Yargıtay 7. Ceza Dairesi 2025/3045 E. 2026/3951 K.

HÂKİMLİĞİ : Ankara 7. Sulh Ceza Hâkimliği SAYISI : 2023/6560 Değişik İş (ek karar) KARAR : İtirazın kabulü TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararların kanun yararına bozulması

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun 24/4. maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı kabahatli ... hakkında, aynı Kanun'un 40/1-l maddesi uyarınca ... Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 05.05.2023 tarihli ve (...) 9735305 sayılı idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 74.304,00 Türk lirası idarî para cezasına karşı yapılan başvurunun reddine dair Ankara 6. Sulh Ceza Hâkimliğinin 12.07.2023 tarihli ve 2023/4547 Değişik İş sayılı kararına yönelik itirazın kabulüne ilişkin mercii Ankara 7. Sulh Ceza Hâkimliğinin 20.07.2023 tarihli ve 2023/6255 Değişik İş sayılı kararını takiben, anılan kararda tereddüt hasıl olduğundan bahisle yeniden değerlendirilmek üzere dosyanın gönderilmesi üzerine, Ankara 6. Sulh Ceza Hâkimliğinin 12.07.2023 tarihli kararına karşı yapılan itirazın kabulü ile anılan idarî yaptırım kararının kaldırılmasına dair mercii Ankara 7. Sulh Ceza Hâkimliğinin 31.07.2023 tarihli ve 2023/6560 Değişik İş sayılı kararı sonrasında, kabahatli vekilinin, merciince sehven başka bir idarî yaptırım kararının kaldırıldığından bahisle tavzih talebinde bulunması üzerine, Ankara 7. Sulh Ceza Hâkimliğinin 06.02.2024 tarihli ve 2023/6560 Değişik İş sayılı ek kararıyla, " Hakimliğimizin 31.07.20 23... /6560 D.iş sayılı kararıyla itirazın kabul edildiği ve T.C. ... Kaymakamlığı İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün 12.05.2023 tarih, 9823618 sayılı ve 74.304,00 tutarlı idari para cezası kaldırılmış ise de;... idare tarafından gönderilen evraklar içerisinde bulunan 30.05.2023 tarihli E-66926588-300-10031313 sayılı yazısında ceza miktarının sehven yanlış yazıldığı hususunun belirtilmiş olmakla..." şeklindeki açıklama ile anılan Kurumun 01.06.2023 tarih E-66926588-858-10069464 sayılı idarî yaptırım kararı ile uygulanan 545.550,00 Türk lirası idari para cezasının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309/1. maddesi uyarınca, 13.05.2025 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.05.2025 tarihli ve KYB-2025/61865 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.05.2025 tarihli ve KYB-2025/61865 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Dosya kapsamına göre, kabahatlinin firması tarafından üretilerek piyasaya sürülen "... Süzme Çiçek Balı" isimli üründen alınan numunenin Ankara Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünde yapılan ilk analiz sonucunda Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliğine uygun olmadığı, ilgili firma tarafından itiraz edilmesi üzerine şahit numune üzerinde Ulusal Gıda Referans Laboratuvar Müdürlüğünde yapılan analiz sonucunda da "C13 ve C4" değerleri yönünden Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliğine uygun olmadığından bahisle yazılı şekilde idari yaptırım uygulandığı belirtilen somut olayda, Anılan idari yaptırım kararına karşı yapılan itiraz üzerine, mercii tarafından, "İdare tarafından dikkate alınarak idari para cezasına esas teşkil eden analiz raporları ile muterizin itiraz dilekçesi ekinde sunmuş olduğu analiz raporlarının çeliştiği anlaşılmakla, söz konusu numaralar üzerinde bağımsız bir laboratuvarda çelişkilerin giderilmesi ile yeni bir rapor alındıktan sonra sonucuna göre değerlendirme yapılması gerektiği anlaşıldığından.." şeklindeki açıklamalar idari yaptırım kararının kaldırılmasına karar verilmiş ise de, Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün bila tarihli ve E-16647434-640-16072204 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren dilekçesinde özetle, Bakanlık denetim birimlerince alınan bal numunelerinde, laboratuvar analiz sonuçlarına göre Türk Gıda Kodeksine aykırılık tespit edildiğinde ilgili mevzuat uyarınca idari yaptırım kararları uygulandığı, ancak ilgili firmaların önceden bizzat kendilerinin laboratuvarlara gönderdiği numunelerin analiz sonuçlarının uygun çıkmasından dolayı mahkemelerce idari yaptırım kararlarının kaldırıldığı, bu durumun Tarım ve Orman Bakanlığının yapmış olduğu resmi denetimleri boşa çıkardığı, ilgili firmaların ellerinde bulunan Türk Gıda Kodeksine uygun olduğunu bildikleri balları önceden kendi istekleriyle resmi/özel laboratuvarlarda analiz ettirerek, analiz sonucu uygun geldiğinde, analiz ettirdikleri numunenin aynı parti numarasına ait ürünleri üreterek piyasaya arz ettikleri, denetim birimlerince piyasaya arz edilen bu ballardan numuneler alındığı ve numune sonuçları olumsuz çıktığında ise ilgili firmalara idari yaptırım uygulandığı, ancak firmaların daha önceden yaptırmış oldukları aynı parti numarasına ait ürünlerin analiz raporunu mahkemeye sunarak idari yaptırım kararını iptal ettirdikleri, Halbuki; 18.02.2022 tarihli ve 31754 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Gıda Kontrol Laboratuvarları Yönetmeliğinin 25. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendinde yer alan "Özel istek analiz raporlarının son sayfasında mutlaka "Adli ve idari işlemler ile reklam amacıyla kullanılamaz." ibaresi yazılır." şeklindeki düzenleme uyarınca, söz konusu raporların sadece firmanın kendi otokontrolünü sağlaması amacıyla düzenlendiği ve bu şekildeki numune gönderimlerinde resmi görevlinin firmaya eşlik etmediği, firmanın bizzat kendisinin numuneyi laboratuvara teslim ettiği, bu halde söz konusu raporların adli veya idari işlemler esasında bir geçerliliğinin olmadığı, Bu durumun benzerinin mahkemelerin bilirkişi atayarak bilirkişi marifetiyle yeniden numune alımını tesis etmesi şeklinde de gerçekleştiği, firmaların ürün etiketlerine yazdıkları parti numaralarını kanunu aldatmak için kullandığı ve bilirkişi marifetiyle alınan numunelerin yapılmış olan resmi denetimi geçersiz kıldığı, sahte bal üreterek gıda sahtekarlığı yapan firmaların yine analiz sonuçlarının uygun olduğunu bildikleri düzgün balları piyasaya arz ederek de bu işlemi gerçekleştirdikleri, şöyle ki; analiz sonucunu bildikleri ballarını Alo Gıda 174, CİMER, TİMER gibi iletişim yerlerine şikayet ederek analiz ettirilmesini sağladıkları, analiz sonucunun uygun çıkacağını bildikleri için analiz ettirilen bu numunenin parti numarasını kullanarak sahte bal üretmekte ve piyasaya arz etmekte oldukları, resmi denetim esnasında numune alınan bu ballar laboratuvar sonucuyla uygun çıkmadığında ise yine önceden yapılan denetimlerde alınan aynı parti numaralı balın laboratuvar analiz sonuçlarını mahkemeye sunarak idari yaptırım kararını ve söz konusu firmanın kamuoyuna duyurulması işlemini iptal ettirmekte olduklarını belirterek, anılan mercii kararına karşı kanun yararına bozma isteminde bulunulduğu nazara alındığında, somut olayda bahse konu numune ürünlerin gerek Ankara Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğünde yapılan ilk analiz sonucunda gerekse şahit numune üzerinde Ulusal Gıda Referans Laboratuvar Müdürlüğünde yapılan analiz sonucunda Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliğine uygun olmadığının belirtilmesi karşısında, mercii tarafından itirazın reddi yerine yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.'' yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE Ankara 6. Sulh Ceza Hâkimliğinin 12.07.2023 tarihli ve 2023/4547 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın kesin olarak kabulüne ilişkin mercii Ankara 7. Sulh Ceza Hakimliğinin 20.07.2023 tarihli ve 2023/6255 değişik iş sayılı kararı dışında kalan 27.07.2023, 31.07.20 23... .02.2024 tarihli kararlar hukukî değerden yoksun olduğu anlaşılarak yapılan incelemede;

1.Ankara 7. Sulh Ceza Hâkimliğinin, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun (5326 sayılı Kanun) 29. maddesinde belirtildiği üzere itiraz mercii olduğu, bu nedenle temyiz veya istinaf mercii gibi hareket edemeyeceği, 5271 sayılı Kanun'un 271/2. maddesinde yer alan, "İtiraz yerinde görülürse merci, aynı zamanda itiraz konusu hakkında da karar verir." şeklindeki hüküm uyarınca itiraz konusu olan uyuşmazlığı bizzat kendisinin çözmesi gerektiği, dosyada eksiklikler bulunması halinde ise Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03.03.2020 tarihli ve 2016/11-1150 esas, 2020/148 karar sayılı ilâmında belirtildiği üzere, "...kendisi de inceleme ve araştırma yapabileceği gibi gerekli gördüğünde bunların yapılması konusunda emir de..." verebileceği cihetle, anılan Hâkimlikçe tespit edilen eksikliğin giderilmesi için ara karar verilerek ilgili kurumlarla yazışmalar yapılabileceği, gerekli bilgi ve belgelerin toplanabileceği, söz konusu eksikliklerin tamamlanmasının ardından esasa yönelik itirazın kabulü ya da reddine karar vermesi gerekip gerekmeyeceği hususu ile;

2.Başvuru dilekçesinin kapsam ve içerine göre, başvurunun 74.304,00 TL idarî para cezasına yönelik yapıldığı, 5326 sayılı Kanun'un 28/2-3 maddeleri uyarınca, ilgili kurum tarafından verilen 06.06.2023 tarihli cevabi yazıda ise idarî yaptırım kararının hesaplanmasında hata yapılması nedeni ile idare tarafından iptal edildiği ve yeniden yapılan hesaplama uyarınca uygulanan 01.06.2023 tarihli idarî yaptırım kararının tebliğ işlemlerinin devam ettiğinin belirtildiğinin anlaşılması karşısında, incelemenin başvuruya konu edilen 74.304,00 TL idarî para cezası üzerinden yapılması gerektiği, başvuruya konu edilmeyip idarenin cevabı üzerine haberdar olunan 545.550,00 TL idarî para cezası bakımından somut başvuru kapsamında inceleme yapılıp yapılamayacağı hususlarında; Ankara 7. Sulh Ceza Hâkimliğinin 20.07.2023 tarihli ve 2023/6255 Değişik İş sayılı kararı aleyhine kanun yararına bozma isteminde bulunup bulunmayacağına ilişkin olarak Adalet Bakanlığından görüş istenilmesine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR Gerekçe bölümünde tespit edilen hususlar yönünden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dosyanın, Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, oy birliğiyle 06.04.2026 tarihinde karar verildi.