Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/624 E. 2025/44 K.

T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/624 Esas - 2025/44 T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/624 KARAR NO : 2025/44 ... DAVA : Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ : 11/09/2024 KARAR TARİHİ : 22/01/2025 K.YAZIM TARİHİ : 24/01/2025 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili Mayıs 2022 tarihinde davalı ... yaptırılmış olup, garanti süresi devam etmekte, ayrıca 5 yıl uzatılmış garantisi de bulunduğunu, araç, kullanılmaya başladıktan bir süre sonra şanzıman arızası ve elektronik arızalar vermeye başladığını, arızaların tarih sıraları ve yapılan onarımların mahiyetleri aşağıda sırasıyla verildiğini, Jeep genel merkezi ve ilgili servisten tüm kayıtların bir suretinin getirtilmesini, her arıza yaşandığında müvekkili yetkili servise aracını teslim ederek ayıbı bildirdiğini, Jeep yol yardım aranıp bilgi verilmiş, çoğu zaman araç Jeep tarafından gönderilen kurtarıcı ile servise teslim edildiğini, onarımların işe yaramaması neticesinde sıfır kilometre misli ile değiştirilmesi talep edilerek Noter vasıtası ile Satıcı ve Yetkili Servise, güvenli elektronik imzalı posta ile İthalatçı Firmaya ihbar gönderildiğini, davalılara gönderilen ihbar ve ihtarlara olumlu dönüş yapılmaması sebebiyle dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, görüşme anlaşamama ile sonuçlandığını, hukuka aykırılık bakımından, sözleşmeye aykırı davranışlar, TBK m. 49’a yapılan atıf sebebiyle, haksız fiile dönüşmekte ve tüketicinin kişilik hakkının TMK m. 23-25 ile TBK m. 58 kapsamında zedelendiği kabul edildiğini, müşterinin şayet imkanı yoksa dava süresi boyunca araçsız kalmakta, dava sonunda alacağı fakat zararını karşılayıp karşılamayacağı belli olmayan araç mahrumiyeti tazminatının yolunu gözlediğini, tazminatını alsa bile hükmedilecek faiz ve enflasyon karşılaştırılınca zararı yine müşteri çektiğini, malı ayıplı olarak müşteriye sunan ve ayıbını gideremeyen ithalatçı satıcı ve servisin bu kusurunun zararını müşteri ağır şekilde ödediğini, ithalatçı satıcı ve servisin bir aracın misli ile değişiminin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini beklediği süreç ile müşterinin aynı sonucunu beklerken yaşadığı ekonomik neticeler ve bu neticelerin yansımaları birbirinden çok farklı olduğunu, bu ezici bekletici güç müşterinin çoğu zaman ekonomik mahvına neden olabildiğini, müvekkili için de durum böyle olduğunu, bir üst başlıkta talep edilen ''Tespit Talebi'' bu noktada büyük önem arz ettiğini, mahkemece tespit yapılıp da dava açıldığı sırada aracın durumu ortaya konulduktan sonra bu veri ile aracın misli ile değişip değişmeyeceğine karar verilebileceğini, misli ile değişim talebi bakımından karar sonucu ne olursa olsun; dava süresi boyunca aracın kullanılamamasından doğacak olan mahrumiyet zararının tarafların her biri açısından en aza indirilmesinin mümkün olduğunu, tespit taleplerinin kabulü, keşif icrası ve bilirkişi raporu teminine müteakip; araçtaki arızaların trafik güvenliğini, can ve mal güvenliğini tehlikeye soktuğunun değerlendirilmesi halinde; Dava konusu aracın aynısının, ellerinde aynısının olmadığının tespiti halinde muadil bir aracın dava sonuçlanıncaya kadar ikame araç olarak davalılardan alınarak müvekkiline teslimine; Dava konusu aracın yetkili servis yahut mahkemece uygun görülecek bir mahalde muhafaza altına alınmasına, bu mümkün değil ise; Dava konusu aracın tespitinin yapılıp da davanın esası ile ilgili olan misli ile değişimin mümkün olup olmayacağına dair veri elde edildikten sonra; misli ile değişim talebine halel getirmeyecek şekilde, garanti süresinin de devam ettiği gözetilerek, dava süresi boyunca tedbiren onarım yapılıp kullanılmasına, onarımın birden çok kez gerekmesi halinde her arızada yeniden tedbiren onarımın yapılmasının misli ile değişim talebine halel getirmeyeceğine hükmedilmesine karar verilmesini, açıklananlar dikkate alınarak davanın kabulüne; Öncelikle aracın müvekkiline gizli ayıplı olarak satıldığının, onarımların ayıbı gideremediğinin, araçtaki arızanın tüm işlemlere rağmen çoğalarak devam ettiğinin keşif icra edilerek bilirkişi marifestiyle tespitine, aracın gizli ayıplı olduğunun tespitinden sonra ... 29.9.2010... Sayılı ilamı gereğince; müvekkilinin sayılan taleplerinin diğer seçimlik hakları terk anlamına gelmediği dikkate alınarak- aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine, yargılama devam ederken müvekkilin zararının çoğalmaması için tedbiren; Davalıların elinde aracın muadili bulunuyor ise dava sonuçlanıncaya kadar ikame araç olarak davalılardan alınarak müvekkiline teslimine, bu mümkün değil ise misli ile değişim talebine halel getirmeyecek şekilde- garanti süresinin de devam ettiği gözetilerek, dava süresi boyunca tedbiren onarım yapılıp kullanılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket aleyhine açılan davanın öncelikle husumet yönünden reddini, aracın üreticisi veya satıcısı müvekkili şirket olmadığını, araç arıza yapması üzerine müvekkil şirket servisi en yakın servis olması hasebiyle konudan haberdar olduğunu, dolayısıyla davacının ayıp nedeniyle değişim talebinin muhatabının müvekkili olmayacağının açık olduğunu, aracın bakım onarımına ilişkin belgeler sunulduğunu, 18.03.2024 tarihinde seyir halinde el fren düğmesi ikazı yanıyor, seyir halinde manuel mod aktifleştirilemedi modu yanıyor, star stop bazen devre dışı ikazı veriyor, bazen park esnasında sensörler ikaz veriyor, bazen ön çarpışma sensörü ikazı veriyor, şerit takip sistemi kendiliğinden devreye girip çıkıyor, bazen geri vitese ve ileri viteslere geçmiyor şikayeti ile müvekkili şirket servisine geldiğini, yapılan kontrollerde el fren switch değişip akü şarj edilerek star stop aktive edilmiş ve yapılan test sürüşünde manuel mod ve araçta yığılma görülmediğini, 14.06.2024 tarihinde ekranda şanzımanı kontrol ettirin ikazı veriyor, araç çekişten düşüyor ve motor arıza lambası yanıyor, manuel mod aktifleştirilemedi ikazı veriyor, Vites kendiliğinden boşa düşüyor sonra kendiliğinden tekrardan vitese alıyor şikayeti ile geldiğini, incelemeler sonucunda şanzıman robotu değişecek ve debriyaj tekrardan sökülüp kontrol edilecek tespiti yapıldığını, davacı araç değişim talebinde bulunduğu için araca işlem yapılmasına müsaade etmediğini, bunun sonucunda araç tekrardan toplanarak davacıya teslim edildiğini, davacının garanti kapsamında iş ve işlem yaptırmaması nedeniyle müvekkili şirketin sorumluluğu sona erdiğini, dolayısıyla müvekkili şirket konunun muhatabı olmadığını, açıkladıkları nedenlerle öncelikle husumet yönünden, sayın mahkeme aksi kanaatte ise esastan davanın reddinin gerekeceğini, açıkladıkları nedenler ve mahkemece re’sen takdir edilecek sair hususlar ışığında; Öncelikle davanın husumetten reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yüklenmesine, karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... bayii olup davaya konu araç bayii sıfatıyla müvekkili tarafından satıldığını, bu nedenle husumet taraflarına yöneltilemeyeceğini, husumetin imalatçı-ithalatçı firmaya yöneltilmesi gerektiğini, araç maliki... ilinde ikamet ettiğinden aracın tüm bakım ve tamir işlemleri diğer davalı ... tarafından yapılmış olup taraflarına aracın tamir ve bakım işlemlerinden dolayı husumet yöneltilemeyeceğini, davayı kabul etmemekle birlikte araç mevcut olduğu iddia edilen kusur ve ayıp iddiası kanıtlanmamış olup dava dilekçesinde ileri sürülen hususların hiçbirini kabul etmediklerini, izah etmeye çalıştıkları nedenlerden dolayı müvekkili aleyhine açılan iş bu davanın usul ve esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Huzurdaki dava, uyuşmazlık konusu bakımından asliye ticaret mahkemelerinde görülen ve ayıplı mal iddiasıyla seçimlik hakların kullanılması talebiyle açılmış bir dava olduğunu, somut uyuşmazlıkta uygulanacak kanun hükümleri de TTK'nın atfı ile TBK'nın ayıptan sorumluluğa ilişkin hükümleri olacağını, TBK'nın "Ayıptan Sorumluluk" başlıklı kanun maddelerinin tamamında satıcının sorumluluğundan bahsedilmekte olup üretici veya ithalatçının sorumluluğuna mevzuatta yer verilmediğini, dolayısıyla, huzurdaki uyuşmazlık bir tüketici uyuşmazlığı olmadığından Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun da uygulama alanı bulamayacak genel hükümlerle Türk Ticaret Kanunun uygulanacağı davada, dava konusu edilen ayıplı mal iddialarının muhatabı - husumet yöneltilmesi gereken kişi satıcı konumunda yer alan firma olacağını, müvekkili şirket dava konusu aracın ithalatçısı olup satıcı konumunda olmadığını, kanunda açıkça yalnızca satıcının sorumluluğundan bahsedilirken ilgili kanun hükümleri gözetilmeksizin tarafımıza husumet yöneltilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, açıklanan sebeplerle, müvekkili aleyhine açılan davanın mevzuat gereğince pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesini, davacı tarafından eksik harcın tamamlanması gerektiğini, davacı tarafından ayıp ihbar yükümlülüğü yerine getirilmediğini, davacının tedbir talebinin yasal dayanağı bulunmadığını, mezkur araç ayıplı mal niteliğine haiz olmadığını, seri olarak üretilen karmaşık yapılı mallarda (davaya konu aracın ayıplı olduğu iddiası kabul edilmemekle birlikte) ayıplı parça veya parçaların tamir maksadı ile değiştirilmesi de bir anlamda ayıplı malın değiştirilmesi olduğunu, manevi tazminat talebi bakımından gerekli yasal şartların oluşmadığını, pasif husumet yokluğuna ilişkin itirazlarımız saklı kalmak kaydıyla ve ayıp iddiasını kabul etmemekle birlikte; yukarıda atıf yapılan yerleşik ... kararı doğrultusunda davaya konu aracın ayıplı mal olduğu iddia edilerek manevi tazminat talep edilmesi mümkün olmadığını, kaldı ki davacı tarafın tacir sıfatına haiz olduğu hususu değerlendirildiğinde kişilik haklarının hukuka aykırı biçimde tecavüze uğraması veya cismani zararının bulunması da mümkün olmadığını, davacının haksız ve mesnetsiz nitelikteki manevi tazminat talebi ile mevcut durumdan yararlanmaya çalışarak haksız kazanç elde etmeye çalışmakta olduğu açıkça görüldüğünü, manevi tazminat müessesinin bir zenginleşme vasıtası olmaması ve somut olayda manevi zararın oluşmadığı gerekçesiyle işbu haksız talebin reddine karar verilmesini, açıklanan ve mahkemece re'sen nazara alınacak sebeplerle; haksız ve mesnetsiz ikame edilmiş davanın reddine ve yargılama masrafları ile ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının, satın alınan aracın ayıplı olduğu iddiası ile aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi ve manevi tazminat istemine ilişkin dava olduğu anlaşıldı. 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 5/1.maddesi uyarınca, ticari davalara bakmak görevi, asliye ticaret mahkemesine aittir. Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılmaktadır. Nispi ticari davalar, TTK'nın 4/1.maddesinin ilk cümlesinde tarif edilmiş olup, her iki tarafın da "Ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davalarıdır. Mutlak ticari davalar ise tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın yasa gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir. Mahkemelerin görevi kanunla belirlenir. Görev konusu dava şartı olup, mahkeme tarafından yargılamanın her aşamasında, talep halinde veya resen incelenebilir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın aile hukukunu ilgilendirdiği ve ticaret mahkemesinin bu davada görevli olup olmadığının açıklığa kavuşturulması zorunludur. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3/l.maddesinde " Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi " olarak tanımlanmış, aynı Kanunun 73.maddesinde " Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir." hükmü düzenlenmiştir. Somut olayda, ... gelen yazı cevaplarından davacının tacir olmadığı esnaf olduğu ve gelir vergisi mükellefi olduğu anlaşılmıştır. Davalı ... otomotiv inşaat sanayi ve ticaret ... ... Şirketinin satıcı diğer davalı şirketlerin servis ve bayii olduğu, davacı tüketicinin aracı kişisel kullanımı için satın aldığı aracın gayri ticari araç olduğu aracın ticari amaçla kullanılmadığının uyap kayıtlarından da (araç bilgilerinden) anlaşıldığı, davacı ile davalı ... otomotiv şirketi ve diğer davalılar aralarında tüketici ilişkisi bulunduğu, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 2.maddesinde, bu kanunun her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsayacağı belirtilmiştir. Davacı taraf tüketici, davalı taraf ... otomotiv şirketinden alınan malın ayıplı olması nedeniyle değişim veya iade talebinin davalı firma tarafından reddedildiğinden bahisle aracın iadesi veya misliyle değişimi ve manevi tazminat talep edilmiştir. Dolayısıyla davaya bakmakla ticaret mahkemesi değil tüketici mahkemesi görevlidir. Davacının tacir sıfatı bulunmadığından ve araç ticari olmadığından nispi ticari dava olarak da kabul edilemeyeceği, HMK 114/1-c maddesi gereğince, mahkemenin görevli olup olmadığına ilişkin dava şartının, HMK nun 115. maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında re' sen dikkate alınması gerektiği gözetilerek davaya bakma görevinin Tüketici Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğu kanaatine varılarak Mahkememizin görevsizliği nedeni ile davanın usulden reddine ve görevli mahkemenin... Hukuk Mahkemesi olduğuna ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1- HMK'nun 114/c ve 115/2.maddeleri gereğince göreve yönelik dava şartı yokluğu nedeniyle DAVANIN USÛLDEN REDDİNE, 2-Görevli mahkemenin ...olduğuna, 3-HMK'nun 20/1.maddesi gereğince istek halinde ve karar kesinleştiği tarihten itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde Mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli ve yetkili ... gönderilmesine, iki haftalık süre içerisinde başvurulmaması halinde Mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun ihtarına, 4-HMK'nun 331/2.maddesi gereğince harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemesince değerlendirilmesine, 5-Kararın kesinleşmesinden itibaren HMK'nun 20/1-son cümle gereği dosyanın iki haftalık süre içerisinde görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin istenilmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi için dosyanın yeniden ele alınmasına, Dair; Davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ... başvurmak suretiyle istinaf yolu yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usûlen anlatıldı.22/01/2025 ...