Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/17174 E. 2026/12066 K.

MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/3575 Esas, 2025/3326 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: İzmir 12. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/61 Esas, 2025/227 Karar

Taraflar arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve brileştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, Narlıdere ilçesi, ... Mahallesi 1 56... parsel sayılı taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığından tazminat bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Asıl ve birleştirilen davada davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Asıl davada ve birleştirilen 2024/229 Esas sayılı dosyada davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ... 'in tazminat hesaplamasında 2942 sayılı Kanun'un Ek Madde 3'ün uygulanmaması gerektiğini, dava tarihine göre taşınmaz değerinin belirlenmesi gerektiğini, asıl davada ... mirasçıları ve ... ile birleştirilen dosya davacısı ... yönünden ise taşınmaz değerinin düşük belirlendiğini, emsal taşınmaz ile dava konusu taşınmaz arasındaki oranlamanın hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Birleştirilen 2024/84 Esas sayılı dosyada davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz değerinin düşük belirlendiğini, %35 düzenleme ortaklık payının kesilmesinin hatalı olduğunu, lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

3.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın eski maliki ... oğlu ... ve ... oğlu ...'ün hisseleri, 5. Bölge konak tapu müdürlüğünde 15.05.1992 tarihli ve 2843 yevmiye ile yol olarak tapuda terkin edildikten sonra kamulaştırma bedelleri idaremizce kendilerine ödendiğini, dolayısı ile taşınmaz maliklerinin davadan haberdar olduğunu, kamulaştırma bedelinin kendilerine ödendiğini, dahası tapuda terkin işlemlerinin gerçekleştirildiği hususları birlikte gözetildiğinde huzurdaki davanın reddi gerektiğini, dava konusu taşınmazın değeri el atıldığı tarihe göre belirlenmesi gerektiğini, emsal taşınmazın uygun olmadığını, kesilen düzenleme ortaklık pay oranının düşük belirlendiğini, ıslah edilen bedel yönünden ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, davanın kısmen reddedilmesine rağmen lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, idarenin harçlardan muaf olduğundan harçlardan sorumlu tutulmaması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Belediye Başkanlığı yazı cevabında 156 ada, 2006 parselin otoban gövdesinde kaldığının bildirildiği, tapu kaydının incelenmesinde İzmir ili, Narlıdere ilçesi, ... Mahallesi, 156 ada, 2006 parselin 17.670,85 m² yüzölçümünde kayıtlı olduğu, ..., ..., ... (murisi ...), ... (murisi ...), ... (murisi ...), ... (murisi ...), ..., ...'in aktif malik olduğu, ... Bankası'na yazılan müzekkereye bila ikmal yanıt verildiği, Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü'nün 23.08.2024 tarihli yazı cevabında ... mirasçılarına ödeme yapılamadığının bildirildiği, 26.08.2024 tarihli yazı cevabında ...'e ödemenin yapılamadığının bildirildiği, Narlıdere Tapu Müdürlüğü'nün 23.07.2024 tarihli yazı cevabında ... ve ... hisselerinde kamulaştırma işleminin yapıldığının bildirildiği, 07.10.2024 tarihli bilirkişi raporunda taşınmazın imar planında otoyol gövdesine isabet ettiği sorumluluğun ...'nde olduğunun bildirildiği, "...kamulaştırma bedelinin ödendiğinin de ispatlanmadığı, bu hali ile kamulaştırmanın tamamlanmamış olduğu..." kurum tarafından kamulaştırma ödemesi yapıldığının ispatlanamadığı, bu durumda kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığından bahsedilemeyeceği, 28.07.2023 tarihinden sonra açılan davalarda; bedelin tescil tarihi itibariyle belirlenip Y.üfe uygulanarak karar tarihi itibariyle güncellemesi yapılarak değerin belirlenmesi gerektiği, mahkeme tarafından bu hususlara riayet edilerek karar verildiği görüldüğünden taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Asıl davada ve birleştirilen 2024/229 Esas sayılı dosyada davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş ve lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Birleştirilen 2024/84 Esas sayılı dosyada davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve istinafta ileri sürülmeyen sebeplerin temyiz aşamasında ileri sürülemeyeceği kuralına göre usul ve kanuna uygun olup davalı idare vekilinin tüm, asıl davada ve birleştirilen 2024/229 Esas sayılı dosyada davacılar vekilinin tüm, birleştirilen 2024/84 esas sayılı dosyada davacılar vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki temyiz itirazları kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

4. Dava konusu taşınmaza 1983 yılından sonra el atıldığı anlaşıldığından kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı idare vekilinin tüm asıl davada ve birleştirilen 2024/229 Esas sayılı dosyada davacılar vekilinin tüm, birleştirilen 2024/84 Esas sayılı dosyada davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Birleştirilen 2024/84 Esas sayılı dosyada davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm "Birleştirilen İzmir 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/84 Esas, 2024/393 Karar sayılı dosyası yönünden" başlıklı hüküm fıkrasının (9) numaralı bendinde yer alan “30.000,00” ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine “1.163.446,36 ” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Asıl ve birleştirilen davada davacı ... vd. ile ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.