Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2025/10622 E. 2026/384 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2459 E., 2025/765 K. İHBAR OLUNAN : G... S...orta A.Ş. İLK DERECE MAHKEMESİ:... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/268 E., 2024/117 K.

Bölge Adliye Mahkemesi davalılardan ...... Tic. Ltd. Şti., ... ... A.Ş. ve Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü; I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...Ş. tarafından davalı ...... Ltd. Şti.'ye verilen GSM istasyonu alt yapı kurma işi çerçevesinde ... ili,... ilçesi,...Mahallesinde ... ... A.Ş.'ye ait olup 40 metre yüksekliği bulunan kulenin demonte işinin, ...... Ltd. Şti. tarafından sözleşme ile devredildiğini, davalı ... ... Ltd. Şti.'nin kendi personeline ve ticari cari ürün ve hizmeti kapsamında davalı ... ... Ltd. Şti.'den temin ettiği s...ortalı personele iş yaptırmak için görev verdiğini, 26.11.2008 günü ... ... Ltd. Şti. tarafından kule demonte işi yapılmakta iken aslında ..... Ltd. Şti. nezdinde çalışan ancak ... ... Ltd. Şti. şantiye şefi sıfatı verilerek iş gören davacının eşi ...'in 10 metre yükseklikten aşağıya düşmesi suretiyle geçirdiği iş kazası sonucu yaralandığını ve tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybettiğini ileri sürerek ...'in vefatına sebep olan olayın iş kazası olduğunun tespiti ile davacıya gelir bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ...... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazında bulunduklarını, müteveffanın tam ve asıl kusurlu olduğunu, şirkette dahil olmak üzere üçüncü şahıslara atfı kabil bir kusurda bulunmadığını savunarak davanın reddine talep etmiştir. 2.Davalı ... İletişim ... Ltd. Şti. yetkili temsilcisi özetle; işi... ... Ltd. Şti.'nin yaptığını, kaza anında müvekkili şirketin çalışanları... ve...'in de olay yerinde bulunduğunu, ...'in 04.11.2000 tarihinden hastane de vefat ettiği 02.12.2008 tarihine kadar firmalarında s...ortalı olarak çalıştığını, kazadan sonra ...'in iş kazası geçirdiğine ilişkin ...'ya yasal süresi içinde bildirim yapıldığını beyan etmiştir. 3.Davalı ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ...'in müvekkili şirkette çalışmadığını, müvekkili şirket asıl işveren olmayıp davalı ...... A.Ş.'ye anahtar teslim sözleşmesi ile iş yaptırdığından kendisine husumet yöneltilemeyeceğini beyanla davanın reddini talep etmiştir. 4.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum denetmeni tarafından hazırlanan inceleme raporunda olayın 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi kapsamında iş kazası olmadığına karar verildiğini, Kurum işleminin yerinde olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının murisi ...'in 26.11.2008 tarihinde geçirdiği kazanın 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre iş kazası olduğunun ve davacıya 5510 sayılı Kanunun 20. maddesine göre 24.03.2017 tarihinden itibaren ölüm geliri bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içindeavalılar ...... Ltd. Şti., ... ... A.Ş. ve Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1.Davalı ...... Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; ... tahkikatında olayın iş kazası olmadığının ilgili mevzuat açıklamaları ve gerekçeleri ile tespit olunduğunu, husumet itirazlarının dikkate alınmadığını, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür. 2.Davalı ... ... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; husumet itirazlarının dikkate alınmadığını, tüm bilirkişi raporlarında davalının işveren sıfatı ve sorumluluğu bulunmadığının belirtildiğini, mahkemece gerekçesiz olarak bilirkişi raporlarının aksine hüküm düzenlendiğini, ... tarafından düzenlenen 08.11.2017 tarih ve 93235/13/IR/11 sayılı raporda da olayın iş kazası olmadığına karar verildiğini, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür. 3.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum denetmeni tarafından hazırlanan inceleme raporunda olayın 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi kapsamında iş kazası olmadığına karar verildiğini, Kurum işleminin yerinde olduğunu, davanın reddi gerektiğini, dava açılmasına sebep olmayan Kurumun yargılama gideri ve vekalet ücreti ödemekle yükümlü tutulamayacağını ileri sürmüştür. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, iş kazasının tespiti ve sürekli iş göremezlik aylığı bağlanması istemine ilişkindir. 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesinin birinci fıkrasında iş kazası, “a) S...ortalının işyerinde bulunduğu sırada, b)-(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle s...ortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle, c)-Bir işverene bağlı olarak çalışan s...ortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d)-(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) Bu Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın s...ortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, e)-S...ortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve s...ortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.” şeklinde tanımlanmıştır. 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 1. fıkrasında, bu Kanun'un kısa ve uzun vadeli s...orta kolları uygulaması bakımından hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların (a) bendi, hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi yükümlüsü olanların (b) bendi kapsamında s...ortalı sayılacakları belirtilmiş, 13. maddesinde, bazı durum ve koşullarda meydana gelen ve s...ortalıyı hemen veya sonradan bedenen veya ruhen engelli hale getiren olaylar iş kazası olarak nitelendirilip 4/1-(a) maddesine tabi s...ortalılar yönünden s...ortalının işyerinde bulunduğu sırada veya işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, 4/1-(b) maddesine tabi kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan s...ortalılar bakımından ise yürütmekte olduğu iş nedeniyle gerçekleşen olayın iş kazası olduğu açıklanmıştır. Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava irdelendiğinde, davalılar ... ... A.Ş. ile ...... Ltd. Şti.'nin arasında yapılan 01.12.2006 tarihli anlaşma ile ... ... A.Ş'nin Türkiye çapında bulunan GSM baz istasyonlarının davalı ....... Ltd. Şti. tarafından kurulacağının kararlaştırıldığı, davalı ....... Ltd. Şti. ile davalı ... ... Ltd. Şti.'nin taraf olduğu 12.03.2007 tarihli sözleşme ile de;... ilçesi,...Mahallesinde bulunan baz istasyonu da dahil olmak üzere o bölgede bulunan bazı baz istasyonlarının montaj, bakım ve onarım işlerinin ... Ltd. Şti. tarafından yapılacağının kararlaştırıldığı, davalı ... ... Ltd. Şti.'nin müdürü olan ve adına 04.11.2000- 2008/11 dönemleri arasında davalı ... ... Ltd. Şti.'ye ait ... sicil sayılı iş yerinden hizmet bildirimi yapılan davacının murisi ...'in 26.11.2008 tarihinde... ilçesi,...Mahallesindeki baz istasyonunun bulunduğu kulenin sökülmesi işini yaparken kuleden düştüğü ve tedavi gördüğü hastanede öldüğü, davalı ... ... Ltd. Şti. tarafından iş kazası bildirim formunun düzenlenerek Kuruma verildiği; davacının 24.03.2017 tarihinde Kuruma başvurarak ölüm geliri bağlanmasını talep ettiği, ... Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığının düzenlediği 08.11.2017 tarihli sayılı raporda özetle; "ölen ...'in işin yapıldığı mahalde iş sahibi K.N.K. ... Ltd. Şti.'nin ortağı, müdürü ve kontrol görevlisi olarak bulunduğu, iş sahibinin iş yerinde hizmet akdine tabi olarak çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, olayın iş kazası olmadığının belirtildiği, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi esas alınarak olayın 4/1-(a) kapsamında iş kazası sayılarak sonuca gidilmişse de davacı murisi ...'in... Telekomünikasyon İletişim Elek. ve Tic. Ltd. Şti. nin ortağı ve müdürü olduğu ve aynı zamanda ....Ltd.Şti'den s...ortalı bildirildiği, 5510 sayılı Kanun'un s...ortalılık haklarının belirlenmesini düzenleyen 53. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında ortağı veya yetkilisi olduğu şirkette 4/1-b s...ortalılık niteliği bulunan davacı murisinin bu durumu gözetilerek 5510 sayılı Kanun 13. maddesinin (b) bendi kapsamında davacının istemde bulunma hakkı gözetilerek bu yöndeki talebi açıklattırılıp 5510 sayılı Kanun 13. maddesinin (b) bendi kapsamında irdeleme yapılıp sonucuna göre hüküm kurulması gerekmektedir. Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.