Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/17599 E. 2026/9533 K.
- Mahkeme
- Yargıtay
- Daire
- 5. Hukuk Dairesi
- Esas No
- 2025/17599
- Karar No
- 2026/9533
- Karar Tarihi
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/2590 Esas, 2025/1806 Karar KARAR : Esastan ret
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 1 45... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile daimi irtifak hakkı, geçici irtifak hakkı bedelinin tespiti ve daimi irtifak hakkının kullanımı ... Genel Müdürlüğüne ait olmak üzere Hazine adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle: hükmün bedele ilişkin kısmının yasaya, usule ve oluşa aykırı olduğunu, kamulaştırma fark bedeline uygulanan faiz ve faiz süresinin kararda fazla ve yanlış hesaplandığını, dava konusu taşınmazın tarla vasfında tarım arazisi olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının somut koşullara usul ve kanuna aykırı uygulandığını, mahkeme tarafından belirlenen bedel ile kıymet takdir komisyonunun rayiçlere uygun olarak belirlediği bedel arasında fahiş fark bulunduğunu, lehe vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. 2.Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın gerçek değerinin tespit edilemediğini, bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazların değerlendirmeye alınmadığını, dava konusu taşınmazda emsal karşılaştırmasında belirlenen kriterlere uyulmadığını, düşük bedel belirlendiğini, taşınmazın her türlü yerleşime, işletmeye uygun, dağ-dere manzaralı olup konum bakımından emsali olmayan bir yerde bulunduğunu, bilirkişi raporunda yapılan değerlendirmelerin gerçek dışı olduğunu, emsal karşılaştırması yapılırken emsal taşınmazın satışı ile dava tarihi arasındaki enflasyon oranının dikkate alınmadığını, taşınmazın iki parçaya bölünmesinin taşınmazın kullanılabilirliğini azalttığını, değer düşüklüğü oranının düşük belirlendiğini, tarımsal bütünlüğün bozulduğunu, arta kalan kısımda değer azalığı oluşacağının ileri boru hattı nedeniyle meydana gelebilecek zararın nazara alınması gerektiğini, yapılaşma olanağının araştırılmadığını, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerin son yıllarda büyük rağbet gören çok değerli bir yer olduğunu, herhangi bir turizm işletmesi kurmaya uygun olduğu dikkate alınarak bölgede bulunan farklı emsal karşılaştırmalarının yapılması gerektiğini, taşınmazın imar planı içerisinde kalan bir arsa olduğu gözetilerek değer azalışının ona göre belirlenmesi gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla dava konusu taşınmaza uygulanan kapitalizasyon faizinin %3 olarak alınmasında, taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu, boru hattının geçiş güzergahına göre irtifakın yarattığı değer düşüklüğünün formülde % 31,5 alınarak daimi irtifak nedeniyle değer azalış oranının belirlenmesinde, taşınmazın bilirkişi raporu ile belirlenen özelliklerine göre taşınmaza uygulanan objektif değer artış oranında bir isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle: istinaf başvuru dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net geliri esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.