Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/510 E. 2026/9571 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2025/175 Esas, 2025/195 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. ... 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.01.2025 Tarihli ve 2025/16 Esas, 2025/45 Karar Sayılı Kararı Davalı ... Ticaret Limited Şirketi'nin adresinin .../... olduğu, diğer davalı ... Alışveriş Merkezlerinin adresinin ise .../... olduğu, her iki davalının da yerleşim yerlerinin birbirlerinden farklı olduğu, davalı ...'ın süresi içerisinde usulüne uygun yetki itirazında bulunduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

B. ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.05.2025 Tarihli ve 2025/175 Esas, 2025/195 Karar Sayılı Kararı Davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmasına rağmen, dava dilekçesinin tebliği sonrası sadece davalı ... Alışveriş Merkezleri Limited Şirketi ile dahili davalı ... Limited Şirketi vekilince yetki ilk itirazının ileri sürüldüğü, diğer davalılar tarafından süresinde ileri sürülmüş bir yetki ilk itirazının bulunmadığı, zorunlu dava arkadaşlarının, usul işlemlerini birlikte yürütmek zorunda olmalarına rağmen, tüm mecburi dava arkadaşı olan davalılarca ileri sürülmediği halde, sadece davalılardan ... Alışveriş Merkezleri Limited Şirketi ve dahili davalı ... Limited Şirketi vekilinin ileri sürmüş olduğu yetki ilk itirazının sonuç doğurmayacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 605 inci maddesi uyarınca mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Ret beyanı” başlıklı 605 inci maddesinin ikinci fıkrası şöyledir: “Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır.”

3. 6100 sayılı Kanun'un "Genel yetkili mahkeme" başlıklı 6 ncı maddesinin 2 inci fıkrası şöyledir: "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir."

4. 6100 sayılı Kanun'un “Davalının birden fazla olması hâlinde yetki” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.”

C. Değerlendirme 1. Mirasın hükmen reddinin tespiti hakkındaki davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığından, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir.

2. Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması halinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmaz ise seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez.

3. Dosya kapsamından, davacının davayı, yetkisiz ... 14. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalılara geçmiş ve davalılardan ... Limited Şirketi vekilinin ve diğer davalı ... Alışveriş Merkezleri vekilinin yetki itirazında bulunduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 20.05.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.