Bölge Adliye Mahkemesi 2022/1158 E. 2026/1417 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 23. H U K U K D A İ R E S İ (İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N E S A S T A N R E D D İ)

ESAS NO : 2022/1158 KARAR NO : 2026/1417

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN: MAHKEMESİ : Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : 08.03.2022 ESAS-KARAR NUMARASI : 2020/202 E., 2022/188 K.

KARAR TARİHİ : 25.06.2026 YAZIM TARİHİ : 25.06.2026 Davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili özetle: Müvekkilinin davalı kooperatife 31.03.2016 tarihinde üye olduğunu ve kendisine ortaklık belgesi verildiğini, takiben davalının yükümlülüklerine aykırı faaliyeti nedeniyle müvekkilinin, ortaklıktan ayrılmak için 08.01.2018 tarihinde yazılı olarak talepte bulunmak zorunda kaldığını, 28.06.2019 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında ayrılan ortağa istifasını takip eden hesap dönemine ilişkin genel kurul tarihinden itibaren 36 ay içerisinde kooperatifin mali durumuna göre genel gider katkı payı düşülerek ödeme yapılacağına dair karar alındığını, ancak alınan bu karar haksız ve kötüniyetli olduğundan davalıya 11.10.2019 tarihli ihtarname gönderilerek ödeme talep edildiğini, buna rağmen ödeme yapılmadığından Ankara 23. İcra Müdürlüğü'nün 2019/16302 sayılı dosyası üzerinden takip başlatılmış ise de davalının itirazı üzerine durduğunu, alınan kararın Kooperatifler Kanunu 17 ve 23. maddelerine aykırı olduğunu, kooperatife yeni üye de alınmış olup ortaklıktan ayrılan müvekkilinin çıkma payının derhal ödenmesi gerektiğini, Kooperatifler Kanunu 17/2. madde bağlamında erteleme şartlarının gerçekleşmediğini ileri sürerek, davalının itirazının iptali ile takibin devamına ve davalının alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili özetle: Dava konusu olayda iade koşullarının oluşmadığını, davacının iade talebi muaccel olmadığından reddinin gerektiğini, davalı yönünden ödemelerin ötelenmesinin zorunlu bir hal olduğunu, alınması düşünülen ... Parsel sayılı taşınmaz üzerinde imar sorunları ve arsa sahibi ile sorunlar yaşandığını, bir kısım hissedarların ortaklıktan çıktığını, arsa sahibine verilen teminatların icra ile alınabildiğini ve buradan elde edilen miktarın o tarihlerde çıkan kişilere ödendiğini, başkaca ortaklar çıkar ise bu defa kooperatif varlığı tehlikeye düşeceğinden erteleme kararı alındığını, davacı üyelikten istifa ettikten sonra yeni üye kaydının alınmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince "...Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ile gerekçeli ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınması mümkün olduğu kanaatine varılan bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı tarafından takip talebinde ortaklık sözleşmesinin C.5 maddesi gereğince cezai şart da talep edilmiş ise de taraflar arasındaki 31/03/2016 tarihli sözleşmede öngörülen cezai şartın ancak genel kurulda onaylanıp yönetim kuruluna bu yönde bir yetki verildiğinin ve bu düzenlemenin kooperatif ortaklarını borç altına sokmadığının sabit olması halinde mümkün olacağı, ne var ki kooperatif defter ve kayıtlarının incelenmesinden kooperatif genel kurulunda ortaklara cezai şart ödeneceğine yönelik bir kararın alınmadığı anlaşılmakla mevcut hukuki durum karşısında davacının cezai şart isteminin yerinde olmadığı ve keza davacının kooperatif ortaklığından ayrılığı ve kooperatiften ayrılan ortağın alacağının belirlenmesi yönteminin de 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17. maddesi atfı ile anasözleşmenin 15. maddesi kapsamında düzenlendiği, bilirkişi raporunda buna göre yapılan hesaplamada davacının çıkma payı alacağının 273.752,89 TL kadar olduğunun anlaşıldığı ve bu hesaplamaya taraflarca da açık bir şekilde itiraz edilmediği, davalının temerrüdü bakımından ise yine anasözleşmenin 15. maddesi kapsamında ortaklığı sona eren kooperatif ortaklarına geri ödemelerin, ortaklığın sona erdiği yıl bilançosuna göre hesaplanarak bilanço tarihinden itibaren 1 ay içerisinde gerçekleştirileceğinin öngörüldüğüne göre davacının çıkma payı alacağının 2018 yılı bilançosunun kabul edildiği 28/06/2019 tarihli genel kuruldan 1 ay sonra, somut olarak ise 29/07/2019 tarihinde muaccel olacağı, teknik bilirkişi raporuna göre kooperatiften ayrılan üyelere yapılan ödemelerin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmeyeceğinin anlaşılmasına göre davalı kooperatifin erteleme kararının 1163 sayılı KoopK'nın 17. maddesi bağlamında yerinde olmadığı, somut olayda kooperatif ile üyesi arasında ticari iş söz konusu olmadığından çıkma payı alacağına 6102 sayılı TTK'nın 8. madde hükmü gereğince avans faizi uygulanması mümkün olmayıp yasal faize göre yapılan hesaplamada davacının takip tarihinden önce işlemiş faiz alacağının 8.910,09 TL kadar olacağı, buna göre son tahlilde davanın kısmen kabulü ile Ankara 23. İcra Müdürlüğü'nün 2019/16302 esas sayılı dosyası üzerinden yürütülen takibin 273.752,89 TL asıl alacak, 8.910,09 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 282.662,98 TL üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle devamına, işbu davadan sonra 11/01/2021 tarihinde yapılan 250.000,00-TL ödemenin icra müdürlüğünce infaz aşamasında nazara alınmasına, davacının icra inkar tazminatı istemine gelince davacının takibe itirazının haklı olmadığı ve alacağın da likit olduğu anlaşılmakla, asıl alacağın %20'si üzerinden hesaplanan 54.750,58 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine..." karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Mahkemenin yalnızca bilirkişi raporuna dayanarak hüküm kurduğu, dosyaya sunulan beyan ve bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının değerlendirilmediği, dava konusu çıkma payı alacağı bakımından iade koşullarının henüz oluşmadığı, davacının alacağının muaccel hale gelmediği, kooperatiften ayrılan ortağın alacağının, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanması gerektiği, iade ödemelerinin kooperatifin malvarlığını tehlikeye düşürmemesi gerektiği, kooperatifin mali durumunun, ayrılan ortak sayısının, iade taleplerinin ve yapılacak toplu ödemelerin kooperatifi mali sıkıntıya düşürüp düşürmeyeceğinin ayrıntılı şekilde araştırılmasının zorunlu olduğu, bu hususların kooperatif kayıtları ve defterleri üzerinde bilirkişi incelemesiyle değerlendirilmesi gerektiği, ayrılan üyenin yerine yeni üye alınmış olması halinde aidatın gecikmeksizin ödenmesi gerektiği, buna karşılık böyle bir durum bulunmaması halinde genel kurulun üç yılı aşmamak üzere ödeme erteleme kararı alabileceği, muacceliyet oluşmadan dava açıldığı için reddedilmesi gerektiği, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden yaşanan imar ve arsa sahibi kaynaklı sorunlar nedeniyle kooperatifin mali yapısının olumsuz etkilendiği, arsa sahibine verilen teminatların icra yoluyla tahsil edildiği, bu gelirlerle o tarihte ayrılan ortaklara ödeme yapıldığı, sonrasında yeni ayrılmalar yaşanması halinde kooperatif malvarlığının tehlikeye düşmesini önlemek amacıyla genel kurulca ödeme erteleme kararı alındığı, bilirkişi raporunda kooperatifin önemli miktarda borcu bulunduğunun da tespit edilmesine rağmen erteleme kararının hukuka aykırı kabul edilmesinin isabetsiz olduğu, davacının alacağının ancak gerekli araştırmalar yapıldıktan ve muacceliyet şartlarının gerçekleştiği belirlendikten sonra talep edilebileceği, mevcut durumda alacağın istenebilir nitelikte olmadığı, icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacağın likit ve belirlenebilir olması gerektiği, bu nedenle icra inkâr tazminatı şartlarının oluşmadığı nedenleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE: Dava, kooperatif ortaklığından ayrılma sebebiyle ödenmiş ortaklık hisse bedeline dair çıkma payı, gecikme tazminatı ve işlemiş faiz alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali taleplidir. Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1.b.1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-) Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK m. 353/1.b.1 gereğince esastan reddine, 2-) Alınması gereken 19.308,70 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 4.827,17 TL harcın düşümü ile kalan 14.481,53 TL harcın davalıdan alınıp Hazine'ye gelir kaydına, 3-) İstinaf kanun yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan avansın karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak iadesine, 4-) HMK m. 359/4 gereğince kararın taraflara resen tebliğine; tebliğ, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK m. 361 gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi. 25.06.2026

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...