İlk Derece Mahkemesi 2025/19 E. 2026/163 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/19 Esas KARAR NO : 2026/163

DAVA : Tasarıma Haksız Rekabetin Önlenmesini, Maddi-Manevi Tazminat DAVA TARİHİ : 06/02/2015

- BİRLEŞEN BAKIRKÖY ..... FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'NİN ..... ESAS SAYILI DOSYASI -

DAVA : Tasarımın Hükümsüzlüğü DAVA TARİHİ : 17/03/2015 KARAR TARİHİ : 16/07/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 16/07/2026

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda : GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin elbise askısı imalat ve satış alanında 1972 yılından beri faaliyet gösterdiğini, davaya konu ürünün elbise askılarının uçlarına takılan etek ve pantolon tutmaya yarayan mandallar olduğunu, davaya konu mandal görünüşünün, model ve kalıbının farklılık arz ettiğini, işbu davaya konu modeli bizzat müvekkilinin kendisinin tasarladığını, davalının müvekkiline ait ürünleri birebir kopyalayıp taklit etmenin yanında, taklit ettiği ürünleri web sitesinde tanıtırken kullandığı fotoğrafların bizzat müvekkilinin katalog ve web sitesinde yer alan fotoğraflar olduğunu, davalının bu kullanımlarının müvekkil şirketin ..... tescil numaralı ve henüz başvuru aşamasındaki .... nolu tasarımlarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunu, davalının kendisinin hiçbir teknik katkı sunmadığı modellerini taklit ederek çoğaltmasının haksız rekabet oluşturduğunu, Bakırköy .... FSHHM'nin .... D. İş dosyası ile davalının iş merkezinde yapılan tespit sonucunda, davaya konu elbise askılarının üretim ve satış aşamasında tespit edildiğini, tespit sonrasında endüstri tasarımcısı bilirkişi tarafından oluşturulan raporda, davalının müvekkiline ait tescilli ürünlerini taklit ederek ürettiği, sattığı ve intemet sitesinde tanıttığı hususunun ayrıntılarıyla tespit edildiğini, müvekkilinin davalı tarafindan gerçekleştirilen bu tecavüzler sonucunda ayrıca maddi ve manevi zarara uğradığını iddia ederek, haksız rekabetin önlenmesini, tasarım tecavüzü ve haksız rekabette bulunulan ürünlerin toplatılmasını, ürünlerin imalinde kullanılan makinelerin, kalıpların ve tanıtım materyallerinin imhasını, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın, haksız fiil başlangıç tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ve verilecek hüküm özetinin ilanını talep ve dava etmiştir. CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin Türkiye'de damla sulama sektöründe ve aksesuar üretiminde üretici konumunda bulunduğunu, huzurdaki davaya dayanak olan .... sayılı askı mandalı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz olmadığını, söz konusu tasarımın daha önce ..... firması başta olmak üzere başka firmalar tarafından davacının tasarım başvuru tarihinden çok öncesinde piyasaya sürüldüğünü, ....... firması tarafından söz konusu tasarımın çok benzerlerinin TPE nezdinde endüstriyel tasarım olarak tescil ettirildiğini, ....... firmasının söz konusu ürünü "...." kodu ile senelerden bu yana ürettiğini, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde davacı ile ....... kataloglarında görülen tasarımın birbirinin aynısı olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. BİRLEŞEN DAVA ; Birleşen Bakırköy ..... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı adına TPMK nezdinde .... sayı ile tescilli endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine haiz olmadığını iddia ederek, davalı adına ..... sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. BİRLEŞEN CEVAP ; Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı tarafın taraf ehliyetinin bulunmadığını, davacının iddialarının tescil aşamasında ileri sürüldüğünü ve TPMK tarafından reddedildiğini ve iddia edilenin aksine müvekkili adına tescilli tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkememizin 07/05/2019 Tarih, ..... Esas - ..... Karar sayılı "Asıl dosyada (....) davacının davasının REDDİNE, birleşen Bakırköy ..... FSHHM',nin ... esas sayılı dosyasında davacının davasının KABULÜNE, davalı adına olan ..... tescil başvuru nolu tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine," dair verilen karar, davacı vekilinin istinaf talebi üzerine dosyanın gönderildiği İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi'nin 21/09/2023 Tarih, .... Esas -.... Karar sayılı ilamı ile, "Usûl ve yasaya uygun Bakırköy ..... Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 07/05/2019 tarih ve .... E., .... K. sayılı kararına karşı davacı-birleşen dosyada davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, Davalı-birleşen dosya davacı vekilinin maddi tazminata yönelik istinaf dilekçelerinin 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. ve 346. maddeleri gereğince REDDİNE," dair verilen karar, davacı vekilinin temyiz talebi üzerine dosyanın gönderildiği Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 24/10/2024 Tarih, .... Esas - .... Karar sayılı ilamında bahsedilen "İlk derece mahkemesince asıl davada, davacının tescilli tasarım hakkından kaynaklanan tecavüz ve haksız rekabet hukuki nedenlerine yönelik gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş, ancak davacının dava dilekçesi içerisinde yer alan ürün görsellerinin davalı tarafça katalog ve web sitelerinde kullanıldığı iddiasından kaynaklanan, eser hakkı sahipliğine dayalı haksız rekabetin tespiti talebi bakımından araştırma, inceleme ve dahi hüküm yerinde değerlendirme yapılmamıştır. Ancak davacının iddiasına konu ettiği görsellerin 5846 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi kapsamında eser olması halinde esere ilişkin hükümler kapsamında korunması, eser olmaması halinde ise davacının iş mahsulü niteliğinde olup olmadığı saptanarak sonuca gidilmesi gerekmektedir. Bilindiği üzere resim ve görsellerin eser niteliğinde olmaması durumunda da 5846 sayılı Kanunun 83 üncü madde ve devamı hükümler uyarınca 6102 sayılı Kanun'un haksız rekabete ilişkin hükümleri ile himaye göreceği açıktır. Bu bağlamda 6102 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesi uyarınca, rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız rekabet teşkil eder. Haksız rekabet hallerini örnekleyerek belirten Kanun'un 55 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin 4. fıkrasına göre; başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak da haksız rekabet olarak düzenlenmiştir. Hâl böyle olunca mahkemece davacının anılan iddiası üzerinde durularak davalının davacıya ait ürün görsellerini izinsiz kullanıp kullanmadığı, kullanmış ise söz konusu iş mahsullerinin 5846 sayılı Kanun kapsamında eser olup olmadığı, eser değilse haksız rekabet kapsamında korunup korunmayacağı hususunda taraf delilleri çerçevesinde değerlendirme yapılarak varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve değerlendirme ile karar verilmesi doğru olmamıştır. birleşen davada davalının temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince birleşen davaya ilişkin verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, ) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davacının temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA" dair karar verilmiş ve dosya yeniden yargılama yapılmak üzere mahkememize iade edilmiştir. Davacının dava dilekçesindeki kataloglarında ve web sitelerindeki fotoğrafların davalı tarafından kendi web sitelerinde kullanıldığı iddiasına dayanılarak eser hak sahipliğine dayalı haksız rekabetin tespiti talebi bulunduğundan, davacı tarafa bu iddiasına ilişkin dava dilekçesinde delil olarak dayandığı katalogları sunması ve web sitelerine ilişkin açıklama yaparak iddialarını somutlaştırması için bir aylık kesin süre verilmiş, bu eksiklikler giderildikten sonra, dosya kapsamı deliller, davacının kataloglarındaki ve web sitelerindeki fotoğrafların davalının web sitelerinde kullanıldığı iddiası, bu fotoğrafların davalı tarafından izinsiz kullanılıp kullanılmadığının, kullanılmış ise 5846 Sayılı yasa kapsamında eser olup olmadıklarının, eser değil ise haksız rekabet kapsamında korunup korunamayacakları hususunun incelenerek rapor düzenlenmesi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, heyet tarafından düzenlenen ve sunulan 02/09/2025 tarihli rapor ile, dava konusu fotoğrafların eser olmadığı, davacının web sitesinde yer alan ibareden dava konusu fotoğrafların mali haklarının devralındığının kabulü halinde bu görsellerin izinsiz kullanımının FSEK m. 84/3 gereğince haksız rekabet teşkil edeceği davacı vekili tarafından 07.05.2025 havale tarihli dilekçesinde 2013- 2015 yılları aralığındaki kullanımların incelenmesi yönüyle belirtmiş olduğu davalı kullanımındaki https://www......com.tr alan adlı web sitesi .....org arşiv sisteminde sorgulatıldığında söz konusu alan adının 2013-2015 zaman aralığında kayıt edilmiş arşiv sürümünün bulunmadığı, dosya kapsamında davalıya ait olduğu anlaşılan www......com alan adı arşiv sisteminden sorgulatıldığında 31.03.2004 – 02.04.2025 tarihleri arasında kayıt edilmiş 155 adet arşiv sürümlerinin bulunduğu, www.....com web sitesinin 2013, 2014 ve 2015 tarihli arşiv kayıtlarının tamamı tek tek görüntülendiğinde ....... altyapılı web sitesi olması ve güncel tarayıcıların ....... teknolojisine olan desteğini kaldırmış olması nedeniyle, güncel durumda içeriğinin görüntülenemediği, davalı tarafa ait web sitesinin 2013-2015 yıllarına ait görüntüsüne ulaşılamadığından fotoğrafların karşılaştırmasının yapılamadığı belirtilmiştir. Davacı birleşen dosya davalısının bilirkişi raporuna itirazları üzerine dosya bu itirazları değerlendirir ek rapor düzenlenmesi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, heyet tarafından düzenlenen ve sunulan 10/04/2026 tarihli ek rapor ile, kök rapordaki kanaatlerin korunduğu belirtilmiştir. Asıl dava, davalının davacı adına tescilli tasarıma konu ürünleri birebir kopyalayıp taklit ettiğinden bahisle, tasarım hakkına tecavüzün ve oluşan haksız rekabetin önlenmesi, maddi ve manevi tazminat ve davacıya ait olduğu ileri sürülen fotoğrafların davalı taraça izinsiz kullanılması nedeniyle eser hakkı sahipliğine dayalı haksız rekabet, birleşen davanın ise, davalı adına .... sayı ile tescilli tasarımın, yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmaması nedeniyle hükümsüzlüğü ve sicilden terkini taleplidir. Birleşen dosya yönünden bozma öncesi esas üzerinden verilen hükümsüzlük kararı Yargıtay ....Hukuk Dairesi'nin 24/10/2024 Tarih, .... Esas - ....Karar sayılı ilamı ile kesinleşmiş olup birleşen dosya yönünden tekrar bir karar verilmemiştir. Asıl dava yönünden; hükümsüzlük baştan beri sonuç doğuracağından ve .... sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verildiğinden davalının kullanımı hukuka uygun olup bu yönden haksız rekabet oluşmayacaktır. Davacının fotoğrafın izinsiz kullanılarak haksız rekabete sebebiyet olunduğuna dair iddiası nedeniyle davalı kullanımındaki https://www .....com.tr alan adlı web sitesi bilirkişi marifetiyle incelenmiş ise de söz konusu alan adının 2013-2015 zaman aralığında kayıt edilmiş arşiv sürümünün bulunmadığı, dosya kapsamında davalıya ait olduğu anlaşılan www......com alan adı arşiv sisteminden sorgulatıldığında 31.03.2004 – 02.04.2025 tarihleri arasında kayıt edilmiş 155 adet arşiv sürümlerinin bulunduğu, www......com web sitesinin 2013, 2014 ve 2015 tarihli arşiv kayıtlarının tamamı tek tek görüntülendiğinde ....... altyapılı web sitesi olması ve güncel tarayıcıların ....... teknolojisine olan desteğini kaldırmış olması nedeniyle, güncel durumda içeriğinin görüntülenemediği, davalı tarafa ait web sitesinin 2013-2015 yıllarına ait görüntüsüne ulaşılamadığı ve bu nedenle fotoğrafların karşılaştırmasının yapılamadığı anlaşılmış, buna ilişkin iddianın da ispatlanamadığı kanaati ile asıl davanın tümden reddine karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN; 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince 732,00 TL ilam harcından, 187,86 TL peşin harcın mahsubu ile, 544,14 TL bakiye karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Karar tarihininde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Karar tarihininde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat davası nedeniyle 1.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Karar tarihininde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen manevi tazminat nedeniyle 10.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafından yapılan 1.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 89,43 TL tebligat - tezkere masrafı olmak üzere toplam 1.589,43 TL yargılama giderinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, B-BİRLEŞEN BAKIRKÖY .... FSHHM .... ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN; 1-Birleşen dosyanın Yargıtay ..... Hukuk Dairesi'nin 24/10/2024 tarihli .... Esas - .... karar sayılı kararı ile onanarak kesinleşmesi nedeniyle tekrar bu dosya hakkında karar verilmesine yer olmadığına, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 14 gün süre içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/07/2026 Katip ..... e-imzalıdır Hakim .... e-imzalıdır