Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2026/3314 E. 2026/5231 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2025/15 E., 2025/715 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya direnme kararı verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin direnme kararı davalı ... İnşaat ve ... A.Ş. tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava ve talep artırım dilekçesinde özetle; sigortalının 20.12.2016 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur. II. CEVAP 1.Davalı ... İnşaat ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirket çalışanı olmadığını, dava konusu olayın, davacı ...'ın kamyonuna yüklenen malın kamyon şasesine tam olarak sabitlenmemesi sonucu meydana geldiğini, malı yükleyen, direktifi veren ve nakliye işlemini yapan tüm kişilerin diğer davalı ... ... Nakliyat - ... ... elemanları olduğunun ortaya çıktığını, nakliye işini 3. kişiye ücreti karşılığı vermiş olan müvekkili Şirketin işbu iddia edilen dava konusu olayın meydana gelmesinde hiçbir bağlantısı ve kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davalı ... ... Nak.- ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkilinin nakliye araçlarını kullanan şoför olarak bir süre çalıştığını, tarafların aralarındaki hizmet sözleşmesine son vermeleriyle iş ilişkisi son bulduğunu, dava konusu olayın, müvekkilinin sorumluluk alanında değil, ...'un sorumluluk alanında meydana geldiğini, müvekkilinin iştigal konusu iş taşımacılık faaliyeti olup nakliye sırasında şantiyede meydana gelecek kazalardan müvekkilinin hiç bir suretle sorumlu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 24.11.2022 tarihli ve 2017/139 E., 2022/930 K.. sayılı kararında özetle; Maddi tazminat olarak 797.561,83 TL alacağın olay tarihi olan 20.12.2016 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, Manevi tazminat olarak 40.000,00 TL alacağın olay tarihi olan 20.12.2016 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazla talebin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin 24.11.2022 tarihli ve 2017/139 E., 2022/930 K. sayılı kararına karşı süresi içerisinde davalı ... İnşaat ve ... A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 23.03.2023 tarih ve 2023/127 E., 2023/559 K. sayılı kararı ile 21.03.20 16... .06.2016 tarihli nakliye fişleri ile 18.07.2016 tarihli sevk irsaliyesindeki bilgilere göre, davacının, ... İnşaat Şirketinin nakliye işinde çalıştığının açık olduğu, keza Ocak 2017 ayına ait fatura listesi ile 01.03.2017 tarihli fatura itibariyle davalılar arasındaki nakliye ilişkisinin dava konusu kaza olayından sonra da devam ettiği, bu suretle, davalı ...'ın, diğer davalı ... İnşaat Şirketinin nakliye işini yapan alt işvereni olduğu hususu anlaşıldığından, 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesi uyarınca davalı ... İnşaat Şirketinin asıl işveren sıfatıyla işçinin saptanan hak ve alacaklarının tamamından sorumlu olduğu gerekçesiyle davalı ... İnşaat ve ... A.Ş. vekilinin istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı Bölge Adliye Mahkemesinin 23.03.2023 tarih ve 2023/127 E., 2023/559 K. Sayılı kararının süresi içerisinde davalı ... İnşaat ve ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 23.09.2024 tarih ve 2023/7845 E- 2024/8891 K. ile "... 20.12.2016 tarihinde davalı ... İnşaatın yürütmekte olduğu şantiyesinde diğer davalı ... ... Nak.- ... ... çalışanı davacı ...'ın .. plakalı tıra. yakşalık 3.5-4 ton ağırlığındaki demir tünel kalıp yükleme işi sırasında yükün kayarak davacının kolunun yük altında kalması ve davacının ATK 2. Üst Kurul raporuna göre %31 oranda malul kalacak şekilde yaralanmasına ilişkin somut olayda; iş yerindeki üretimle ilgili olmayan ve asıl işin tamamlayıcısı niteliğinde bulunmayan bir işin üstlenilmesi halinde, alt işverenden söz etme olanağı kalmayacağı, ortada iki bağımsız işveren bulunacağı aşikar iken; eldeki davada, ... İnşaat ve ... A.Ş. inşaat işleri ile uğraşmakta olduğu, işin özelliği gereği nakliye işi, inşaat işinin asıl işlerinden olmadığı açıktır. Kaza konusu olayda ... İnşaat ve ... A.Ş. 'nin ...-...-.. Metrosu İnşaatı ve Elektromekanik İşleri Projesini (UUCM Projesi) yürüttüğü ve işi biten kalıpların başka bir yere nakliyesi için diğer davalı ... (... ... Nak.) sözleşme yapılmış olup bu sözleşme alt işveren sözleşmesi olarak nitelendirilemeyecektir. Mahkemece alt işveren olarak kabul edilip yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. .." gerekçeleriyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen Direnme Kararı İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; dosya kapsamına göre ...-...-... Metrosu inşaatında kullanılan davalı ... İnşaat'a ait demir tünel kalıp malzemelerin taşınması işi için davalı ... Nakliyat ile davalı ... İnşaat arasında sözleşme bulunmadığı, iş karşılığı faturalar kesildiği, akabinde davacının şoför olarak ... Nakliyat firmasına ait tırı kullanırken iş kazası geçirdiği, dinlenen davacı tanıklarından ...'ın "sadece gideceğimiz şantiyeyi bildirilerdi emir ve talimatları ... İnşaatın yetkililerinden alıyorduk, ... İnşaatın iş makinelerini ve malzemelerini ... Nakliyat araçları ile taşıyorlardı", dinlenen davacı tanığı ... ise araçlara yüklemelerin ... Nakliyat çalışanları tarafından ... Nakliyata ait araçlarla yapıldığını, araca yüklenecek malzemenin ... Nakliyat tarafından belirlendiğini, ... Nakliyatın ... İnşaatın nakliyat işlerini yaptığını, ... İnşaat dışında başka firmaların işini yapmadığını, dinlenen davalı tanığı ...'ın araca nelerin yükleneceğini ... Nakliyatın belirlediğini, ... Nakliyatın ... İnşaat ve taşeronlarının işlerini yaptığını, davalı tanığı ...'in kaza tarihinde davacının ... İnşaat şantiyesinde ... İnşaatın işini yaptığını, araçların ... İnşaat formenleri tarafından yönlendirildiğini, ... Nakliyatın ... İnşaata ait iki şantiye arasında tünel kalıplarını taşıma işi yaptığını, beyan ettiklerinin görüldüğü, davalı ... İnşaat ve ... A. Ş. tarafından sunulan sigorta poliçesinin incelemesi ile; proje adının "... ... ... Metrosu İnşaat ve Elektromekanik işleri" olduğu, ... Nakliyecilik tarafından davalı ... İnşaata 01.03.2017 tarihli 11.611,20 TL bedelli 120122 fatura seri numaralı fatura düzenlendiğinin, 2017 Ocak ayı fatura başlığı altında 15.02.2017-25.02.2017 tarihleri arasında 11.611,20 TL bedele ilişkin fatura düzenlendiğinin görüldüğü, dosya kapsamında bulunan; 21.03.20 16... .06.2016 tarihli nakliye fişleri ile 18.07.2016 tarihli sevk irsaliyesindeki bilgilere göre davacının, ... İnşaat Şirketinin nakliye işinde çalıştığının açık olduğu, keza Ocak 2017 ayına ait fatura listesi ile 01.03.2017 tarihli fatura itibariyle davalılar arasındaki nakliye ilişkisinin dava konusu kaza olayından sonra da devam ettiğinin tespit edildiği, somut olayda, davalı ... İnşaat ..-..-.. Metrosu inşaatı işlerini görmekte kullandığı malzemelerin nakli hususunda, daha doğru bir ifade ile yardımcı iş kapsamında kalan işin gördürülmesi amacıyla davalı ... Nakliyat ile fatura karşılığı iş yaptığı, dosyaya sunulan bir nakliye sözleşmesi bulunmadığı gibi aralarındaki hukuki ilişkiyi ortaya koyan belge ibraz edilmediği, davalı ... İnşaata ait malzemeler ... İnşaata ait iş sahasından alınıp yine ... İnşaata ait iş sahasına nakledildiği, kazanın meydana geldiği yer davalı ... İnşaatın sorumluluk alanı içerisinde kaldığı, söz konusu demir tünel kalıp malzemelerinin vinç ile ... İnşaat çalışanı tarafından davacının kullanmış olduğu tıra yüklendiği, davacı ve davalı tanıklarının beyanları dikkate alındığında davalı ... İnşaat çalışanı tarafından işin gördürülmesi sırasında işe nezaret edilerek denetim görevi ifa edildiği, davalı ... İnşaatın yardımcı iş kapsamında kalan işin gördürülmesi amacıyla yapmış olduğu hizmet alımı kapsamında çalışan işçinin iş kazası geçirmesi karşısında asıl işveren sıfatı ile iş kazasından sorumluluğunun söz konusu olduğu, davalı ... İnşaata ilişkin değerlendirme dışında yasa hükümlerine oluşa uygun olduğu değerlendirilen 25.04.2020 tarihli bilirkişi raporuna göre davacının iş kazasının meydana gelmesinde %15 oranında kusurlu olduğu sonucuna varıldığı, iş kazasından kaynaklanan tazminat davası bakımından davacı ... kusuru dışında kalan kusur oranı üzerinden belirlenecek tazminat tutarından tüm davalıların davacıya karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarının değerlendirildiği gerekçesiyle; Yargıtay 10. HD'nin 2023/7845 Esas, 2024/8891 Karar ve 23.09.2024 tarihli bozma ilamına karşı direnilmesine, Davanın kabulü ile

Maddi tazminat yönünden; 797.561,83 TL alacağın olay tarihi olan 20.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, Manevi tazminat yönünden; 40.000,00 TL alacağın olay tarihi olan 20.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı ... İnşaat ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; a.Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 23.09.2024 tarih, 2023/7845 Esas–2024/8891 Karar sayılı bozma ilamında müvekkil şirket ile diğer davalı arasında asıl işveren–alt işveren ilişkisinin bulunmadığının ve nakliye faaliyetinin müvekkil şirketin asıl işi veya yardımcı işi kapsamında değerlendirilemeyeceğinin açıkça ortaya konulmasına karşın, bozma sonrası dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderildiği ve Mahkemece bozma ilamının gereklerini yerine getirmeye yönelik herhangi bir araştırma, inceleme veya değerlendirme yapılmadığını, b.Müvekkil şirketin nakliyecilik faaliyetinin bulunmadığını, zaman zaman ihtiyaç duyulan taşıma işlerini bağımsız üçüncü kişilerden fiyat teklifi ve fatura karşılığı hizmet alımı şeklinde gördürdüğünü, diğer davalı ... ... Nakliyat – ... ...'ın kendi nam ve hesabına faaliyet gösteren bağımsız bir tacir olduğunu ve taraflar arasında herhangi bir alt işverenlik sözleşmesi bulunmadığını, c.Kazanın şantiye sahasında gerçekleşmesinin, nakliye için yükleme işinin doğası gereği şantiyede yapılmasından kaynaklandığını, bu durumun tek başına müvekkil şirket ile diğer davalı arasında TBK madde 66 kapsamında çalışan – çalıştıran ilişkisinin varlığına karine teşkil edemeyeceğini; zira adam çalıştıran sıfatıyla sorumlulukta temel unsurun bağımlılık ilişkisi olduğunu ve böyle bir ilişkinin taraflar arasında mevcut olmadığını, d.Diğer davalının işçilerinin yalnızca müvekkil şirketin şantiyesinde değil, ücret karşılığı başka nakliye işlerinde de çalıştığını ve personele verilen emir ile talimatların müvekkil şirketten değil bizzat diğer davalı ... ... – ... Nakliyat tarafından verildiğinin de kanıtlandığını, bu nedenle kaza sonucunda ortaya çıkan zarardan müvekkil şirketin sorumlu tutulmasının hukuka ve Yargıtayın yerleşik içtihadına aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe 1.Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının tazminat istemine ilişkindir. 2.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 373. maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yeniden yapılan incelemede; Direnme kararı yerinde bulunarak, temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... İnşaat ve Tic. A.Ş. vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı ... İnşaat ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile İlk Derece Mahkemesince verilen direnme kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası ve 375/5 maddesi uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.