Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/1507 E. 2026/1077 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/138 E., 2025/159 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında Samsun İli ... İlçe Merkezinin ... Çayı ve ... Taşkınlarından Korunması İnşaatı Yapım İşine ilişkin 26.03.2015 tarihli sözleşme imzalandığını, işe başlanıp işin süresinde mevzuata uygun bir şekilde geçici kabulü yapılarak işin davalı kuruma teslim edildiğini, müvekkili şirketin dilekçe ile davalı kuruma başvurarak, davalı kurumca yapılan poz ve hesap hatalarının belirlenmesi ve müvekkilinin hak etmiş olduğu alacak hakkının tespit edilmesini talep ettiğini, ayrıca ... Çayı KM=0+486,00'da bulunan yan dere kavşutu (menfezi) için müvekkiline uygulama projesi hazırlatıldığını ve müvekkilinden montajının yapılmasının istenildiğini, müvekkiline 30.08.2019 tarihinde gönderilen iş sonu projelerinde SAM-SPZ-ISL ... nolu projede belirtildiği üzere söz konusu menfezlerin ... Belediyesi'nce tedarik edildiğini nakliye, montaj, işçilik ve dolgusunun müvekkilince yapıldığını belirterek, kesin hesap işlemlerinin yapılmasını, itiraz edilen kesin hak edişteki hesap ve poz hatalarından doğan alacak hakkının tespitinin yapılmasını, müvekkili tarafından yapılan harçlı kargir duvar arkası dolgu yapılması işi ile ilgili olarak doğan alacak hakkının tespitinin yapılmasını, müvekkili tarafından yapılan ... Çayı KM: 0+486,00 bulunan yan dere kavşutu prekast menfez montajı işi ile ilgili doğan alacak hakkının tespitinin yapılmasını, ... Belediyesi ... Çayı KM:0+146,00'da bulunan mevcut köprünün yıkılması işinin yer tesliminin geç yapılmasından dolayı davalı kurumca süre uzatımının verilmemesi, ödenek aktarımının yapılmaması ve doğru fiyat farkının uygulanmaması nedeniyle doğan alacak hakkının tespitinin yapılmasını, müvekkili tarafından sözleşmeye uygun olarak kontrol mühendislerine tahsis edilen araçların amacına ve süresine aykırı kullanılmasından ve trafik cezalarının tahakkuk ettirilmesinden dolayı meydana gelen zarardan dolayı doğan alacak hakkının tespitinin yapılmasını, müvekkili tarafından dava konusu sözleşmeye dayanan işten dolayı yapılmış olan fazla imalâtlardan dolayı yapmış olduğu harcamaların tespitinin yapılarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 300.000,00 TL alacağın davalı kuruma yapmış oldukları ihtarname tarihi olan 15.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile %20 iş artışı dahilinde fazla yapılan imalât bedeli 693.635,12 TL, sözleşme uyarınca %20 iş artışı dahilinde yapılan imalâtların fiyat farkı tutarı 56.461,74 TL, sözleşme tutarının %20'sinin üzerinde yer alan fazla imalâtların yapıldığı tarihteki serbest piyasa rayiçleri ile değeri 47.254,60 TL olarak tespit edildiğinden bu doğrultuda alacak miktarını 797.351,46 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan sözleşmedeki iş muhtevasında davacının 1300 m temeli beton harçlı kargir duvar ve 2 adet ... köprü imalâtları bulunduğunu, söz konusu işin ihale bedeli 3.348.000 TL olup iş %20'den fazla keşif artışı gerektirdiğinden DSİ 7. Bölge Müdürlüğü'nün 24.11.2016 tarih ve 783685 sayılı oluru ile tasfiye edildiğini, 1100 m temeli beton harçlı kargir duvar ve 1 adet ... köprü imalâtlarının tamamlandığını, davacı tarafın dava konusu taleplerinde haksız olduğunu, müvekkili tarafından yapılan kesin hakedişteki hesap ve poz hatalarından dolayı davacının alacaklı olduğunun iddia edildiğini, müvekkili tarafından işe ait geçici kabul yapılarak, yüklenici tarafından sunulmadığından Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 40. maddesine göre müvekkilince iş sonu projeleri ve kesin hesap hazırlanmış olup, davacıların kesin hesaba süresi içerisinde bir itirazı olmadığını, menfez montajı işi ile ilgili olarak belediyenin talebiyle menfezlerin ilgili belediyesince temin edildiğini, yüklenici tarafından yapıldığını ve işin bitimine kadar da konu ile ilgili yeni fiyat talebi olmadığını, dava dilekçesinde ... Belediyesi ... Çayı KM:0+146,00'da bulunan mevcut köprünün yıkılması işinin yer tesliminin geç yapılmasından dolayı idarece süre uzatımının verilmemesi, ödenek aktarımının yapılmaması, doğru fiyat farkının uygulanamaması nedeniyle davacının alacağının bulunduğunun iddia edildiğini, işe ait DSİ 7. Bölge Müdürlüğü'nün 31.01.2016 tarih ve 67131 sayılı yazıları ile bir kere 48 günlük süre uzatımı verildiğini ve iş bitim tarihinin 12.08.2016 tarihine ötelendiğini, işin zaten tasfiye edilmesi ve süresi içerisinde bitirilmesi sebebiyle ikinci bir süre uzatımına gerek duyulmadığını, köprü yıkım ile ilgili geçen süre zarfında yüklenicinin duvar kazı imalâtlarına devam ettiğini, hakedişlerde de imalâtın gerçekleştiği aya göre fiyat farkı hesaplandığını, yüklenici taleplerinin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 21.04.2022 tarihli kararı ile 27.09.2021 tarihli bilirkişi heyet raporu ve 25.01.2022 tarihli bilirkişi heyet ek raporunun usul ve yasaya uygun, denetime elverişli bulunarak, hükme esas alındığı, davacı yüklenici tarafından sözleşme kapsamında yapılması gereken imalâtların yapıldığı, ... Çayı KM 0+ 486,00'da bulunan yandere kavşutu prekast menfezlerinin montaj işinin sözleşme kapsamında olmadığı ancak idarenin bilgisi dahilinde yapıldığı, prefabrik imalâtlara ilişkin bir kısım ödemenin (beton, kazı vb.) ara hakedişler ile ödendiği ayrıca idare tarafından onaylı iş sonu projelerinde; “ Prefabrik menfezler, ... Belediyesi tarafından satın alınmıştır.” “ Montaj ve işçilik yüklenici tarafından yapılmıştır.” ibarelerinin bulunması nedeniyle söz konusu işin ilave iş niteliğinde olduğu, fazla imalâtın iş sahibi yararına olduğu kanaatine varılarak bilirkişi heyet raporunda KDV'nin piyasa fiyatlarının içinde olduğu dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucu davacının alacak miktarının 797.351,46 TL olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne, toplam 797.351,46 TL'nin 15.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin 21.04.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 08.06.2022 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ Bölge Adliye Mahkemesinin 08.06.2022 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, dolgu malzemesinin taşınmasının imalât pozlarında yer aldığı, ek imalât olmadığı, depolama alanının makul uzaklıkta olduğunun anlaşıldığı, yüklenicinin makine ile duvar arkası dolgusu ile ilgili yükleme ve nakil bedeli isteminin reddi gerektiği belirtilerek sair temyiz itirazlarının reddi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyulmasına ve duvar arkası dolgusu ile ilgili yükleme ve nakil bedeli dışındaki ilave imalât olan menfez yerleştirme işine ilişkin talebin, şartnamenin 21 inci maddesi gözetilerek birim fiyatlı sözleşmelerde %20’ye kadar sözleşme fiyatlarıyla artan kısmın ise TBK’nın 529 uncu maddesi gereğince vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca yapıldığı yıl serbest piyasa fiyatlarıyla hesaplama yöntemine uygun şekilde belirlenmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış olup menfez yerleştirme işi nedeniyle davacının 1.523,66 TL tutarında ilave iş yaptığı, taraflar arasındaki sözleşmeye konu işin toplam imalât tutarının 3.305.382,71 TL, davalı idarenin davacıya yaptığı toplam ödeme tutarının 3.351.474,09 TL olması nedeniyle davalı idarenin davacılara 46.091,38 TL fazla ödeme yaptığı, bu haliyle davacının ilave imalât nedeniyle alacağının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde: a. Dosya kapsamında mevcut bilgi ve belgeler dikkate alındığında serme ve röpriz imalâtına ilişkin yeni fiyat yapılması ve kübaj miktarında taraflar arasında ihtilaf bulunmadığını, b. ... "...Her Türlü Zeminde Kazı Yapılması, İnşaat Alanına veya Depo Alanına Taşınması." pozu kapsamında imalât miktarlarının taraflarca onaylı kübajlar ile ihtilafsız olduğunu, c. Müvekkilin diğer alacak kalemleri bakımından usuli kazanılmış hakkı olmasına rağmen yerel mahkemenin bu durumu dikkate almamasının hukuka aykırı olduğunu, d. Kesin hesabın usul ve yasaya aykırı hesaplandığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, ... sözleşmesinden kaynaklanan ilave iş bedelinin ve fiyat farkının tahsili istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.