Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1606 E. 2026/1342 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1606 - 2026/1342 T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 23. H U K U K D A İ R E S İ (E S A S I İ N C E L E M E D E N K A R A R I N K A L D I R I L M A S I)

ESAS NO : 2022/1606 KARAR NO : 2026/1342

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN: MAHKEMESİ : Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : 31/03/2022 ESAS-KARAR NUMARASI : 2020/323E., 2022/230K.

DAVA : Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi KARAR TARİHİ : 17/06/2026 YAZIM TARİHİ : 17/06/2026

Davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili özetle: Davacı şirketin davalı kurumda 01.01.2015-31.12.2016 tarihleri arasında teknik işletim destek hizmetlerini tamamladığı, işin tamamlanması sebebiyle Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan alınan soğuk mühürlü ilişiksiz belgelerin davalıya teslim edildiğini, davalıdan teminat mektuplarının iadesinin istendiğini ancak, kıdem tazminatları için tutulduğu ve iadesinin mümkün olmadığını bildirildiğini, davacının, şartname ve sözleşme eklerinden doğan tüm yükümlülüklerini tamamen yerine getirildiğini, şartname ve sözleşmede kıdem tazminatları için herhangi bir dava açılırsa dava sonuçlanıncaya kadar teminatların şirkete teslim edilmeyeceğine ilişkin hüküm bulunmadığını, mahkemelerden alınmış herhangi bir yargı veya tedbir kararı olmadan kesin teminat mektuplarının keyfi olarak tutulmasının hukuka uygun olmadığını, kesin teminat mektuplarının veriliş nedeninin teknik destek hizmet alım işinin yapılabilmesi için olduğunu, işçilik alacaklarının teminatı için verilmediğini, Hizmet Alımına Ait Sözleşmesinin 11.4. ve 11.5. maddeleri dayanak gösterilerek kesin teminat mektubunun iadesi için işin tamamlanmasının şart olduğunu, bunun dışında başka bir koşul aranmasının hukuka aykırı olduğunu, davacı şirketin işçilerinin ücretinin kendi hak edişini almadan önce tamamen ödediğini, davalının bundan sonra davacının hak edişini ödediğini, davacı şirketin davalı kuruma işçilik alacağı da dahil hiçbir borcunun kalmadığını ileri sürerek, dava konusu teminat mektuplarının iadesini talep etmiştir. Davalı vekili özetle: Taraflar arasında Havalimanlarında Teknik İşletimi Destek Hizmetleri alınması işine ilişkin sözleşme imzalandığını, davacı şirket ile imzalanan sözleşmenin "yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları" başlıklı 22. maddesine göre işçi hak ve alacaklarının sorumlusunun yüklenici olduğunun açıkça belirtildiğini, davacı şirkette çalışmaktayken işten çıkarılan işçiler tarafından İş Mahkemelerinde davalı ve davacı şirkete karşı açılmış işçi ve işveren ilişkisinden kaynaklanan tazminat ve işe iade davalarından kaynaklanan, davalı tarafından açılmış ve ileriye yönelik olarak açılacak rücu davalarının bulunduğunu, bu nedenle davacının verdiği teminat mektuplarının 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, sözleşme ve şartname hükümleri uyarınca iade edilmediğini, iş mahkemelerinde görülmekte olan davacı ile davalıya karşı açılan işçi ve işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davalarının derdest olduğunu, henüz kesinleşmediği için kamu yararı gözetilerek teminat mektuplarının iade edilmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir. İlk derece mahkemesince: "... edimin sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirilmesi ve SGK ilişiksiz belgesi getirilmesi şartlarının yerine getirildiği anlaşılmıştır. Ancak celbedilen kayıtlara göre; sözleşmeye konu iş kapsamında davacı şirket bünyesinde çalıştırılan işçinin açmış olduğu Cizre1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (İş Mahkemesi sıfatıyla) 2020/235 Esas dosyasında davacı ve davalı aleyhine işçilik alacaklarına hükmedildiği ve kararın istinaf incelemesin olduğu anlaşılmıştır. Buna göre; Teminatın iadesi şartlarından olan, "yüklenicinin idareye herhangi bir borcunun olmaması" şartının gerçekleşmediği, teminat mektubunun iadesi için sadece SSK'dan alınacak ilişiksiz belgenin sunulması yeterli olmadığı, yüklenici davacı tarafından işçilere işçi alacaklarının ödenmesi de gerektiği kanaatine varılmakla, teminat mektuplarının iadesi şartları oluşmadığından açılan davanın reddine..." karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Teminat mektuplarının iadesine karar verilmesinin sözleşmenin lafzına, ruhuna ve düzenleniş şekline uygun düşeceği, sözleşmenin incelendiğinde Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan alınacak ilişiksizlik belgesi ve sözleşme kapsamında yapılacak işlere yönelik yükümlülüklerin yerine getirilmesi halinde teminatın iade edileceğinin ifade edildiği, SGK Başkanlığı yazısında teminatın iadesinde bir sakınca olmadığının bildirildiği, sözleşme kapsamında davacı yanında çalışan işçilerin kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacakları da kapsayacağı şeklinde geniş bir yoruma tabi tutulamayacağı, müvekkilin SGK'dan ilişiksiz belgesini getirdikten sonra teminat mektuplarının kendisine iade edileceğinin açıkça düzenlendiği, teminat mektubunun hangi konu için verilmiş ise ancak verildiği konu yönünden teminat oluşturacağı, bunun dışına çıkacak şekilde sözleşme hükümlerini değiştirecek ya da genişletecek biçimde yeni teminatın iadesi koşulları oluşturulamayacağı, davalı idarenin tamamen zorlama ve amaca aykırı yorumlarla teminat mektuplarını elinde tuttuğu ve müvekkilini zarara uğrattığı, davalının teminat mektuplarını iade etmemesinin keyfi olduğu nedenleriyle, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE: Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmesi uyarınca davalıya verilen kesin teminat mektubunun iadesi taleplidir. Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 8.maddesinde; " Sözleşmenin ekleri 8.1. İhale dokümanı, bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olup, İdareyi ve Yükleniciyi bağlar. Ancak, sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde, ihale dokümanında yer alan hükümler esas alınır. 8.2. İhale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir: 1) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi, 2) İdari Şartname, 3) Sözleşme, 4) Birim fiyat tarifleri (varsa), 5) Teknik Şartname" denilmiştir. Yine sözleşmenin 11. maddesinde; "11.1.1.Yüklenici bu işe ilişkin olarak 485.436,-TI. (DörtyüzseksenbeşbindörtyüzotuzaltıTürkLirası) kesin teminat vermiştir. 11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi 30/06/2017 tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kesin kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır. 11.2, Ek kesin teminat 11.21. Fiyat farkı ödenmesi öngörülen işlerde, fiyat farkı olarak ödenccek bedelin ve /veya iş artışı olması halinde bu artış tutarının % 6'sı oranında teminat olarak kabul edilen değerler üzerinden ek kesin teminat alınır. Fiyat farkı olarak ödenecek bedel üzerinden hesaplanan ek kesin teminat miktarı hak edişlerden kesinti yapılmak suretiyle de karşılanabilir. 11.2.2, Ek kesin teminatın teminat mektubu olması halinde, ek kesin teminat mektubunun süresi, kesin teminat mektubunun süresinden daha az olamaz. 11.3. Yüklenici tarafından verilen kesin ve ek kesin teminat, 4734 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinde belirtilen değerlerle değiştirilebilir. 11.4. Kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesi: 114.1. Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve Yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin İdareye verilmesinin ardından kesin teminat vevarsa ek kesin teminatların tamamı, Yükleniciye iade edilecektir. 11.4.2. Yüklenicinin bu iş nedeniyle İdareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin hizmetin kabul tarihine kadar ödenmemesi durumunda protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı Yükleniciye iade edilir. 114.3. Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; kesin hesap ve kabul tutanağının onaylanmasından itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve düzenleyen bankaya iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir. 11.5. Her ne suretle olursa olsun, İdarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz." şeklindedir. Sözleşmenin 8. Maddesinde atıf yapılan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin Kesin Teminatın Ve Ek Kesin Teminatın Geri Verilmesi başlıklı 51. Maddesinde; "Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildiktensonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi halinde yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmüş ise kesin teminatın ve varsa ek kesin teminatın yarısı, garanti süresinin sonunda tamamı; garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir. Yüklenicinin sözleşme konusu işler nedeniyle idareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan yasal vergi kesintilerinin kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde kesin teminat ve ek kesin teminat, 4735sayılı Kanunun 13 üncü maddesi hükmüne göre paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir. Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki (2) yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir." denilmiştir. Bu kapsamda; davalı tarafından işçilere ödeme yapılması nedeniyle teminat mektubunun iade edilmediği yani sözleşmenin ifa edilmediği savunulmuş; mahkemece de, ödemeye konu olan ilamla ödenen miktarlar değerlendirilmeden, ne kadarının mahsubu gerektiği tespit edilmeksizin iade şartlarının oluşmadığına karar verilmiştir. İşin ifasında çalışan işçilere ne kadar ödeme yapılması gerektiği ve miktarları tespit edilerek varsa artan kısım yönünden iadesi gereken miktar olup olmadığı sözleşme ve ekleri kapsamındaki diğer şartlarla birlikte tartışılarak tespit edilmelidir. Bu durumda Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK m. 353/(1)-a.6 uyarınca esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-) Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK m. 353/1.a.6 gereğince kabulü ile: Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/323E., 2022/230K. sayılı 31/03/2022 tarihli kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, 2-) Peşin alınan istinaf karar harcının iadesine, 3-) İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından hükümle birlikte değerlendirilmesine, 4-) HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK m. 353/1.a ve 362/1.g gereğince KESİN olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 17/06/2026

Başkan Üye Üye Katip