Bölge Adliye Mahkemesi 2024/93 E. 2026/1794 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2024/93 Esas

KARAR NO:2026/1794 Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI:2022/798 Esas- 2023/796 Karar

TARİH:04/12/2023

DAVA:Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ:08/10/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... kurumunun Gebze yerleşkesindeki personel taşıma işi için 17/07/2020 tarihinde "Personel Servis Aracı Kiralama Sözleşmeleri" imzalandığını, bu sözleşmelere göre davacının kendisine ait olan ... plakalı servis aracı ile Gebze ...-İzmit hattında ve Gebze ...-Erenler/Tepeköy hattında personel servis taşıma hizmeti gördüğünü, ancak davacının 08/09/2020 tarihinde davalı şirket çalışanı tarafından telefonla aranarak kendisine akşam servisine gitmeyeceği, yerine başka aracın gideceği, bundan sonra servis taşıma işinin kendisiyle yapılmayacağı söylenerek sözleşmesinin davalı şirket tarafından tek taraflı olarak fiilen feshedildiğini, davalının haksız feshi nedeniyle davacının kazanç kaybına uğradığını, taraflar arasındaki sözleşmeye göre aracın bakımı, sigortası, akaryakıt giderlerinin davacıya ait olduğunu, buna göre sözleşme süresine göre kazanç kaybı hesaplanırken söz konusu giderlerin düşülmesi gerektiğini beyanla şimdilik kazanç kaybı olan 10.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın 6 adet sözleşmeye dayandığını, iş bu sözleşmelerin Personel Servis Aracı Kiralama Sözleşmesi olduğunu, araç kira sözleşmesi ihtilafının çözüm yeri Sulh Hukuk Mahkemesi olduğundan görevsizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, davacının taleplerinin zamanaşıma uğradığını, davacının işi kendi kendine bıraktığını, davalı şirket tarafından davacıya işi bırakmasına yönelik herhangi bir ihtar ya da yazılı bir talepte bulunulmamasına rağmen davacı tarafından işin bırakılması sonrası kazanç kaybı adı altında bir talepte bulunulmasının hukuka aykırı olduğunu, sözleşmenin 4.maddesinde taraflar arasında mutabakata varılması halinde sözleşmenin 2 ay süre ile uzatılacağının ifade edildiğini, taraflar arasında mutabakata varıldığına ve sözleşmenin uzatıldığına dair herhangi bir belge veya anlaşmanın davacı tarafından sunulmadığını, davacının hem haklı olduğunu iddia edip sözleşmeyi erken feshettiğini hem de mutabakatla uzatılacak sözleşmeden ötürü kazanç kaybı istediğini, anılan mevcut durumun aksi bir an için düşünülse dahi sözleşmenin 3.10 maddesine göre davalı şirketin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetme yetkisinin davacı tarafından kabul edildiğini, aynı maddenin devamında sözleşmenin feshi ile davacı tarafın hiçbir hak talep etmeyeceğinin hüküm altına alındığını, sözleşme içeriğinde KDV'nin davalı şirkete ait olacağına dair herhangi bir hüküm olmamasına rağmen faturaların + KDV olarak düzenlendiğini, böylece fazladan KDV ödemesi adı altında ödemeler yapıldığını, davacı tarafın sebepsiz zenginleştiğini, sözleşmeye aykırı düzenlenen faturaya itiraz edilmemesinin faturayı kabul anlamına gelmediğini beyanla görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli sulh hukuk mahkemesine gönderilmesine, aksi kanaat hasıl olması halinde davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:Mahkemece; tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 17/07/2020-20/06/2021 tarihleri arasında geçerli Personel Servis Aracı Kiralama Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin davalı tarafından üstlenilmiş/üstlenilecek olan ... personel taşıma işinin belirtilen güzergahta davacı araç sahibi tarafından yapılması amacıyla personel taşımacılığı için araç kiralama hizmetini kapsadığı, sözleşmenin 3. maddesi ile davacıya; tedarikçi araç sahibinin sözleşme kapsamında taşıma işi için güzergaha göre belirlenen kapasite ve modelde araç tahsis edeceği, aracına taşınan idare ve güzergah ismini yazmak zorunda olduğu, araç üzerinde işveren ve idare isim ve ambleminden başka bir yazı ve amblem bulundurmayacağı, servisi herhangi bir nedenle aksatmayacağı, olası bir aksaklık veya aracın hizmet dışı kalması durumunda durumu derhal işverene bildireceği, idare tarafından işverene verilecek servis başlangıç, bitiş ve çıkış saatleri bilgilerine göre hizmet vereceği, idare ve işverenin belirlediği kurallara uyacağı vb şekilde yükümlülüklerin yüklendiği, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin sonlandırıldığı tarihe kadar davacı tarafından davalı adına düzenlenen faturaların ödemelerinin yapıldığı, bu hususta taraflar arasında herhangi bir ihtilaf olmadığı, davacı tarafından sözleşmenin süresinden önce yenilendikten 2,5 ay sonra sonlandırılması nedeniyle sözleşmenin ifa edilemeyen kısmı için kazanç kaybı talep edildiği, davalının sözleşmenin davacı tarafından ihlal edildiği, davacı tarafından servis aracının satıldığı ve işbu satışın davalıya bildirilmediğinin iddia edildiği, ancak dosya içerisine getirtilen araç tescil kayıtlarına göre aracın halen davacı adına kayıtlı olduğu ve iddia edildiği gibi davacı tarafından sözleşmenin ihlal edilmediği ve davalının sözleşmeyi feshinin haksız olduğu, davalının 09/09/2020 tarihinde bir başka tedarikçi ile aynı güzergahlar için sözleşme imzaladığı, buna göre davalının yeni tedarikçi ile Gebze ...-... güzergahı için günlük 70 TL daha düşük bir bedelle 450 TL, Gebze .../İzmit güzergahı için günlük 180 TL taşıma ücreti üzerinden anlaştığının görüldüğü, bilirkişi heyeti tarafından yapılan ve denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilen tespit ve değerlendirmeler ile, sözleşmenin davalı tarafından feshedilmesi ile davacının aynı koşullarda başka taşıma hizmetinde iş bulması için makul sürenin servis taşımacılık sektöründe genelde 3 ayı geçmeyeceği, davacının 2021 yılı işletme defter kayıtları incelendiğinde de Ocak 2021 ayından itibaren başka bir firma adına düzenlenen servis taşıma hizmeti faturalarından taşıma konusunda yeni bir iş bulduğunun anlaşıldığı, makul süre olarak kabul edilen 90 gün süre içinde 09/09/2020-09/12/2020 tarihleri arasında çalışılmayan hafta sonu tatil gün sayısının 24 gün olduğu, buna göre 57 gün için mahrum kalınan kazanç tutarının günlük servis bedeli 520+180 TL=700 TL/gün olarak hesaplandığında 39.900 TL olduğu, akaryakıt gideri, sigorta gideri, personel gideri ile muhtemel bakım onarım amortisman payı vb.diğer giderler düşüldüğünde davacının net kazanç kaybının 27.960,42 TL olarak tespit edildiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DAVALI VEKİLİNCE İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ;Mahkemece hükme esas alınan raporda varsayıma dayalı olarak değerlendirme yapıldığı ancak davacının müvekkili şirketten ayrıldıktan ne kadar sonra dava dışı şirkette işe başladığına dair bir inceleme ve araştırma yapılmadığı, davacının fesihten itibaren ne kadar süre çalışmadığının tam olarak tespit edilmesi gerektiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kurumlar arası mesafe ve dolayısıyla yakıt giderlerinin hatalı değerlendirildiği, İstanbul Umum Servis Aracı İşletmeleri Esnaf Odası'nın yazı cevabında belirtilen mesafelerin hatalı olduğu, buna ilişkin mesafeleri gösteren harita dosyaya sunulmasına rağmen Mahkemece nazara alınmadığı, davacının aracı 19 kişilik olmasına rağmen hesaplamanın 16 kişilik araca göre yapıldığı, yine davacının personeli bırakırken şehir içinde yaptığı mesafelerin nazara alınmadığı, raporda HGS giderlerinin hesaplanmadığı, tazminattan bu giderlerin de düşülmesi gerektiği, müvekkili şirket tarafından ödenen KDV düşülmeden hesaplama yapıldığı, sözleşmede KDV'nin müvekkiline ait olacağına dair bir hüküm olmamasına rağmen davacı tarafça faturalara KDV'nin de eklendiği ve müvekkilinin ödemeleri bu şekilde yaptığı, müvekkilince ödenen KDV'nin tazminattan düşülmesi gerektiği, faturalara itiraz edilmediği ileri sürülebilir ise de, itiraz edilmemesinin faturayı kabul anlamına gelmediği, faturaların sözleşmeye uygun şekilde düzenlenmesi gerektiği, sözleşmeye göre KDV'nin davacı tarafından ödenmesi gerektiği, davacının sözleşmeyi kendisinin feshettiği, dolayısıyla herhangi bir hak talep edemeyeceği, davacının işi kendisinin bıraktığı, müvekkilince sözleşmenin feshedildiğine dair davacıya herhangi bir ihtar gönderilmediği, davacı tarafından aksinin ispat edilemediği, kaldı ki aksi halde de sözleşmenin 3.10. maddesi uyarınca davacının talepte bulunamayacağı, bu sebeplerle kararın kaldırılması gerektiğine ilişkindir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, taraflar arasında düzenlenen taşıma sözleşmesinin haksız şekilde feshedildiğinden bahisle kazanç kaybı talebine ilişkindir. Mahkemece davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine dair verilen 31/01/2022 tarihli, 2020/680 Esas ve 2022/32 Karar sayılı kararın, davacı tarafın vaki istinaf başvurusu üzerine Dairemizin 27/10/2022 tarihli, 2022/1208 Esas ve 2022/1543 Karar sayılı kararı ile ve "...Buna göre taraflar arasındaki ilişki taşıma sözleşmesine ilişkin olup uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak taşıma hukukuna ilişkin düzenlemeler TTK'da yer aldığından somut dava mutlak ticari dava ve görevli mahkeme de Asliye Ticaret Mahkemeleridir. Bu nedenle Mahkemece Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli oldukları gerekçesi ile verilen karar usul ve yasaya aykırı olmuştur." gerekçesi ile HMK'nın 353/1-a3 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmiş, Dairemiz kararından sonra Mahkemece devam edilen yargılamada bu kez yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Taraflar arasında, davacının ...-Erenler/Tepeköy ve ... 20:45/İzmit arası personel taşıma işini üstlendiği 17/07/2020 tarihli sözleşmelerin imzalandığı, sözleşmelerin bitiş tarihinin 20/06/2021 olarak belirlendiği, sözleşmelerin ilgili maddelerinde; tarafların mutabakatı ile sözleşme süresinin uzatılacağı ve yeniden ihale yapılana kadar 2 ay daha aynı şartlarla devam edeceği, servis araçlarının her türlü bakım, onarım, periyodik muayene ve akaryakıt giderleri, bu kapsamda sigorta ve vergi giderleriyle, sürücülerin ücret, sgk sigorta primi, kıdem ve ihbar tazminatı gibi tüm giderleri, aracın resim, vergi, harç giderleri, trafikle ilgili cezaları ve üçüncü kişilerden gelebilecek talepleri tedarikçi araç sahibinin karşılayacağının kabul edildiği, davacı tarafından sözleşmelerin davalı tarafça 08/09/2020 tarihinde haksız olarak feshedildiği iddia edilerek kalan süredeki kazanç kaybının talep edildiği, her ne kadar davalı taraf, sözleşmenin davacı tarafından feshedildiğini iddia etmiş ise de, ...'dan gelen yazı cevabı ve ekindeki sözleşmelerden davacının 29/06/2019 ila 09/09/2020 tarihleri arasında taşıma hizmetinde bulunduğu, davalının aynı güzergahlar için 09/09/2020 ila 09/09/2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere başka bir kişi ile sözleşme imzaladığı, taraflar arasındaki sözleşmelerde, davacının aracını satmadığı sürece işi bırakamayacağı, aracını satması halinde sözleşmeyi haksız olarak feshetmiş sayılacağı ve yine davacının, idare ve davalının belirleyeceği kurallara uymak zorunda olduğu aksi halde davalının sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedeceğinin kabul edildiği, davalı tarafından, davacının işi bıraktığına veya belirlenen kurallara uymadığına dair herhangi bir delil sunulmadığı, davacı aracını da satmadığından sözleşmeleri feshetmiş kabul edilemeyeceği ve bu sebeplerle Mahkemece, sözleşmelerin davalı tarafından herhangi bir sebep gösterilmeksizin haksız olarak ve süresinden önce feshedildiğinin kabul edilmesinin isabetli, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin ise haksız olduğu, her ne kadar davalı taraf, davacıya fazladan kdv ödendiğini ve bu ödemelerin belirlenen tazminattan düşülmesi gerektiğini iddia etmiş ve bu itibarla mahsup talebinde bulunmuş ise de, Mahkemece tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmak suretiyle düzenlenen bilirkişi raporunda, sözleşme süresince davacının davalı adına düzenlemiş olduğu faturaların her iki tarafın defterlerine kaydedildiği ve davalının söz konusu fatura bedellerini herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin ödemiş olduğunun tespit edildiği, taraflar arasındaki sözleşmede kdv'nin kim tarafından ödeneceğine dair bir düzenleme olmadığı ve davalının itiraz etmeksizin ödediği kdv'nin kendisinden haksız olarak alındığından bahisle tazminattan mahsup edilmesini talep edemeyeceği, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının erken fesih nedeniyle uğradığı kazanç kaybı tespit edilirken sözleşmenin kalan tüm süresinin değil, davacının aynı nitelikte bir işi hangi sürede bulabileceğinin esas alındığı, bilirkişi heyetinde taşıma bilirkişisinin de bulunduğu ve sektörel olarak bu sürenin 3 ay olarak belirlendiği, davacının ticari defterlerinde bir başka firma adına düzenlediği 2021 yılı Ocak ayına ilişkin fatura da değerlendirildiğinde belirlenen sürenin makul olduğu, Mahkemece bu hususta başka bir araştırma yapılmasına gerek bulunmadığından davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin haksız olduğu, yine hükme esas alınan bilirkişi raporunda Mahkemece kurumlara yazılan müzekkerelere verilen cevaplardaki mesafeler ile yakıt miktarlarının esas alındığı, bu nedenle davalı vekilinin hesaplamadaki bu kalemlerin hatalı olduğuna dair istinaf sebebinin de haksız olduğu, taraflar arasındaki sözleşmelerde hangi masraf ve giderlerin davacıya ait olduğunun düzenlendiği, bunlar içerisinde HGS giderleri bulunmadığı gibi, sözleşmelere konu güzergahlar arasında HGS bulunduğuna dair bir bilgi veya belgenin de dosyaya sunulmadığı, kaldı ki bilirkişi raporundaki hesaplamada, bir kalem olarak bakım, onarım vs gider kapsamında %10'luk bir tutarın hakedişten düşüldüğü, bu nedenle hesaplanan tazminattan daha fazla indirim yapılmasına gerek olmadığı ve Mahkemece denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu nazara alınarak davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.909,98 TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 477,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.432,48 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 08/10/2026 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.