Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/9053 E. 2026/3433 K. – Kamulaştırmasız

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/976 Esas, 2025/1835 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/243 Esas, 2023/694 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 278 90... parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında park ve spor alanı olarak ayrılmak suretiyle taşınmaza hukuken el atıldığını belirterek taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın 17 metrelik imar yoluna cepheli olduğunu ve büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunduğunu, davacılar konut parselinde emsal yükseltmesi kullandığından davaya konu bölümün bedelsiz terki gerektiğini, tescilin yolsuz olduğunu kısa karar ile gerekçeli kararın çelişkili olduğunu, alınan raporun yetersiz bedelin yüksek belirlendiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu 2574 m² senet ... 278 90... parsel sayılı taşınmazın 1995 onay tarihli 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında “Park ve Spor Alanı” olarak ayrıldığı, kamu ortaklık paylarından meydana geldiği, muris ...'nun 278 90... sayılı parselde bulunan 226 m² hissesinin plan notları gereği 279 44... sayılı konut parselinde inşaat emsalinin 1,80 yerine 2.00 olarak kullanılmak üzere ... 5. Bölge Tapu Müdürlüğünün 13.03.2000 tarihli ve 2697 yevmiye sayılı işlemiyle davacı varislerin kendi rızalarıyla kamu adına terkinini yaptıkları, ancak tapuda hissenin halen yaşamaya devam ettiği, yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporuna göre parselin üzerinde amacına uygun olarak herhangi bir yapı veya müştemilat bulunmadığı, bu yönüyle fiilen el atma olgusunun gerçekleşmediği anlaşılmış ise de uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği; bu haliyle idarenin, mülkiyet hakkının özüne dokunan bu eylemi ile kamulaştırmasız el koyma olgusunun gerçekleştiği, arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak emsaller ile dava konusu taşınmazın vergiye ilişkin değerleri de kıyaslanarak, taşınmaz ile aynı bölgede bulunan ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin denetiminden geçerek kesinleşen güçlü delil niteliğindeki bedeller de değerlendirilmek suretiyle bedelini tespit eden bilirkişi kurulu raporu esas alınarak yapılan ıslah doğrultusunda davanın kabulü ile belirlenen bedelin davalı idareden alınarak davacılara payları oranında ödenmesine dair kararda usul ve esas yönünden bir isabetsizlik görülmediği; ancak dava konusu taşınmazda davacılar murisi hissedar malik olup miras payının iptali ile davalı idare adına tesciline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediği gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş; ayrıca 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na (2942 sayılı Kanun) eklenen Ek Madde 4 uyarınca maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.Dosya kapsamından; davaya konu 278 90... parselin ... Belediye Meclisinin 08.09.1995 tarihli ve 227 sayılı kararı ile uygun görülerek Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 03.11.1995 tarihli yazısı ile onaylanan 1/1000 ölçekli ... Batı Yakası İmar Planı Değişikliği kapsamında, onaylı Nazım İmar Planına uygun olarak kullanım kararının “Park ve Spor Alanı” olarak belirlendiği, taşınmazın kamu ortaklık paylarından meydana geldiği, muris ...'nun 278 90... sayılı parselde bulunan 226 m² hissesinin plan notları gereği 279 44... sayılı konut parselinde inşaat emsalinin 1,80 yerine 2.00 olarak kullanılmak üzere ... 5. Bölge Tapu Müdürlüğünün 13.03.2000 tarihli ve 2697 yevmiye sayılı işlemiyle rızaen kamu adına terkin edildiği plan notunun iptaline ilişkin bir kararın da dosya arasında bulunmadığı anlaşılmakla mahkemece 2942 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi "İmar mevzuatı gereğince düzenlemeye tabi tutulan parsellerden düzenleme ortaklık payı karşılığı olarak bir defaya mahsus alınan yol, yeşil saha ve bunun gibi kamu hizmet ve tesislerine ayrılan yerlerle, özel parselasyon sonunda malikinin muvafakatı ile kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış bulunan yerler için eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasında bulunulamaz ve karşılığı istenemez." hükmü uyarınca malikin muvafakati ile bedelsiz terk edilen yerlerin karşılığı istenemeyeceği gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.