Bölge Adliye Mahkemesi 2016/1287 E. 2026/1805 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA N : 2023/385

KARAR NO : 2026/1805

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: (KAPATILAN)İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYETİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 30/11/2022

NUMARASI : 2016/1287 Esas - 2022/874 Karar

DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 07/10/2026

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün taraf vekillerince vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... A.Ş.'nin kuruluşu, yapılanması, faaliyet konuları ve hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesine ve posta sektörünün düzenlenmesine ilişkin 6475 Posta hizmetleri Kanununun ... sayılı Resmi gazetede 23/05/2013 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe girdiği, ... sayılı kanunun “...” başlıklı 2. maddesinde; açık ve kapalı mektuplar ile üzerilerinde haberleşme mahiyetinde yazı bulunan kartlar, ... idaresinin tekeli kapsamında sayıldığı, 6475 sayılı kanun gereğince de ... hakkı, halen... hizmet yükümlüsü olan müvekkili kuruluşta olduğu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 02.02.2001 tarih ve 2000/8055-2001/721 K. sayılı kararında da, kredi kartı gönderiminin müvekkilinin tekelinde olduğuna karar verildiği, ayrıca Posta tekelini ihlal ederek taşıma işi yapan bir başka şirket tarafından, ... ilişkin olarak, kuruluşça düzenlenen 07/10/1997 gün , ... sayılı genelgenin iptali talebi ile kuruluşları aleyhine açılan dava sonucu, Danıştay 10. Dairesince verilen 20/11/2000 tarih ve 1998/1581 E-2000/5799K sayılı kararda özetle; Aktarılan mevzuat ve belirtilen bu durum karşısında, Anayasa ile teminat altına alınan haberleşme hürriyetinin korunması, yasalarla idareye tanınan ... yönelik ihlallerin önlenmesi ve üstlenilen kamu hizmetinin güvenli bir ortamda yürütülebilmesi amacıyla hazırlandığı anlaşılan genelgede yasal düzenlemeye aykırılık görülmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği, Posta tekelini ihlal eden şirketler hakkında muarazanın men-i ve müdahalenin önlenmesi için önce tespit yapılması gerektiği, geçmişte bu yönde alınan arama kararları gereği mutlak surette arama yapılan yerlerde bahse konu tekel dışı gönderiler bulunduğu, Bilgi teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından yetkilendirilmiş hizmet sağlayıcılar arasında yer alan davalı ... A.Ş'nin “... ne ilişkin kanuni düzenlemelere aykırı olarak, haberleşme niteliği taşıyan fatura, banka kredi kartı ekstresi ve banka kredi kartlarını taşıdıkları, aynı zamanda toplu gönderi kabul ve dağıtım hizmeti verdiklerine ilişkin tanıtım faaliyetlerinde bulundukları hususunun http://www.....com.tr linkinden anlaşıldığı, söz konusu fiillerin idari yaptırıma bağlanması amacıyla BTK'ya gerekli başvuru yapıldığı, BTK tarafından yürütülen incelemenin devam ettiği, taraflarınca söz konusu posta ihlalinin tespiti maksadıyla; Beykoz Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/62 D. iş dosyasında alınan 01/09/2016 tarihli Bilirkişi raporuna göre toplamda 21.042 adet tekel kapsamında kalan gönderi olduğunun tespit edildiği, söz konusu gönderileri toplatma kararı alınamadığından dolayı ağırlıkları tespit edilemediği, yurt içi ilk ağırlık kademesi olan 5,10 TL den (en düşük miktar) hesaplama yapıldığı, 6475 sayılı posta hizmetleri kanununa göre 10 katı hesaplanarak 1.073.142 TL olarak tespit edildiği, yaşanan süreçte hem taşıyan ... Firması hem de taşıtan diğer davalı firmaların posta tekelini ihlal ettikleri, bu bakımdan 01.09.2016 günlü bilirkişi raporu doğrultusunda; 1-... A.Ş. , toplam 21.042 adet gönderi için gönderi ağırlığı tespit edilemediğinden yurt içi ilk ağırlık kademesindeki kayıtlı mektup ücreti olan 5,10 TL ile çarpılıp on katı alınmak suretiyle tespit edilen 1.073.142 TL den, 2-... A.Ş ; 5400 adet gönderi için 275.400 TL den, 3-... A.Ş.(...) ; 3000 adet gönderi için 153.000 TL den, 4-... A.Ş. ; 5400 adet gönderi için 275.400 TL den, 5-... A.Ş. ; 4100 adet gönderi için 209.100 TL den, 6- ... A.Ş. ; 1042 adet gönderi için 53.142 TL den, 7- ... A.Ş. ; 900 adet gönderi için 45.900 TL den, 8-... sigorta A.Ş. ; 1200 adet gönderi için 61.200 TL den, bu aşamada sorumlu olduğunu beyanla, davalılar tarafından 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun posta tekel hakkını düzenleyen ilgili maddelerine aykırı faaliyet gösterilerek, ... tabi gönderilerin taşınması/taşıtılması nedeniyle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 21.042 adet gönderinin her birine ilişkin olarak, müvekkili kuruluş nezdinde belirlenen ücret tarifesindeki posta ücretinin on katı tutarı olan 1.073.142 TL tazminatın tespit tarihi olan 19.08.2016 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte, tamamından ... A.Ş. den, diğer davalıların ise 01.09.2016 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında belirtilen gönderi adedi uyarınca ve dilekçe içeriğinde belirtilen sorumlulukları oranında hesaplanan tazminat tutarının ticari avans faizi ile birlikte tahsiline; davalıların ... aykırı olarak taşıdıkları/taşıttıkları gerçek gönderi adedinin, müvekkili idarece tespiti objektif olarak mümkün olmadığından, davanın belirsiz alacak davası olarak kabulü ile ... hakkının ihlali niteliğindeki gönderilerin gerçek adedinin ticari kayıt ve defterlerin incelenmesi suretiyle, bilirkişi marifetiyle belirlenmesine ve bu ihlal kapsamındaki, gönderilerin her bir müvekkili kuruluş nezdinde belirlenen ücret tarifesindeki posta ücretinin on katı tutarında tazminatın tespit tarihi olan 19.08.2016 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline ve, muarazanın men-i ile müdahalenin önlenmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 6475 Sayılı Posta Hizmetleri Kanunu ile... Hizmetleri Yönetmeliği gereğince; ilgili kanun ve yönetmeliklerde tanımlanmış olan hizmet sağlayıcı, konumunda olduğu, bu kapsamda 6475 sayılı kanunun 9. maddesi gereğince hizmet sağlayıcının iş bu kanun çerçevesinde hizmet verebilmesi için haiz olması gereken belge ve kurallar belirlenmiş, müvekkili şirketin kanunun aradığı tüm şartları yerine getirerek kanun kapsamında tanımlanan hizmet sağlayıcı statüsüne dair, Ulaştırma Bakanlığı Kara ulaştırması Genel müdürlüğü tarafından verilen P2 yetki belgesi ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından 6475 sayılı kanuna göre Posta Hizmetleri Yetki Belgesi aldığı, davaya dayanak yapılan Tespit Raporunun yeterli bir rapor olmadığı, taraflarınca iş bu tespite itiraz edildiğinden kesin delil niteliğine haiz olmadığı, ele geçen bir gönderi söz konusu olmadığı, fiziken bulunmayan bir gönderi üzerinde Kg. Tespiti yapılması mümkün olmadığından kayıtlara dayanarak tespit yapılmasının son derece hatalı sonuçlar doğuracağı, Posta hizmetleri kanunu ve evrensel hizmetler yönetmeliğinin amacının posta sektöründeki tekeli kırmak rekabeti serbest bırakmak için getirilen düzenlemeler olduğu, evrensel ilkeler kapsamında Tekel hakkı çağ dışı kalmakla, Avrupa Birliğine uyum çalışmaları kapsamında bu yasal düzenlemeler getirildiği, bu noktada kanun ve yönetmelik 2.kg.a kadar gönderilerin hizmet sağlayıcılar tarafından taşınacağını açıkça düzenlediğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, posta ihlalini kabul etmemekle birlikte, bir an için ihlalin olduğu kabul edilse dahi, tutarın tespitle belirlenen ile sınırlı olacağını, posta ihlalinden bahsedilmesi için, Bakanlar Kurulu tarafından ağırlığı ve ücreti belirlenmiş gönderilerin söz konusu olması gerektiğini, kurye ve kargo hizmeti vermeyen davalının bu ihlalden sorumlu tutulamayacağını, davalının nihai kullanıcı olduğunu, davalının kanuna istinaden verilmiş, geçerli ve usulüne uygun verilmiş bir yetki belgesi bulunan bir hizmet sağlayıcı ile çalıştığını, Beykoz Sulh Hukuk Mahkemesince yapılan tespitin, hukuka aykırı olduğunu, raporun hükme esas alınamayacağını, tespit sırasında ağırlık ile ilgili bir ölçüm ve inceleme yapılmadığını ve zarfların içeriğinin açılmadığını, zarfların içeriği hakkında herhangi bir tespit bulunmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Husumet itirazında bulunduklarını, tekel ihlali bakımından kullanıcıların/müşterinin ihlalden sorumlu tutulabilmesi bakımından herhangi bir düzenleme olmadığını, davalının kanuna istinaden verilmiş, geçerli ve usulüne uygun verilmiş bir yetki belgesi bulunan bir hizmet sağlayıcı ile çalıştığını, tek taraflı, hukuka aykırı ve hatalı delil tespiti işleminin hükme esas alınamayacağını, bilirkişilerin halihazırda, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenmiş bir ağırlık ve ücret limiti olup olmadığı dahi tartışılmaksızın, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun 6. Maddesine dayandığı halde hatalı olarak gönderilerin, posta tekelini ihlal ettiği sonucuna ulaşıldığını, bilirkişinin gönderi içinde ne olduğunu bilmeksizin varsayımlar ile gönderilerin haberleşme mahiyeti olduğu çıkarımında bulunduğunu, açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini belirtmiştir.

Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; Hizmet alanın ihlalden sorumlu tutulabilmesi için, Kanun ile bu hizmetten yararlanmasının açıkça ihlal olarak düzenlenmesi gerektiğini, davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, geçerli ve usulüne uygun verilmiş bir yetki belgesi bulunan bir hizmet sağlayıcı ile çalıştığını, yürürlükten kalkan bir kanuna dayalı olarak ... iddiası ile tesbit yaptırılıp dava açılamayacağını, tek taraflı ve hukuka aykırı olarak adlandırılan bilirkişi raporu ve bu bilirkişi raporunda yer verilen tespitler esas alınarak bu davanın yöneltilmesinin -kabul edilemeyeceğini, Posta hizmetleri Kanununun 6/l-a ve 3/j hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, gönderinin haberleşme gönderisi olması ve ağırlığının belirli olması gerektiğini, raporda bu zorunlu unsurlarla ilgili tespit olmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; Husumet itirazında bulunduklarını, tekel ihlali bakımından kullanıcıların/müşterinin ihlalden sorumlu tutulabilmesi bakımından herhangi bir düzenleme olmadığını, davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılmasının mümkün olmadığını, bilirkişilerin halihazırda Bakanlar Kurulu tarafından belirlenmiş bir ağırlık ve ücret limiti olup olmadığı dahi tartışılmaksızın, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun 6.maddesine dayandığı halde hatalı olarak gönderilerin posta tekelini ihlal ettiği sonucuna ulaşıldığını, salt dış görünüşe bakılarak ihlal yargısına varılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, tekel ihlali olduğunun kesin ve somut biçimde ispatlanamadığını, tespit raporunun çelişkili olduğunu, raporun sonuç kısmında 1.200 adet kapalı haberleşme gönderisinden bahsedilirken, içeriğinde davalı şirketin göndericisi olduğu kapalı zarf formunda 1000 adet kargo gönderisinin tespit edildiğinin belirtildiğini, davalının geçerli ve usulüne uygun verilmiş bir yetki belgesi bulunan bir hizmet sağlayıcı ile sözleşme yaptığını, Evrensel Posta Hizmetleri Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde... hizmetinin iki kilograma kadar olan posta gönderilerin kabulü, toplanması, işlenmesi, sevki, dağıtımı ve teslimini kapsar şeklinde düzenlendiğini, iki kilograma kadar gönderilerin hizmet sağlayıcılar (kargo / Kurye şirketleri) tarafından taşınabileceğinin düzenlendiğini, açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; Posta Hizmetleri Kanunu'nun temel amacı gözetildiğinde, kullanıcı sıfatı taşıyan hizmetten yararlananların, Kanun ile getirilen yükümlülükler anlamında bir hukuki sorumluluk taşımadıkları, Kanun ile getirilen yükümlülüklerin doğrudan hizmet sunuculara yönelik olduğunu, Bilgi Teknolojileri ve iletişim Kurumu, Posta sektöründe idari yaptırımlar Yönetmeliğinin 5.maddesinin 3/a fıkrasında, ihlalden sorumluluğun ilgili hizmet sağlayıcısı işletme olduğunun vurgulandığını, davalının kanuna istinaden verilmiş, geçerli ve usulüne uygun verilmiş bir yetki belgesi bulunan bir hizmet sağlayıcı ile çalıştığını, ... ilişkin mevzuat değişiminden sonra posta tekelinin kural olarak kaldırıldığını, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenecek gönderilerle sınırlı olarak devam etmesinin öngörüldüğünü, 6475 sayılı Kanun'un geçici 8.maddesinin, sınırsız bir süre boyunca eski kanun hükmünü yürürlükte tuttuğunu ileri sürmenin kanun koyucunun iradesinin ihlali anlamına geleceğini, Beykoz Sulh Hukuk Mahkemesi'nin tespit kararının dayanaktan yoksun olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "davalı ... şirketinin, aldığı yetki ile... hizmet sağlayıcısı konumunda olduğu, bununla birlikte 6475 sayılı Kanunla davacı şirkete tanınan ... riayet etmek durumunda olduğu belirlenmiştir. Bu kapsamda, davalı ...’ye ait iş yerinde yapılan keşif sırasında tespit edilen kapalı zarfların, yukarıda belirtilen yasa hükümleri karşısında posta tekelinin ihlali mahiyetinde olup yine 6475 sayılı Kanunun 6/3. maddesi gereğince tazminat sorumluluğunu doğurduğu kanaati hasıl olmuştur. Bununla birlikte, tazminata esas olacak gönderi sayısı yönünden Mahkememizce yukarıdaki tespitler çerçevesinde, raporun tespit kısmında yer alan sayının toplamda 20.942 adet olduğu Mahkememizce dikkate alınarak değerlendirme yapılmıştır. Buna göre 20.942 adet gönderinin her bir gönderi için yurt içi ilk ağırlık kademesindeki kayıtlı mektup ücreti olan 5,10 TL’nin 10 katı kadar tazminat tutarının öngörülmüş olduğu dikkat alınarak yapılan hesaplamada; 20.942 x 5,10 x 10 = 1.608.042 TL tutarına ulaşılmıştır. 6475 sayılı Kanunun yine 6/3. maddesinde yer alan “Bu kapsamda tespit edilen gönderiler, evrensel posta hizmet yükümlüsü tarafından gecikmeksizin alıcısına sevk edilir.” düzenlemesi çerçevesinde, ... konu gönderilerin, davacı tarafından alıcısına sevk edildiğine ilişkin olarak davacı tarafça bir iddia ve ispat vasıtası da ileri sürülmemiş olmakla, davacı tarafça yapılması gerektiği halde, yapılmamış bulunan bu masrafın da belirlenen tazminat tutarından tenzili gerektiği kanaatiyle, 20.942 x 5,10 TL = 106.804,20 TL kadar tutarın yukarıda belirlenen 1.608.042 TL’den çıkarılması ile elde edilen 961.237,80 TL’nin davalı ... şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiştir. Davalı ... dışındaki diğer davalılar yönünden ise, bu davalıların Beykoz Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/62 değişik iş sayılı dosyası kapsamında yapılan keşifte, davalı ... şirketine, raporda tespit edilen gönderileri yerine ulaştırması için teslim etmiş gönderici konumunda bulunduklarının belirlendiği, bu kapsamda 6475 sayılı Kanunun “...” başlıklı 6. maddesinde tanımlandığı üzere “gönderilerinin kabulü, toplanması, işlenmesi, sevki, dağıtımı ve teslimi”ne ilişkin bir tutumlarının varlığının iddia ve ispat olunmadığı, dolayısıyla bu davalılar yönünden posta tekelinin ihlalinden söz edilemeyeceği kanaatiyle bu davalılar yönünden davanın sübut bulmadığından reddine, (...)" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararında davalı ... A.Ş.'nin posta tekelini ihlal ettiği tespiti hukuka uygun olup posta tekelini ihlal eden davalının işbu ihlalden sorumlu olduğunu ancak davalı ...'nin sorumlu olduğu tutarın eksik hesaplandığını, davaya konu gönderilerin tamamının ... kapsamında olduğunu, ... ilişkin tazminat hesabında farazi posta masrafı veyahut kardan bahsedilerek re'sen tazminat miktarından düşürülmesi kabul edilemez olduğunu, hesaplama yapılırken böyle bir düşüm yapılmasının hiçbir hukuki somut bir gerekçesinin bulunmadığını, müvekkil şirketin yapmaktan kurtulduğu posta masrafı ve karın bilirkişi raporunda belirtildiği şekilde hesaplanamayacağı da açık olup 3. kişilere uygulanan tarife üzerinden müvekkil şirketin masraf ve karının hesaplanmasının mümkün olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hiçbir hukuki veya somut dayanağı olmaksızın farazi bir şekilde hesaplama miktarlarından düşüm yapılması ve 3. Kişilere uygulanan tarife üzerinden böyle bir hesaplama yapılmasının açıkça hukuka aykırı olduğunu, müvekkil şirkete dahi sorulmaksızın, ilgili bilgi ve belgeler temin edilmeksizin müvekkil şirketin yapmaktan kurtulduğu posta masrafı şeklinde farazi bir yaklaşımla tazminat hesabından bu tutarların düşülmesinin kesinlikle kabul edilemez olduğunu, davalı ... A.Ş.'den toplam 21.042 adet gönderi için hesaplama yapıldığını, mahkeme kararında bu husus dikkate alınmayarak 20.942 adet olduğundan bahisle bu miktar dikkate alındığını, ihlal kapsamında kabul, taşıma, dağıtım işini yapan firmaların yanı sıra yaptıranların da tazminattan sorumlu tutulduğunu, posta tekelinin ihlali halinde, ihlale konu gönderiyi taşıyan ile birlikte taşıtanın da sorumlu olacağını, tüm davalıların posta tekelini ihlalden ayrı ayrı sorumlulukları bulunduğunu, tüm davalılar yönünden ticari defter ve kayıtların incelenerek hesaplama yapılması gerektiğini, mahkeme kararında davalılardan ... A.Ş. yönünden taraf olmakta çıkartılmasına rağmen lehine vekalet ücretine hükmedildiğini, yine ... A.Ş. yönünden de taraf olmaktan çıkartılmasına ve yerine ... A.Ş. davada taraf olmasına karar verilmesine rağmen taraf olmaktan çıkartılan firmalar lehine vekalet ücretine hükmedildiğini, davadan taraf olmaktan çıkartılan firmalar lehine yargılama giderine hükmedilmesine ilişkin bir hüküm barındırmadığından bu firmalar lehine vekalet ücretine hükmedilmesine itiraz ettiklerini, muarazanın meni ve müdahalenin önlenmesine karar verilmesi talep edilmişse de mahkeme tarafından bu taleplerine ilişkin herhangi bir karar verilip verilmediğinin anlaşılamadığını, tespit tarihi olan 19/08/2016 tarihinden itibaren faiz işletilmesi talep ettiklerini ancak bu taleplerinin de kabul edilmediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı ... A.Ş. dışındaki davalıların ... ihlalinden sorumlu olmayacağına ilişkin görüş bildirildiğini ve bilirkişi raporu hükme esas alındığını ancak hukukumuzda bilirkişi raporunda hukuki değerlendirme yapılamayacağının açık olduğunu ve taraflarınca bu hususa itiraz edilmişse de itirazlarının dikkate alınmadığını, posta tekelinin ihlali kapsamında taşınan gönderi adedinin kurye şirketi ile davalılar arasındaki sözleşmelerin tarafı bulunmayan müvekkil kuruluş tarafından bilinmesi objektif olarak mümkün olmadığından alacak miktarı ancak bilirkişi incelemesi neticesinde belirlenebilir hale geleceğini,bilirkişi raporlarında davalıların ticari defter ve kayıtlarının talepleri ve itirazlarının dikkate alınmaksızın yalnızca şeklen incelendiğini, talep edilmesine rağmen davalıların ticari defter ve kayıtlarının yeterli şekilde incelenmediğini, eksik incelendiğini, ... ihlali niteliğindeki gönderilerin gerçek adedinin belirlenmesi taleplerinin hiçbir şekilde dikkate alınmadığını, bilirkişilere davalıların tümünün ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için yetki verilmişse de bilirkişi raporunda bir kısım davalılar bakımından inceleme yapılmadığını, belirtilen miktarlar ve davanın seyri esnasında davalıların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesi neticesinde tespit edilecek gönderi adetleri bakımından da fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulduğunu ve davalıların ... aykırı olarak taşıdıkları/taşıttıkları gerçek gönderi adedinin müvekkil şirketçe tespiti objektif olarak mümkün olmadığından davanın belirsiz alacak davası olarak kabulü ile ... hakkının ihlali niteliğindeki gönderilerin gerçek adedinin davalıların ticari kayıt ve defterlerinin incelenmesi suretiyle bilirkişi marifetiyle belirlenmesine ve bu ihlal kapsamındaki gönderilerin her biri için vekil eden şirket nezdinde belirlenen ücret tarifesindeki posta ücretinin on katı tutarında tazminatın ödenmesine karar verilmesi talep edildiğini ancak hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu hususların hiç dikkate alınmadığını, beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

Davalı ... Anonim Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece, belirsiz alacak talebi ile ilgili ne ara kararda ne de nihai karda herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, söz konusu Anayasa Mahkemesine başvuru hakkındaki talep, ilk celsede gerekçesiz bir şekilde reddedildiğini ve bu hususta ayrı bir ara karar tesis edilmediğini, mahkemelerde görülen davalarda, anayasaya aykırılık definde bulunulduğu takdirde mahkemece ilgili kanunun anayasaya aykırılığı ciddi görülmez ise Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile garanti edilen; adil yargılanma ilkesi, etkili başvuru ve gerekçeli karar hakkı uyarınca anayasaya aykırılığın neden ciddi bulunmadığı gerekçeli olarak verilecek esas kararında yazılması gerektiğini, mahkemece, söz konusu başvurunun ret gerekçesi ne ara kararda ne de nihai kararda belirtilmediği gibi gerekçeli kararda da davalı ... A.Ş’nin savunmasına değinilirken bu hususa yer verilmediğini ve söz konusu talebin yok sayıldığını, bilirkişilerin de raporlarına esas aldıkları dosyasından yapılan tespit, hatalı ve eksik olduğunu, 6475 Sayılı Yasaya ve Evrensel Hizmetler Yönetmeliğinin aradığı şartlara uygun şekilde yapılmadığını, bilirkişi incelemelerinde davaya konu gönderilerin içeriği ve ağırlığı konusunda hiçbir tespit ve inceleme yapılmadığını, davacı tarafça söz konusu gönderilerin, hangi bakımdan ... ihlali olduğu kesin ve somut biçimde ispatlanmadığı gibi mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporları incelendiğinde de söz konusu tespitte ağırlıkla ilgili tartım yapılmadığını ve gönderilerin haberleşme gönderisi olup olmadığın tespiti açısından gönderilerin içinde ne olduğunun tespit edilmemiş olduğunu, sadece dış görüntüsüne bakılarak karar verildiğini ve dosyaya da bu hususta herhangi bir bilgi ve/veya belge de sunulmadığını, bilirkişi incelemesi sırasında zarfların içinin açılmamış olduğu ve tüm itirazlarına rağmen zarf içeriği hakkında hiçbir şekilde herhangi bir tespit yapılmadığını ve raporların ispat edilmiş gerçekliklere değil farazi tespitlere dayalı olduğu halde mahkemece çelişkili, eksik ve hatalı raporların hükme esas alındığını, davaya konu gönderilerin salt dış görünüşüne bakılarak 6475 sayılı yasanın 6. maddesinin ihlal edildiği yargısına varılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davaya konu gönderilerin ... ihlali kapsamında olduğu davacı tarafça kesin ve somut biçimde ispatlanamamış olması, yapılan tespitin de eksik olması göz önüne alındığında açılan davanın bu sebeplerle reddi gerektiğini, müvekkil şirket yasalara uygun olarak hizmetleri görebilmek için gerekli tüm yasal şartları yerine getirdiğini, bunlara dair ücretlerini ödediğini, yasaların kendisine izin verdiği ölçüde ve yetkiyle taşıma işlemlerini yaptığını, ... A.Ş'nin bir taraftan “tekel hakkının ihlali niteliğindeki hukuka aykırı bir faaliyetten elde edilen gelir” olarak nitelendirip reddetmeden yetkilendirdiği şirketlerden bahsi geçen posta hizmetleri dolayısıyla tahsil edilen ücretlerden pay alması diğer taraftan o şirketten, tekel hakkını ihlal ettiği gerekçesiyle tazminat talep etmesindeki çelişki her şeyden evvel açıkça hukuk devleti ilkesine aykırılık teşkil edeceğini, müvekkilin yetki belgesine sahip olduğu düşünüldüğünde, Mahkeme gerekçesine emsal olarak alınan kararların, somut olayın koşulları dikkate alındığında emsal teşkil edemeyeceği hususunun kuşkusuz olduğunu, beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili katılma yoluyla sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; müvekkile yöneltilen tutar doğrultusunda taraflarına vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiğini, davacı, her bir davalı aleyhine ayrı ayrı dava açmak yerine tek bir dilekçe ile dava açma yoluna gitmiş ise de bu husus tek bir vekalet ücretine hükmedileceği anlamına gelmediğini, görünüşteki tek bir dava varmış gibi olmasına rağmen söz konusu birden fazla talebin birbirinden bağımsız olduğunu, davacı ...'nin muarazanın meni ile müdahalenin önlenmesi taleplerinin de reddedilmesine rağmen tarafları lehine ayrı bir vekalet ücretine hükmedilmemesinin de hatalı olduğunu, beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE : Dava, posta tekelinin ihlal edilmesi nedeniyle Kanuni tazminatın tahsili, muarazanın men'i ve müdahalenin önlenmesi davasıdır.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davalıların davacının sahip olduğu posta tekelini ihlal edip etmediği, davalı ... ve diğer davalıların sorumluluklarının bulunup bulunmadığı, tazminatın miktarı ve vekalet ücreti noktasındadır.

Davacı tarafça, davadan önce yaptırılan delil tespiti dosyasında alınan rapor ile davalıların posta tekelini ihlal ettiğinin tespit edildiği iddiasıyla 6475 sayılı Kanun ile belirlenen tazminatın davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline, muarazanın men-ine ve müdahalenin önlenmesine karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.

Davalılar tarafından davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı yönünde itirazlarda bulunulmuş ise de, davacının, delil tespiti ile tespit edilen miktarları aşan kısma yönelik talebiyle ilgili olarak davalıların ... aykırı olarak taşıdıkları/taşıttıkları gerçek gönderi adedinin tespiti belirsiz alacak davası olarak açılmış olup, bu kısma ilişkin değer bildirilerek harçlandırılmış bir dava bulunmadığı da nazara alınarak delil tespiti ile belirlenen miktarlara ilişkin kısım da belirsiz alacak davası olarak açılmadığından davanın görülmesine bir engel bulunmamaktadır.

23/5/2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun 6/1-a. maddesinde, temel ücret göz önünde bulundurularak Kurumun önerisi ve Bakanlığın teklifi ile Cumhurbaşkanı tarafından ağırlığı veya ücreti belirlenen yurt içi ve yurt dışı haberleşme gönderilerinin kabulü, toplanması, işlenmesi, sevki, dağıtımı ve teslimi, evrensel posta hizmet yükümlüsünün tekelinde olan hususlar arasında sayılmıştır.

Evrensel posta hizmet yükümlüsü ise Bilgi Teknolojileri İletişim Kurumu ile 25 yıl süreli görev sözleşmesi imzalayan davacı ... Anonim Şirketi(...)'dir.

Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, Bilgi Teknolojileri İletişim Kurumu'nun 10/01/2018 tarihli yazısına göre 6475 sayılı Kanunun 6/1-a maddesine göre Bakanlar Kurulu tarafından bir karar alınmamıştır.

Bu durumda 6475 sayılı Kanunun Geçici Madde 8'deki, 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre Cumhurbaşkanı tarafından yurt içi ve yurt dışı haberleşme gönderileri ile ilgili ağırlık ve ücret belirleninceye kadar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki mevzuatın ilgili hükümlerinin uygulanmasına devam olunur, düzenlemesi uyarınca ... sayılı Posta Kanunu'nun 2. maddesi uygulanacaktır. Anılan maddede ise; açık ve kapalı mektuplar ile üzerinde haberleşme mahiyetinde yazı bulunan kartları taşımak ve dağıtmak ... kapsamında düzenlenmiştir.

Tazminata ilişkin 6475 sayılı Kanunun 6/3. maddesine göre, posta tekelini ihlal edenler, bu ihlal kapsamındaki gönderiler için... hizmet yükümlüsünce belirlenen posta ücretinin on katı tutarında meblağı... hizmet yükümlüsüne tazminat olarak ödemekle yükümlüdür. Bu tazminat, evrensel posta hizmet yükümlüsüne irat kaydedilir. Bu kapsamda tespit edilen gönderiler, evrensel posta hizmet yükümlüsü tarafından gecikmeksizin alıcısına sevk edilir.

Beykoz Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/62 D.İş sayılı dosyasında alınan 01/09/2016 tarihli bilirkişi raporunda, ... A.Ş. şubesinde yapılan incelemede ayrıntısı ve miktarı raporda yazdığı üzere çeşitli göndericilere ait kapalı zarf gönderileri tespit edilmiştir.

İlk derece mahkemesince alınan 04/10/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda, delil tespiti dosyasında alınan rapordaki gönderi sayılarına ilişkin çelişki giderildikten sonra 20.844 gönderi üzerinden tazminat hesaplanmış ve buna göre, davacı ... A.Ş.'nin tekel hakkının ihlali nedeniyle davalı ... A.Ş.' den talep edebileceği tazminat tutarının 1.063.044,00 TL olduğu, ancak davacı ...'nin gönderileri alıcılarına sevk ettiğine dair bir bilgiye rastlanmadığından davacı ...'nin 20.844 adet gönderiyi alıcılarına sevk etmek için yapmaktan kurtulduğu posta ücreti masrafı ve kârın hesaplanan bu tazminattan düşülmesi ile birlikte alabileceği tazminat tutarının (1.063.044,00 TL - 106.304,40 TL) 956.739,60 TL olabileceği hesaplanmıştır. Raporda ayrıca diğer davalı kullanıcıların 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu m. 6/3'e göre tazminattan sorumlu olmayacağı değerlendirilmiş, mahkemece aksi kanaate olma ihtimaline karşı bu davalılar yönünden de hesaplama yapılmıştır.

Delil tespiti raporunda belirlendiği üzere dava konusu gönderiler kapalı zarf şeklindedir. Eldeki davada uygulanacak olan ... sayılı Posta Kanunu'nun 2. maddesine göre, açık ve kapalı mektuplar ile üzerinde haberleşme mahiyetinde yazı bulunan kartları taşımak ve dağıtmak ... kapsamında olduğundan dava konusu gönderilerin ... kapsamında kaldığının kabulü gerekir. 6475 sayılı Kanunu'nun 6/1-a. Maddesi uygulanmayacağından gönderinin ağırlığı veya ücretinin bu aşamada bir önemi bulunmamaktadır. Davalı ... Anonim Şirketi'nin "evrensel posta hizmet sağlayıcısı" olarak yetkilendirilmiş olması, adı geçen davalıya "evrensel posta hizmet yükümlüsü" olan ...'nin tekel hakkını ihlal eder şekilde posta tekelinde bulunan gönderileri kabul etme yetkisi vermez. Gönderi içerikleri belirlenmeden haberleşme gönderisi olduğunun kabul edilmesinin mümkün olmadığı yönünde itirazlarda bulunulmuş ise de, gönderilere ilişkin zarfların açılması mümkün olmadığından, ... sayılı Posta Kanunu'nun 2. maddesindeki ... ilişkin şartları sağlayan dava konusu gönderilerin içeriklerinin anılan Kanun kapsamında olmadığının, buna ilişkin kayıtların kendilerinde bulunduğu nazara alındığında gönderiyi hazırlayan ve gönderiyi kabul eden davalı tarafça ispatlanması gerekir. Eldeki davada ise bu yönde bir ispat bulunmamaktadır. Dava konusu gönderilerin davalı ... Anonim Şirketi tarafından kabul edilmesi ... kapsamında kaldığından ilk derece mahkemesince davanın bu davalı yönünden hükümde yazılı olduğu gibi kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Ancak, davalı ... Anonim Şirketi'nin posta tekelini ihlal şeklindeki eylemi haksız fiil niteliğinde olup, tazminat alacağına zararın öğrenildiği-tespit edildiği tarihinden itibaren faiz uygulanması gerekir. Delil tespiti dosyasında keşif tarihi olan 19/08/2016 tarihinde zarar tespit edildiğinden bu tarihten itibaren faize karar verilmesi gerekirken ilk derece mahkemesince dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

Davalı ... Anonim Şirketi vekilince 6475 sayılı Kanunun Geçici Madde 8'in anayasaya aykırı olduğunu ve bu nedenle Anayasa Mahkemesine başvurulmasını talep etmiştir. Ancak söz konusu madde, 6. maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre Cumhurbaşkanı(önceki hali Bakanlar Kurulu) tarafından yurt içi ve yurt dışı haberleşme gönderileri ile ilgili ağırlık ve ücret belirleninceye kadar, önceki mevzuatın ilgili hükümlerinin uygulanmasına devam olunmasını ve böylece bir kanun boşluğu doğmaması için öngörülmüştür. Buna göre, posta tekelinin kapsamı konusunda önceki kanunun uygulanmasına devam edilmektedir. Bu nedenle 6475 sayılı Kanunun Geçici Madde 8'in anayasaya aykırı olduğu yönündeki iddia Dairemizce ciddi bulunmamış ve Anayasa Mahkemesine başvurulmasına gerek görülmemiştir.

6475 sayılı Kanunun 6/1-a maddesinde tanımlandığı üzere “yurt içi ve yurt dışı gönderilerinin kabulü, toplanması, işlenmesi, sevki, dağıtımı ve teslimi” evrensel posta hizmet yükümlüsünün tekelinde sayılmış, ... sayılı Posta Kanunu'nun 2. Maddesine göre ise; açık ve kapalı mektuplar ile üzerinde haberleşme mahiyetinde yazı bulunan kartları taşımak ve dağıtmak ... kapsamında düzenlenmiş olup, anılan her iki düzenlemeye göre de davalı göndericilerin bu sayılan faaliyetlerde bulunduğu iddia ve ispat olunmadığından, davalı ... dışındaki diğer davalı göndericiler yönünden ... ihlali söz konusu olmadığından davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı tarafça tazminatın eksik hesaplandığı ve tazminattan farazi indirim yapıldığı iddia edilmiş ise de, delil tespiti dosyasında gönderi sayısına ilişkin çelişki giderilerek hesaplama yapıldığından ve 6475 sayılı Kanun'un 6/3 maddesine göre katlanmak zorunda kalmadığı posta giderleri yine davacının bildirdiği 5,10 TL esas alınarak hesaplanıp tazminattan indirim yapıldığından davacının söz konusu itirazları yerinde görülmemiş ve ayrıca posta tekelini ihlal eden gönderinin daha fazla olduğu da davacı tarafça ispatlanamamıştır.

Davacı tarafından muarazanın men'i ve müdahalenin önlenmesi talepleri hakkında karar verilmediği iddia edilmiş ise de, taraflar arasında devam eden bir muaraza ve müdahale bulunmadığından ve bu hususlarda ayrıca harçlandırılmış bir dava bulunmadığından söz konusu iddia yerinde görülmemiştir. Dolayısıyla muarazanın men'i ve müdahalenin önlenmesi davası bulunmadığından bu bakımdan davalı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesi de mümkün olmayı, davalı ... A.Ş.'nin buna ilişkin itirazı yerinde değildir.

HMK 124. Maddesi uyarınca taraf değişikliği nedeniyle davanın tarafı olmaktan çıkarılanlar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi yerinde olup, bu hükme yönelik davacı istinafı yerinde değildir.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının kabul edilen alacağın faiz başlangıç tarihi dışına usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı ... Anonim Şirketi vekilinin ve davalı ... A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurularının ayrı ayrı reddine; buna karşın ilk derece mahkemesince kabul edilen alacak yönünden dava tarihinden itibaren faize karar verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 961.237,80 TL'nin 19/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.(... A.Ş)'den tahsili ile davacıya verilmesine,

Aşan istemin REDDİNE,

2-Diğer davalılar yönünden sübut bulmayan davanın REDDİNE,

3-Alınması gerekli 65.662,16 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 18.326,59 TL harcın mahsubu ile eksik bakiye 47.335,57 TL'nin davalı ... A.Ş.(... A.Ş)'den tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Dava dilekçesi ile birlikte yalnızca davalı davalı ... A.Ş.(... A.Ş)'ye yöneltilen istemin harçlandırıldığı, diğer davalılara yöneltilen isteme ilişkin harcın ise 24/10/2018 tarihinde 10.052,53 TL tamamlama harcı olarak yatırıldığı ancak diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verildiği belirlenmekle 10.052,53 TL tamamlama harcının davacıya iadesine,

5-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı için takdir olunan 123.736,16 TL vekalet ücretinin davalı ... A.Ş.(... A.Ş)'den alınarak davacıya verilmesine,

6-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı ... A.Ş.(... A.Ş) için takdir olunan 17.785,63 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,

7-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalılar ... A.Ş, ... A.Ş, ... A.Ş,... A.Ş, ... A.Ş. için takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,

8-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 18.360,09 TL'nin davalı ... A.Ş.(... A.Ş)'den alınarak davacıya verilmesine,

9-Davacı tarafından sarfedilen 12.300,00 TL bilirkişi gideri, 1.025,10 TL posta gideri olmak üzere toplam 13.325,1‬0 TL yargılama giderlerinin haklılık oranına göre 11.935,60 TL'nin davalı ... A.Ş.(... A.Ş)'den alınarak davacıya verilmesine, kalan 1.389,50 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,

10-Davalılar tarafından herhangi bir masraf yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

11-Mahkememizin 10/03/2017 tarihli ara kararı ile davalı ... A.Ş'nin taraf olmaktan çıkarılması talebi kabul edilip HMK 124/4 maddesi gereği lehine 1.980,00 TL vekalet ücreti hükmedilmekle, tahsil kabiliyeti yönünden ve tahsilde tekerrür etmemek üzere (mahkememizin 10/03/2017 tarihli ara kararı ile ) 1.980,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak taraf olmaktan çıkarılan ... A.Ş'ne verilmesine,

12-Mahkememizin 17/10/2018 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin HMK 124/3 maddesi gereği talebi kabul edilerek davalı ... A.Ş'nin taraf olmaktan çıkarılmasına dair karar verilmiş olmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili edilerek taraf olmaktan çıkarılan davalı ... A.Ş'ye verilmesine,

13-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,

14-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak;

a-Davacı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,

b-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 492,00 TL, posta ve tebligat gideri 194,00 TL olmak üzere toplam 686,00 TL yargılama masrafının davalı ... Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,

c-Davalı ... Anonim Şirketi tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 16.415,54 TL harcın, alınması gerekli olan 65.662,15 TL harçtan mahsubu ile bakiye 49.246,61 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

d-Davalı ... A.Ş. tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

e-Davalı davalı ... Anonim Şirketi ve davalı ... A.Ş. tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına,

f-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.07/10/2026