyetin çelişkileri giderir doyurucu bilirkişi raporları gereğince hükme esas alınamayacağı kanaati ile davanın reddine, takibin kötü niyetle başlatıldığı hususu davalı yanlarca kanıtlanamadığından davalı yanların kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine..." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece eksik incelemeyle karar verildiğini, alınan raporların hükme elverişli olmadığını, raporların çelişkili olduğunu, davalı tarafın yangında en büyük zararı gören klimayı ve sadece metal kısımları kalan iç ünitesini yetkili servislerine aldırarak yerine bila bedel yeni bir klima taktırmasının iddialarının ispatına dair en kuvvetli delil niteliği taşıdığını, yangına sebebiyet veren ve davalı tarafça alınan cihaz üzerinde inceleme yapılması gerektiğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; sigortacının, dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödediği hasar bedelinin, hasardan sorumlu olduğunu iddia ettiği davalıdan 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davacı sigorta şirketi tarafından, dava dışı sigortalıya ait işyeri için hasar tarihini kapsar şekilde sigorta poliçesi düzenlenmiş, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına hasar ödemesi yapılmıştır.

Rücu ve halefiyet, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 03/07/1944 sayılı kararı, 6102 sayılı TTK'nın 1472.maddesi dikkate alındığında davanın görevli mahkemede açıldığı, sigorta sözleşmesi ve ödeme belgesi uyarınca davacının aktif husumetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu ihtilaf, yangının hangi nedenle çıktığı, talep edilen tazminat nedeniyle davalının sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

İtfaiye yangın raporunda; 04/02/2015 günü sigortalı mağazada bulunan klima içerisinde herhangi bir nedenle meydana gelen kısa devre neticesinde yangın olayının gerçekleştiği yönünde kanaat bildirilmiştir.

Ekspertiz raporu ve ekinde yer alan kayıtlar incelendiğinde; işyeri yetkililerinin beyanlarında klimanın yetkili servis tarafından 13/01/2015 tarihinde montajının yapıldığını, her gün işyerinden çıkmadan önce tüm elektrikli aletlerin elektriğini şalterden kestiklerini, olay gününde de saat 19:30'da işyerini kapatırken özellikle klimanın şalterini indirip kapatarak işyerinden ayrıldıklarını beyan ettikleri, yangının klima takıldıktan 21 gün sonra dükkanda kimsenin olmadığı saat 03:00 sıralarında meydana geldiği, yangın akabinde olay yerine çağrılan ve ayn tarihte gelen ... firması yetkili servisin klimanın durumunu gördükten sonra yangının klima kaynaklı olduğunu anladıklarından yanan klimayı yenisi ile 27/02/2015'te bedelsiz değiştirdikleri, yangının klima iç ünitesinde başladığı ve yakınındaki raflarda istifli olan mukavva kutu ve naylon torbalardaki emtialara sirayet ederek geliştiği, emtia hasarı 73.600,00 TL, demirbaş hasarı 8.100,00 TL, bina ve dekorasyon hasarı 6.300,00 TL olmak üzere toplam 88.000,00 TL hasar oluştuğu belirtilmiştir.

... teknik personeli tarafından düzenlenen 16/02/2015 tarihli raporda; Müşteri ile yapılan görüşmede akşam iş yerini kapatırken tüm şalterlerin kapatıldığı bilgisinin alındığı, şalteri kapalı olan klimada enerji bulunmadığı için yangına sebep olabilecek kısa devre veya ark oluşumunun meydana gelmeyeceği, iç devre kartında kısa devre sonucunda oluşan ark veya bakır yollarda topaklama gibi durumlara rastlanmadığı, klima kabloları üzerinde yapılan incelemede kısa devre sonucunda oluşan bakır tellerdeki topraklanmaya rastlanmadığı, kablo izalasyonlarının dışarıdan gelen alevler sonrasında eriyip bakır tellere yapıştığı, ürünün tüm elektronik ve elektrik parçalarının evaporatörün sağ kısmında olduğu bu bölgede bakır boruların doğal renginde olmasından dolayı bu bölgede yanma olmadığı, yangının klima kaynaklı olmadığı kanaati belirtilmiştir.

İşbu davanın daha önce İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2015/1178 E. Numası ile açıldığı, davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. İşbu dosya kapsamında elektrik mühendisi ve tekstil mühendisi bilirkişi heyetinden alınan raporda; klimanın iç ünitesinde elektronik devre kartı ile fan motoru, dış ünitesinde kompresör ve fan motoru bulunduğu, iç ve dış ünite arasında kapalı sistem içerisinde freon gazı dolaştığı, bu gazın çok kolay buharlaşıp yoğunlaşabildiği, klima kapalı olsa dahi iç ünitede elektrik enerjisinin sürekli stand-by durumunda olduğu ve herhangi bir nedenle oluşabilecek kısa devre ile elektronik ve ya kablolarda yanma akabinde dış plastik aksamın yanması ile yangına sebebiyet verme ihtimalinin bulunduğu işletmenin giriş kısmında klima haricinde elektrikle çalışan bir cihaz tespit edilemediği, klima içerisindeki kabloların bağlantı noktalarındaki gevşeklik ve buna ağlı olarak o noktada meydana gelen ısı yükselmesini nedeniyle kablo izolelerinin tutuşmasına bağlı olarak da klima plastik aksamının tutuşmasıyla yangının klima bünyesinden kaynaklanmış olabileceği, ekspertiz raporunda tespit edilen hasar bedelinin piyasa rayicine uygun olduğu yönünde kanaat bildirilmiştir.

Eldeki dosyada ise mahkemece öncelikle İTÜ öğretim üyelerinden (elektrik ve makine mühendisliği) oluşan bilirkişi heyetinden alınan raporda; yangın çıkış nedeni olarak gösterilen klima iç ünitesinde buharlaştırıcı, kısılma vanası ve kontrol kartı ile fan bulunduğu, ekspertiz raporuna göre şirket yetkililerinin olay günü klima şalterini indirip kapatarak işyerinden ayrıldıklarını beyan ettikleri, eğer klimaya ait şalter inik ise klimanın hiçbir yerinde elektrik bulunmayacağı bu durumda yangının klimadan çıkmasının söz konusu olamayacağı ancak çoğu zaman bu şalterin kalkık (akım geçiren) konumda kullanıldığı ve klimanın kumanda cihazı ile açılıp kapatıldığı durumda ise klima kapalı (stand-by durumu) iken klimanın sadece kontrol kartı girişinde enerji olacağı, bu enerjinin bir takım kablo ve bağlantılar üzerinden geçen akım tarafından sağlanacağı, itfaiye raporunda klima civarında başka hiçbir elektrikli veya elektriksiz cihaz bulunmadığı için yangının klimadan çıktığını görüşünün beyan edildiği ancak klimada oluşacak bir kısa devrede sigortanın koruma yaparak akımı keseceği ve yangını önleyeceği, buna karşılık herhangi bir gevşek bağlantı halinde bu bağlantıdan ark biçiminde geçen akımın sigorta tarafından kesilmeyeceği ve ark direnci nedeniyle ısınmaya ve etrafını ısıtmaya devam edeceği, stand-by konumunda sürekli akım çeken klimadaki bu gevşek bara civarının ısınacağı ve yalıtım malzemesini yanma derecesine kadar ısıtarak yangını başlatmış olabileceği, süreklilik arz eden bu durumun yanma olayını devam ettirebileceği kanaatine bildirilmiştir.

İTÜ elektrik mühendisliği öğretim üyesi, tekstil mühendisi, elektrik ve elektronik mühendislerinden oluşan yeni bir bilirkişi heyetinden alınan raporda; yangının klima iç ünitesinden başlamadığı, çünkü irtibatlı otomatın işletme sorumlularının beyan ettiği gibi işyerinden çıkılmadan aşağıya indirilerek akım geçirmez pozisyona getirildiği, bu durumda dış üniteyede gerilim gitmediği, klimada üretim hatasının da mümkün görülmediği zira üretim hatasının klimanın ilk elektrikle beslenmesi anından itibaren kısa sürede başlayacağı ancak yangın anına kadar klimanın çalışmasından herhangi bir şikayet söz konusu olmadığı, yangının klima iç ünitesi ile dış ünitesi arasında mağazanın iç kısmında başladığının tespit edildiği, bu kısımda aydınlatmalar başta olmak üzere elektrik kablolarının geçtiği, rafların üst kısmında yanma hasarının daha fazla gerçekleştiği, bu kısımda yanıcı maddeler bolca bulunduğu gibi yakıcı özellikte ise tahta rafların üzerinde bulunan elektrik kablolarının mevcut olduğu, bu kablolar arasında kıvrılma, köşe dönme ve benzeri bir nedenden dolayı izolasyonun zedelenmesi neticesinde direk temas meydana gelmede de kısa süreli kısa devreler ile kıvılcım çıkışları olacağı, sigorta panosundan tespit edilen duruma göre işletmede bir kısım elektrikli yüklerin enerjilerinin hiç kesilmediği, işyerinde birçok elektrikli cihaz bulunduğu, görülen panonun zaten bodrum, zemin kat ve asma katı güvenlir bir şekilde beslemesinin mümkün olamayacağı, panonun sadece zemin katı beslediği kabul edilse bile burada da çok sayıda priz ve cihaz bulunduğu, bu nedenle biri klimaya ait kalan iki otomatın tüm zemin katta gerekli korumayı yapmasının mümkün görülmediği, yangın bölgesine yakın yerden çekilmiş olduğu görülen çok sayıda kablo ile kabloların birbirleri ile düğüm noktaları oluşturularak kısıtlı sayıda otomattan kontrol edildikleri, bu kablolar arasında herhangi bir nedenden dolayı olacak kötü temas (gevşek hareketli temas) noktasının kıvılcım çıkışına sebebiyet verebileceği, bu durum gerçekleştiğinde bazı yüklerin zorunlu olarak enerjili bırakılmasının gevşek temas noktalarında muhtemelen montaj hatalarından dolayı ilave ısınma ve sonrasında daha çok akım çekilmesi ile de bu ısınmanın giderek artması ve yangın için gerekli koşulların oluşması şeklinde işyerinde klimaya yakın bölgede yangının başladığı, Elektrik İç Tesisat Yönetmeliğine göre bina kofrasından sonra elektrik tesisatının yönetmeliklere uygun yaptırılması ve kontrol sorumluluğu dava dışı Yeşilyurt Tekstil firmasında olduğundan, ... Elektronik firmasının yangınla bir illiyet bağı olmadığı kanaati bildirilmiştir.

Aynı heyetten alınan ek raporda; dosyada bulunan fotoğraflar incelendiğinde klima yakınında buzdolabı, ısıtıcı ve benzeri bir cihazın bulunmadığı açıkça görülmekte ise de, işyeri içinde özellikle aydınlatma yükü olarak elektrikli cihazlar bulunduğu, bu cihazların tesisat kablolarının tavan kısmından çekildiği, klimaya yakın bölgede demet halinde birbirine dolanmış şekilde tavandan sarkmakta olduğu, bu durumun tesisat kablolarının birbirine değecek demet halinde çekildiğini göstermekte olduğu, genelde kısa devre noktalarında ve bu noktadan sigorta panosuna doğru olay nedeniyle çekilen aşırı akım kabloların izolasyonlarını eriterek bakır kısımların birbirine yapışmasına neden olacağı, işyerinde kaçak akım rölesinin olmaması ve topraklama hattının bulunmaması elektriksel hataların zamanında tespit edilmesini neredeyse imkansız kıldığı, Elektrik İç Tesisat Yönetmeliğine göre yangının başladığı yerin ve tesisatın sorumluluğunun dava dışı işyerine ait olduğu, dosyada bulunan ve olay günü çekilen pano resimlerine göre klima ile irtibatlı otomatın işletmenin sorumlularının söyledikleri gibi işyerinden çıkılmadan aşağıya indirilerek akım geçirmez pozisyona getirildiği, bu durumda dış üniteyede gerilim gitmediği, işyerinde kaçak akım rölesi ve topraklamanın olmamasının elektriksel hataları zamanında tespit edilemez kıldığı, kök rapordaki tespitlerin geçerli olduğu belirtilmiştir.

Davacı tarafça, yangının klimadan kaynaklandığı ve davalının sorumlu olduğu iddia edilerek eldeki dava açılmış olup yangının hangi nedenle başladığı ve klima kaynaklı olarak çıkıp çıkmadığı tespit edilmemiştir. Zira sigortalı şirket yetkililerinin her zaman işyeri şalterlerini indirerek işyerinden ayrıldıklarını, olay günü de işyerini kapatırken özellikle klimanın şalterini indirip kapatarak işyerinden ayrıldıklarını beyan ettikleri ekspertiz raporuyla sabittir. İtfaiye yangın raporunda yangının çıkış sebebi klimada oluşan kısa devre olarak belirtilmiş ise de yargılama aşamasında öğretim üyesi bilirkişilerden alınan her iki raporda da gerek önceki raporlar gerekse itfaiye, eksepertiz ve davalı şirket raporu tetkik edilmiş, olay gününe ait fotoğraflar da incelenerek sonuca gidilmiştir. Raporlarda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere şalterin indirilmesi halinde klimaya hiçbir şekilde elektrik gitmeyeceğinden yangının klimadan kaynaklanması söz konusu değildir. İstinaf incelemesi HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı re'sen gözetilmiş, yangının ... marka klimadan kaynaklandığı HMK'nın 187 vd maddelerinde yer alan ispat kuralları çerçevesinde ispat edilemediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,

3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcının davacı tarafından yatırılan 214,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 518,00 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine,

6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 7550 sayılı Yasa'nın 20.maddesi ile değişen 6100 sayılı HMK'nın Ek 1.maddesi ve HMK'nın 361/1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 30/09/2026