Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025/4824 E. 2026/1992 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/838 E., 2025/1475 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 46. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/293 E., 2025/67 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; davalılardan ...'ın 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun (1416 sayılı Kanun) ve Türk Öğrencilerin Yabancı Ülkelerde Öğrenimleri Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca master öğrenimi görmek üzere resmi-burslu statüde yurt dışına gönderilmeden önce, .... Noterliğinin 14.01.2014 tarihli ve ... yevmiye numaralı yüklenme senedini imzaladığını, diğer davalı kefillerin ise .... Noterliğinin 14.01.2014 tarihli ve ... yevmiye numaralı kefaletnamesini imzaladığını, davalı ...'ın 1416 sayılı Kanun kapsamında müvekkili Bakanlık hesabına, ... Üniversitesi adına ABD'de Termodinamik alanında yüksek lisans öğrenimini tamamladığını ve doktora öğrenimine başlamak üzere talepte bulunması üzerine izin verildiğini, ancak davalı bursiyerin kendisine verilen süre içerisinde kabul belgesi sağlayamadığı ve ...'a yükleyemediği, böylece doktora öğrenimine başlamadığının ve iki aylık süre içerisinde de yurda dönerek yüksek lisanstan kaynaklı mecburi hizmet talebinde bulunmadığının tespit edildiğini, taahhüdünü ihlal eden bursiyerin 12.01.2019 tarihi itibarıyla öğrencilikle ilişiğinin kesildiğini, yüklenme ve kefaletname senedi hükümlerine göre davalılar aleyhine tazminat takibatına geçilmesine ilişkin olur alındığını, davalıların kendilerine çekilen ihtarnameye rağmen borcu ödemediklerini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 176.093,24 USD ve 37.782,00 TL alacağın sarf tarihlerinden işletilecek yasal faizleriyle birlikte (kefillerin her birinin sorumlu olduğu miktar itibarıyla) davalılardan tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... vekili; müvekkilinin yüksek lisans eğitimini tamamladıktan sonra görev talebini davacı Bakanlığa ilettiğini, davacı tarafından yasal süre içerisinde cevap verilmeyerek müvekkilinin atanma talebinin kesin ve yürütülebilir şekilde reddedildiğini, bunun üzerine 15.10.2023 tarihinde müvekkilinin davacı Bakanlığa karşı İdare Mahkemesinde açtığı davanın derdest olduğunu, dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkilinin talebi doğrultusunda atama işleminin yapılması durumunda, işbu dava ile müvekkilinden talep edilen para borcunun ortadan kalkacağını, asıl borç sona erince kefillerin de borcundan kurtulacağını savunarak, davanın reddini istemiştir. 2.Diğer davalılar, davaya cevap vermemiştir. III. İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı bursiyer ...'ın görev talebinin reddine karşı davacı Bakanlık hakkında Ankara 12. İdare Mahkemesinde açılan davanın reddine karar verildiği, bunun üzerine davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 2024/3835 E., 2024/4350 K. sayılı ilamıyla; yüksek lisans öğrenimi nedeniyle yapılan masrafların karşılığının mecburi hizmet olarak ödenmesinin sağlanması gerekirken, davanın reddinde hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle; istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu Mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bekletici mesele yapılan işbu dosyanın kesin nitelikli olarak sonuçlandığı, davacının yüksek lisans öğrenimi nedeniyle yapılan masrafların karşılığının mecburi hizmet olarak ödenmesinin sağlanması gerektiği, dolayısıyla bu dava ile talep edilen öğrenim masraflarının geri alınması talebinin yerinde olmadığının kesinleşmiş yargı kararı ile anlaşıldığı gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ve davalılardan ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; söz konusu İdare Mahkemesi kararından sonra davalı bursiyerin teklif edilen göreve başlamadığı yönündeki davacı iddiasının eldeki davada dinlenmesinin mümkün olmadığı, davanın reddi nedeniyle davalı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesi gereğince belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesinin doğru olmadığı gerekçesiyle; davacının istinaf talebinin esastan reddine, davalı ...'ın istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; Bölge İdare Mahkemesi kararı gereğince müvekkili tarafından davalının atama işlemlerine başlanıldığını, bu kapsamda 28.01.2025 tarihli yazıyla davalıya görev sürecinin başlatılabilmesi amacıyla gerekli bilgilendirmeler yapıldığını, ancak sekiz ayı bulan bu süreçte davalının hiçbir dönüş yapmadığını, davalı ...'ın kendisine yapılan tüm bildirimlere rağmen atama işlemlerine devam edilebilmesi için gerekli yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve mecburi hizmet yükümlülüğünü ifa etmekten kaçındığını, davalının bu suretle sebepsiz zenginleştiğini, işbu dava tarihi 24.07.2023 olup, İdare Mahkemesinde ise davanın 15.10.2023 tarihinde açıldığını, davanın açılış tarihindeki kusur davalıda olduğundan müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını ifade ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, yüksek lisans yapmak için yurt dışına gönderilen davalı ...'ın eğitimini tamamladıktan sonra görev talebinde bulunmadığı gerekçesiyle öğrencilikle ilişiğinin kesilmesine bağlı olarak, yapılan masrafların tahsili istemine ilişkindir. Davalı ...'ın 1416 sayılı Kanun kapsamında resmi-burslu statüde Bakanlık hesabına ve ... Üniversitesi adına "Termodinamik" alanında yüksek lisans öğrenimi görmek üzere ABD'ye gönderildiği, yüksek lisans öğrenimini tamamlayan davalı ...'ın doktora için kendisine verilen süre içerisinde kabul belgesi sağlayamadığı ve ...'a yüklemediği tespit edildiğinden, 12.01.2019 tarihi itibarıyla öğrenciliği ile ilişiğinin kesildiği ve tazminat takibatına başlanıldığı, yüksek lisans eğitimini tamamlayan davalı ... tarafından mecburi hizmete tabi tutularak atamasının yapılması istemiyle yapılan 15.08.2023 tarihli başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, Ankara 12. İdare Mahkemesinin 31.05.2024 tarihli ve 2023/1829 E., 2024/996 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 31.12.2024 tarihli ve 2024/3835 E., 2024/4350 K. sayılı kararı ile davanın kesin olarak kabulüne ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, davacının yüksek lisansa bağlı masraf talebinin dayanaksız kaldığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 326/1 maddesi gereğince vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davada haksız çıkan davacıya yükletilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.