Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/17750 E. 2026/8126 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/526 Esas, 2025/3635 Karar KARAR : Esastan ret

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 34 65... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma yapılmadığı hâlde, imar planında park alanı olarak ayrıldığını, bu nedenle mülkiyet hakkının kısıtlandığını, taşınmaza hukuken el atıldığını ileri sürerek taşınmazın bedelinin tespit edilerek idari yargıda açılan dava sonucunda taraflarına ödenen 4.596.664,45 TL 'nin mahsubuyla kalan bedelin 16.01.2020 tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu parsel için ... 3. İdare Mahkemesinin 2021/4 83... /766 Karar sayılı dosyası ile kamulaştırmasız el atma davası açıldığını, 4.490.475,75 TL tazminatın davacılara ödenmesine karar verildiğini, davacıların tazminat miktarını feri'leri ile birlikte talep ettiklerini, talep neticesinde müvekkili kurumca 11.10.2022 tarihinde 4.591.164,45 TL tazminat miktarı, 11.10.2022 tarihinde 5.500,00 TL avukatlık vekâlet ücreti olmak üzere toplamda 4.596.664,45 TL ödeme yapıldığını, davacıların ... 3. İdare Mahkemesi tarafından belirlenen bedeli müvekkili kurumdan talep etmesinin bedeli kabul ettikleri anlamına geldiğini, davacıların taşınmazın bedelini almış olmalarına rağmen tapuda müvekkili kurum lehine ferağ vermeyerek kötüniyetli hareket ettiklerini, mahkemece keşif yapılarak yeniden bedel belirlenmesinin davacıların kötü niyetini koruma olacağını, müvekkili kurumun ciddi manada zarara uğrayacağını ileri sürerek davacıların ek tazminat taleplerinin reddine, davaya konu taşınmazın müvekkili kurum adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen taşınmazın tapusunun iptali ile davalı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, emsal karşılaştırmasının hatalı yapıldığını, bedelin düşük belirlendiğini ayrıca İdare Mahkemesinde açmış oldukları dosyada ödenen 4.596.664,45 TL’nin işbu dosyada tespit edilen bedelden mahsup edilmesi ve faizin 5 yıllık sürenin bitim tarihi olan 16.01.2020 tarihinden itibaren kararın kesinleşmesine kadar işleyecek yasal faiziyle, kararın kesinleşmesinden sonra ise kamu alacaklarına uygulanacak olan faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı idare vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; husumetin müvekkil kuruma yöneltilemeyeceğini, davaya konu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı planı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yapıldığını, bedelin düşük belirlendiğini, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, emsal karşılaştırmasının doğru yapılmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 34 65... parsel sayılı taşınmazda davacılar paydaş olup yürürlükteki 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında tamamının " park alanı" olarak ayrıldığı, davacıların mülkiyet haklarının ihlal edildiği anlaşılmakla İlk Derece Mahkemesince kamulaştırmasız hukuki el atmanın gerçekleştiğinin kabulünün yerinde olduğu, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedeli 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) bedel tespitine ilişkin düzenlemelerin kıyasen uygulandığı, dava konusu taşınmaz arsa olduğuna göre bedeli emsal satışlarla karşılaştırılması neticesinde tespitinin gerektiği, İlk Derece Mahkemesinin arsa niteliğindeki taşınmazın tazminat miktarının 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle taşınmazın bedelinin tespiti ile tespit edilen bedele dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinde ve davacılar adına olan hisselerin tapusunun iptali ile davalı ... adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, ayrıca aynı taşınmaza ilişkin davacılar tarafında idari yargıda açılan davada 4.591.164,45 TL tazminat ve 5.500,00 TL vekâlet ücreti olmak üzere toplam 4.596.664,45 TL ödeme yapıldığını, bu hususun dikkate alınmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dosya kapsamında yer alan fen bilirkişi raporunda, keşif tarihi itibarıyla dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığı anlaşılmakla birlikte, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı kapsamında park alanı olarak ayrıldığı ve dava konusu taşınmazın uzun yıllardan beri kamu hizmetine tahsis edilmiş olması nedeniyle, fiilen el atılmamış olsa dahi mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlanması nedeniyle kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü ile alınan rapora göre taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğrudur.

3.Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

4. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Davacılar tarafından hukuken el atılan dava konusu taşınmaza ilişkin tazminat istemli ... 3. İdare Mahkemesinin 07.09.2022 tarihli ve 2021/4 83... /766 Karar sayılı dosyası ile ödenen 4.591.164,45 TL bedelin mahsubuna karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde bulunan "13.219.151,73 TL" ibaresinin çıkartılması, yerine “ tespit edilen 13.219.151,73 TL'den daha önce ödenen 4.591.164,45 TL'nin mahsubuyla kalan 8.627.987,28 TL” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.