Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/5320 E. 2026/653 K. – Kamulaştırmasız

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/4158 Esas, 2025/426 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 3. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/489 Esas, 2024/921 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hissesi oranında malik oldukları dava konusu ... ili, ..., ...Mahallesi 38 15... parsel sayılı taşınmazın imar planında kısmen "Belediye Hizmet Alanı" kısmen "Açık Spor Tesis Alanı" olarak ayrıldığını, ancak davalılarca üzerinde halen uygun bir tesis yapılmadığını, mevcut durumun müvekkillerinin taşınmaz üzerinde tasarrufta bulunmasına engel teşkil ettiğini, herhangi bir kamulaştırma işlemi yapılmaksızın mülkiyet haklarının ihlal edildiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL tazminatın kamulaştırmasız el atma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davanın usul ve kanuna aykırı olup reddi gerektiğini, husumet itirazında bulunduklarını, davanın süresi içerisinde açılmadığını, dava şartı gerçekleştirilmeden açıldığını, öncelikle uzlaşma usulünün gerçekleşmesi gerektiğini, davacılar tarafından kanunda belirlenen süreler içerisinde idareye herhangi bir uzlaşma talebinde yahut itirazda bulunmadıklarını, idari yollara başvurmadan ve söz konusu bu yollar tüketilmeden açılan bu davanın hukuka, hakkaniyete ve kamu yararına aykırı olduğunu, kanunda öngörülen zorunlu başvuru yolları tüketilmeden dava açıldığından idari mercii tecavüzü vuku bulduğunu, bu doğrultuda dava dilekçesinin görevi idare merciine tevdii gerektiğini, davanın Gençlik ve Spor Bakanlığına ihbar edilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davanın görevli mahkemede açılmadığını, davaya bakmakla görevli yargı kolunun idari yargı kolu olduğunu, husumet itirazında bulunduklarını, kurumun dava konusu taşınmaza herhangi bir tasarrufunun olmadığını, söz konusu taşınmazın bulunduğu alanın imar planında ''Belediye Hizmet Alanı ve Açık Spor Tesisi'' alanı olarak ayrılması ve bu yönde uygulama yapılması işlemi; kanun gereği belediyelerce resen yapılan bir uygulama olup, taşınmazın imar planında "Belediye Hizmet Alanı ve Açık Spor Tesisi" olarak ayrılması hususunda, müvekkili kurum Gençlik ve Spor Bakanlığının görüşü alınmadığını, kuruma herhangi bir bilgi de verilmediğini, Türkiye'nin tüm il ve ilçelerinde yerel yönetimlerce bu yönde uygulamalar yapılmakta olup bu bağlamda oluşan tüm spor tesisi parsellerinin müvekkili kurumca kamulaştırılmasının mümkün olmadığını, görev yönünden itirazda bulunduklarını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinden özetle; davaya konu taşınmazın bedelinin düşük belirlendiğini, ayrıca lehlerine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... Belediyesi vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, tasarruf tedbirleri nedeniyle belediyenin kamulaştırma yapamadığını, hatalı bilirkişi raporuna göre bedelin yüksek belirlendiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, husumet itirazlarının olduğunu, husumet yokluğundan davanın reddi gerektiğini, dava konusu taşınmaz üzerinde bir tasarruflarının bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki ... ili, ..., ...Mahallesi 38 15... parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3.Hukuken el atılan dava konusu taşınmaza ilişkin tespit edilen tazminat bedeli yönünden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun’a eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrası uyarınca harçtan muaf olan davalı ... haricindeki davalı idare yönünden maktu harca ve Dairemizin yerleşik uygulamasına göre davacı lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi yerindedir.

4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacı ... davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.