Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/15719 E. 2026/10643 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2224 Esas, 2025/1670 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/765 Esas, 2023/312 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın .... Organize Sanayi Bölgesi Tüzel Kişiliği adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve davalılar ... ile ... vd. vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalılar ... ile ... vd. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.

Davalılar ... vd. vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 09.06.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü yetki belgesine istinaden davalılar ... vd. vekili Avukat ... gelmiş, davacı idare ve diğer davalılar vekili duruşmaya katılmamıştır.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 15... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın .... Organize Sanayi Bölgesi adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazlara teklif edilen bedelin çok düşük olduğunu, son derece verimli bir arazi olduğunu, taşınmazın gerçek değerinin tespit edilerek ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalılar ... vd. cevap dilekçesinde özetle; gerçek karşılığının tespit edilerek ödenmesini, taşınmazın konum olarak çok değerli bir konumda bulunduğunu, çevre yollarının ortasında olduğunu, ticari ve turistik hayata yakın olduğunu, verimli ve düz arazi olduğunu ileri sürerekyanla taşınmazın gerçek değerinin tespit edilerek ödenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile .... Organize Sanayi Bölgesi adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekili ile davalılar ... vd. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun yeterli bilimsel araştırma yapılmaksızın düzenlenmiş olup gerçekleri yansıtmadığını, emsaller karşısında dava konusu taşınmaza tespit edilen metrekare birim bedelinin taşınmazın değerinin çok üstünde olduğunu, usul ve kanuna, hakkaniyete ve gerçeklere, objektif değerlere aykırı olarak dava konusu taşınmazın değerinin fahiş oranında artırıldığını, kapitalizasyon faiz oranı seçiminde dikkate alınan unsurların ayrıca objektif değer artırıcı unsur olarak da değerlendirilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, dosyada dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan mütemmim cüzlerin bedelinin de hiçbir yasal veriye dayanmaksızın fahiş olarak belirlendiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz arsa vasfında olup, belediye sınırları içinde ve meskun mahalde olduğunu, etrafı yerleşik alan olup, yerleşim yerine çok yakın olduğunu, arsa vasıflı taşınmazlara gelir metodu ile değer biçilmesini kabul etmediklerini, bilirkişilerce rapor hazırlanırken en yüksek satış fiyatı alınarak hesaplama yapılması gerekirken ortalama satış fiyatları alınarak hesaplama yapılmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın çok verimli arazi sınıfında olduğunu, taşınmazın tüm bu özellikleri gözönüne alındığında verim miktarının bilirkişi raporunda tespit edilen değerlerin üzerinde olması gerektiğini, objektif değer artışının %118 olarak düşük hesaplanmasının açıkça hakkaniyete aykırı olduğunu, dava tarihinden başlamak üzere mevduata uygulanan en yüksek faizin uygulanması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle, arsa vasfındaki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi gerekirken taşınmazın arazi vasfında kabul edilmesinin hatalı olduğunu, davaya konu taşınmazın ... planında kaldığını, taşınmazın ayrıca belediye sınırları içinde olup meskun mahalde olduğunu, ana yol üzerinde olduğunu, kenarında elektrik direkleri bulunduğunu ve etrafının meskun olduğunu, taşınmazın tüm belediye hizmetlerinden yararlandığını, verim miktarı düşük alınarak hesaplama yapıldığını, objektif olarak taşınmaza değer katan unsurların hem eksik incelendiğini hem de eksik değerlendirildiğini, kapitalizasyon faiz oranının hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın imar durumuna ilişkin Belediye Başkanlığı yazı cevabında; taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ve 1/5000 ölçekli ... Planı içerisinde yer almadığı, yol ve çöp belediye hizmetlerinden faydalandığı, su elektrik, toplu taşıma, doğalgaz kanalizasyon, aydınlatma gibi hizmetlerden yararlanmadığı, etrafında meskun mahal bulunmadığının bildirildiği, Dairelerince parsel sorgu sayfasından yapılan incelemede dava konusu taşınmazın kapama fındık bahçesi vasfında kabul edilmesinde ve uygulanan objektif değer artış oranında bir isabetsizlik görülmediği, ayrıca dava dilekçesinde ve gerekçeli karar başlığında davalı olarak gösterilen ...'ın tapu maliki olmadığı anlaşılmış olmakla birlikte bu davalı yönünden husumetten ret kararı verilmesi gerekmekte ise de bu davalı yönünden herhangi bir bedel hesaplanmamış olmasına, davalıların tapudaki hisseleri oranında tescile ve bedel ödenmesine karar verilmiş olmasına göre, bu husus sonuca etkili görülmediğinden sadece eleştirilmekle yetinilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Kapama fındık bahçesi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net gelir esas alınarak değer biçilmesinde, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalılara ödenmesinde, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptal edilerek .... Organize Sanayi Bölgesi Tüzel Kişiliği adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3.Tarafların iddian, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin tüm, bir kısım davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Kamulaştırma bedeline, Anayasa'nın 46/son maddesi gereğince dava tarihinden karar tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı idare vekilinin tüm, davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinin çıkarılması, yerine "Kamulaştırma bedeline dava tarihi olan 28.12.2022 tarihinden iş bu karar tarihi olan 18.07.2023 tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz işletilmesine" cümlesinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalılardan peşin alınan temyiz harçlarının istek hâlinde iadesine,

Davalılar ... vd. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacı idareden alınarak davalılar ... vd.'ne ödenmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.