Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2026/14 E. 2026/3491 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2124 E., 2025/1966 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 3. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/194 E., 2024/346 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; davalı ... tarafından Düzce 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/622 E. sayılı dosyası ile dava konusu aracın üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesi talebini de içeren dava açıldığını ve yargılamanın devam ettiğini, davalı ...'ın müvekkilinin mülkiyet iddiasını kabul etmemesi üzerine ara karar ile dava açmak üzere taraflarına kesin süre verildiğini, davalılardan ... ve ...'nin mülkiyet iddialarına ilişkin bir itirazları bulunmamasına rağmen iştirak halinde mülkiyet hali söz konusu olduğundan işbu davada taraf olarak gösterildiklerini, dava konusu aracın mülkiyetinin murisleri değil müvekkiline ait olduğunu, araç satın alınırken müvekkilinin, şehit yakınlarına tanınan ÖTV indiriminden faydalanmak adına aracın ruhsat işlemlerini ve kaydını muris üzerine yaptığını, ancak tüm ödemelerin müvekkili tarafından yapıldığını ileri sürerek; dava konusu aracın mülkiyetinin müvekkiline ait olduğunun tespitini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalılardan ... ve ... davayı kabul etmişlerdir. 2.Diğer davalı ... vekili; mülkiyet iddiasında bulunan tarafın iddiasını ispatla mükellef olduğunu, davacı ve murisleri arasında herhangi bir sözleşme yapılmadığını, dava konusu aracın ruhsat işlemleri ve kaydının murislerine ait olduğunu, ödemelere ilişkin ileri sürülen hiçbir hususu kabul etmediklerini, davacının iddiasının soyut olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının inanç ilişkisini ancak yazılı delil ya da yazılı delil başlangıcı bulunması halinde tanık dahil her türlü delil ile kanıtlayabileceği, davacı tarafından dosyaya yazılı delil ya da delil başlangıcı sunulmadığı, davalı ...'ın usulüne uygun şekilde yemin ettiği gerekçesiyle; davanın davalılar ... ve ... yönünden kabul sebebiyle kabulü ile, bu davalılar yönünden dava konusu aracın davacıya ait olduğunun tespitine, davanın davalı ... yönünden reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davayı kabul eden davalı mirasçılar yönünden davanın kabul edilmesinde ve yeminini eda ederek davacının iddialarını reddeden davalı yönünden ise davanın reddedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, ancak eldeki davada her bir mirasçı yönünden dava değerinin kendi miras hissesi ile sınırlı olduğu ve davalı ... bakımından, davaya konu aracın bedeli, miras hissesine oranlanmak suretiyle vekâlet ücretine esas dava değeri hesaplanması gerekiği gözetilmeksizin, davalı ... lehine tüm dava değeri üzerinden vekalet ücreti takdir edilmesi usul ve yasaya aykırı görüldüğünden davacı vekilinin vekalet ücreti hususundaki istinaf talebinin ise kabulünün gerektiği gerekçesiyle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın davalılar ... ve ... yönünden kabulüne, bu davalılar yönünden dava konusu aracın davacıya ait olduğunun tespitine, davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; dava konusu aracın mülkiyeti ve zilyetliğinin murislerine değil müvekkiline ait olduğunu, müvekkilinin söz konusu aracı satın alırken şehit yakınlarına tanınan ÖTV indiriminden yararlanmak adına aracın ruhsat işlemlerini ve kaydını muris adına yaptırdığını, tüm ödemelerin müvekkili tarafından yapıldığını, ödemeleri bizzat müvekkilinin yaptığının banka dekontlarıyla sabit olduğunu, gerçeğe aykırı yemine dayalı verilmiş olan kararın yerinde olmadığını, dinlenen tanık beyanlarıyla da davanın ispatlandığını ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, inançlı işlem hukuksal nedenine dayalı araç mülkiyetinin tespiti istemine ilişkindir. 1. Araç mülkiyetinin devri Karayolları Trafik Kanunu'nun 20/d maddesine göre resmi şekil şartına bağlanmıştır. Araç mülkiyetinin devrini gerçekleştiren her türlü sözleşmenin (bağış, trampa, satış) resmi şekilde yapılması geçerlilik şeklidir. 2. İnanç sözleşmesi, inananla inanılan arasında yapılan, onların hak ve borçlarını belirleyen, inançlı muamelenin sona erme sebeplerini ve devredilen hakkın, inanılan tarafından inanana geri verme (iade) şartlarını içeren borçlandırıcı bir muameledir. Bu sözleşme, tarafların hak ve borçlarını kapsayan bağımsız bir akit olup, alacak ve mülkiyetin naklinin hukuki sebebini teşkil eder. İnançlı bir işlem ile inanan, sahibi olduğu bir mülkiyet veya alacak hakkını inanılana kazandırıcı bir işlemle devretmekte ancak borçlandırıcı bir sözleşme ile de onu bazı yükümlülükler altına sokmaktadır. İnançlı işlemde inanılan, hakkını kullanırken kararlaştırılan koşullara uymayı, amaç gerçekleşince veya süre dolunca hak veya nesneyi tekrar inanana (veya onun gösterdiği üçüncü kişiye) devretmeyi yüklenmektedir. İnançlı işlem, kazandırmayı yapan kişiye yani inanana belirli şartlar gerçekleşince, kazandırmanın iadesini isteme hakkı sağlayan bir sözleşmedir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde bunun dava yoluyla hükmen yerine getirilmesi istenebilir. İnanç sözleşmeleri kaynağını 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 19. maddesi ile 05.02.1947 tarihli ve 20/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'ndan alır. Sözü edilen bu karar uyarınca inanç ilişkisi ancak yazılı delille kanıtlanabilir. Bu yazılı delil, tarafların getirecekleri ve onların imzalarını taşıyan bir belge olmalıdır. Kısaca, inanç ilişkisinin varlığını kabul edebilmek için yazılı bir sözleşmenin ya da açıklanan nitelikte bir yazılı delil bulunmasa da, yanlar arasındaki uyuşmazlığın tümünü kanıtlamaya yeterli sayılmamakla beraber bunun vukuuna delalet edecek, karşı tarafın elinden çıkmış (inanılan tarafından el ile yazılmış fakat imzalanmamış olan bir senet veya mektup, daktilo veya bilgisayarla yazılmış olmakla birlikte inanılanın parafını taşıyan belge, usulüne uygun onanmamış parmak izli veya mühürlü senetler gibi) yazılı delil başlangıcı niteliğinde bir belgenin varlığı aranır. Yazılı delil başlangıcı niteliğinde belge varsa HMK'nın 202. maddesi uyarınca inanç sözleşmesi "tanık" dahil her türlü delille ispat edilebilir. (Hukuk Genel Kurulunun, 04.07.2010 tarihli ve 2010/14-394 E., 2010/395 K. sayılı ilamı) 3.Temyiz edenin sıfatı gözetilerek yapılan incelemede; davacının iddiasının inançlı işleme dayalı olduğu, bu iddianın 05.02.1947 tarih, 20/6 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca yazılı belge ya da yazılı delil başlangıcı niteliğinde bir belge ile kanıtlanması gerektiği, banka dekontları, makbuzların tek başına ispata yeterli olmadığı, davacı ile murisi arasındaki inançlı işlem sözleşmesine ilişkin yazılı delil niteliğinde dosya kapsamında herhangi bir bilgi ya da belgenin bulunmamış olmasına göre usul ve kanuna uygun olup, davacının temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.