Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2026/2481 E. 2026/3247 K.

MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/401 E., 2024/510 K. İLK DERECE MAHKEMESİ:... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/84 E., 2023/420 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kar...yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden davacılar vekili ve işin esası yönünden davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelendi gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, tapusuz taşınmazın tescili, olmadığı takdirde temliken tescili istemine ilişkindir.

Dosya içeriğinden, ...parselin 1960 yılında yapılan tapulama sırasında Hazine adına arsa vasfıyla 700 metrekare yüz ölçümüyle, beyanlar hanesinde üzerindeki evin ... kızı ...'ya ait olduğu şerhiyle tespit edildiği, Tapulama Mahkemesinin 1965/1443 Esas ve 1966/224 Karar sayılı ilamıyla davacılar ... ...ve ...'nın davalı Hazineye açtıkl...davanın ...parselin öncesinde Devletin hüküm ve tasarrufunda olduğu ve ihtiyar heyetinin Hazineye ait taşınmazı satamayacağı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin kararının kesinleşmesi sonucu Hazine adına 1967 yılında tescil edildiği, 1970 yılında belediyeye devredildiği, belediye tarafından 1971 yılında davacıların murisi... ile davacılara satılarak 1/4 payla tescil edildiği, daha sonra 1988 yılında toplulaştırma sonucu ...parselin kütük sayfasının kapatıldığı ve dava konusu taşınmazın kadastro paftasında tescil dışı alan (boşluk olarak) olarak bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ...parsel sayılı taşınmazın 1960 yılında yapılan tapulama çalışmalarında 700 m² yüz ölçümü ve arsa vasfıyla Maliye Hazinesi adına tespit ve tescil edildiğini, tapu kütüğünün beyanlar hanesinde arsa üzerindeki evin müvekkilerinin murisi ... kızı ...'ya ait olduğunun işlendiğini, tapulama tespitine yapılan itiraz nedeniyle dava açıldığını ve taşınmazın 12.05.1967 tarihinde Hazine adına hükmen tescil edildiğini, taşınmazın 12.01.1970 tarihinde Maliye Hazinesi tarafından ...Belediyesine devredildiğini, 10.09.1971 tarihinde ise davacıların murisi ... ile o dönem yaş küçüklüğü nedeniyle velayet altında bulunan davacı müvekkilleri adına satış suretiyle tescil edildiğini, taşınmazın 1988 yılında 3083 sayılı Kanun uyarınca toplulaştırma projesi kapsamına alındığını ve yapılan uygulama neticesinde müvekkileri adına kayıtlı olan ... numaralı parseldeki hisselerin 8272, 8273, 80 10... numaralı parsellere aktarıldığını ve bu parsellerde her bir hissedara hisseleri oranında (700/4=165 m²) 165'er m² yer tahsis edildiğini, toplulaştırma çalışmal...neticesinde dava konusu ...parselin tapu kütüğü sayfasının kapatıldığını ve kadastro paftasında yerinin boşluk olarak bırakıldığını, mezkur taşınmazın olduğu yere başka parsellerin dağıtımının da yapılmadığını, müvekkilerine ait yapıların olduğu yerin de boşluk olarak kaldığını, söz konusu taşınmazın köy içinde kalan bir taşınmaz olduğunu, müvekkillerine ait taşınmazın bulunduğu arsa dışında hiçbir arsada da toplulaştırma işlemlerinin yapılmadığını, sadece dava konusu olan bu ... numaralı taşınmazda toplulaştırma çalışması uygulandığını, dava konusu taşınmazda 3402 sayılı Kanun kapsamında yapılan 22/a çalışması sonucunda da dava konusu yerin boşluk olarak kesinleştiğini, müvekkillerinin dava konusu yeri 60 yılı aşkın süredir malik sıfatı ile zilyetliklerinde bulundurduklarını, taşınmazın müvekkillerinin babal.... ...tarafından 1955 yılında ... isimli köy ahalisinden satın alındığını ve aile konutu olarak kullanıldığını, şu anda da taşınmazda müvekkili Şaban'ın kızı ...in oturduğunu, yani dava konusu yerin halen müvekkilleri tarafından malik sıfatıyla kullanıldığını, dava konusu arsa üzerinde iki katlı ev, garaj, samanlık, ahır, ekmek evi, kümes, tuvalet, çardak, banyo ve çevre duv...bulunduğunu, evin önünün sebze bahçesi olarak kullanıldığını, müvekkillerinin uzun yıllardır bu evin vergilerini ödemekte olduklarını, durumun bu hale gelmesinde müvekkilinin hiçbir kusurunun olmadığını, zira 1988 yılına kadar burayı tapulu olarak kullanan müvekkillerinin toplulaştırma esnasında kendilerine her hangi bir tebligat ya da bildirim yapılmaksızın arsalarının sanki tarlaymış gibi bir yere götürülmesinden haberleri olmadığını, zaten yapılan işlemin bu yönüyle hatalı olduğunu, 1988 yılından bu yana toplulaştırma işlemi kesinleşmiş olup bu işleme karşı dava açmanın başta kamu menfaatini zedeleyeceğini, zira toplulaştırma tapularının binlerce kez el değiştirdiğini ileri sürerek TMK m. 713 gereğince taşınmazın müvekkilleri adına tesciline, olmadığı takdirde müvekkillerinin sahip olduğu taşınmazın mevcut arsa değerinden daha yüksek olduğu için TMK m. 724 gereğince uygun bir bedel karşılığında arazinin tamamının veya yeterli bir kısmının mülkiyetinin davacılar adına eşit paylı olarak tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; davada zamanaşımı olduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini, olağanüstü zamanaşımı yoluyla taşınmaz edinme koşullarının davacılar lehine oluşmadığını, zira dava konusu taşınmaz kısmı üzerinde davacıların hukuken geçerli bir zilyetliklerinden bahsedilemeyeceğini, yasal ölçütler çerçevesinde yapılmış tespit işlemi ile taşınmaz üzerinde zilyetlikleri bulunan kişiler tespit edilerek onlar adına tapu kaydı oluşturulduğunu, dava konusu taşınmazın tapu kütüğünde Maliye Hazinesi adına kayıtlı olduğunu, davacıların TMK'nın 713. maddesinde düzenlenen olağanüstü zamanaşımı ile taşınmazın mülkiyetini kazanma ihtimallerinin bulunmadığını, taşınmazın özel mülkiyete konu olmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 21.12.2021 tarih ve 2020/300 Esas, 2021/434 Karar sayılı kararıyla; davacılar lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesiyle TMK'nın 713. maddesi uyarınca davanın kabulüne,... ili, Merkez ilçesi ...köyünde bulunan 1988 yılında yapılan toplulaştırma işlemi öncesinde tapuya ...parsel numarası ile kayıtlı kadastro bilirkişis...tarafından tanzim olunan 20.12.2021 tarihli ek rapor ekinde bulunan krokide kırmızı ve turuncu çizgiler ile sınırlandırılmış 718,46 metrekarelik kısmın davacılar ........ve ... adına 1/3'er hisseli olacak şekilde kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin 13.06.2022 tarih ve 2022/938 Esas, 2022/1175 Karar sayılı kararıyla; davanın tapusuz taşınmazın TMK'nın 713. maddesi uyarınca tescili isteğine ilişkin olduğu, 4721 sayılı TMK'nın 713/3. maddesi gereğince tescil davalarında, Hazine yanında ilgili kamu tüzel kişiliklerine de husumet yöneltilmesi gerektiği, Mahkemece ...Köyü Tüzel Kişiliğine husumet yöneltilmesi için davacı tarafa süre imkan verilmeyip taraf teşkili sağlanmadan işin esasına girilmesinin doğru olmadığı, diğer taraftan TMK'nın 713/4.maddesi uyarınca Gazete ve yerel ilanlar yapılmadan karar verilmiş olmasının da doğru olmadığı gerekçesiyle davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-4. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 13.12.2022 tarih ve 2022/195 Esas, 2022/367 Karar sayılı kararıyla; taşınmazın halen köy boşluğu vasfında olduğu, köylünün ortak kullanımına tahsis edilmediği, 1988 yılında tescil harici bırakıldığı, uygulamalı imar planı içerisinde konut alanı olduğundan mera vasfında da olmadığı, davacılar ve davacıların murisi...'nin taşınmaza tescil harici bırakma tarihi ile dava tarihi arasında 20 yıldan fazladır malik sıfatı ile zilyet oldukları, keşif tarihi itibari ile halen davacıların kullanımında olduğu, davacıların taşınmaz üzerine ev yapmak sureti ile tasarrufta bulundukları, bu vesile ile davacıların ekonomik amaca uygun zilyetliklerinin mevcut olduğu, Hazineye ait köy boşluğunun olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisabının mümkün olduğu gerekçesiyle... ili, Merkez ilçesi, ...köyünde bulunan ve 1988 yılında yapılan toplulaştırma işlemi öncesinde tapuya ...parsel numarası ile kayıtlı kadastro bilirkişis...tarafından tanzim olunan 20.12.2021 tarihli ek rapor ekinde bulunan krokide kırmızı ve turuncu çizgiler ile sınırlandırılmış 718,46 metrekarelik kısmın davacılar ........ve ... adına 1/3'er hisseli olacak şekilde kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin 20.03.2023 tarih ve 2023/235 Esas, 2023/519 Karar sayılı kararıyla; bilindiği üzere, TMK'nın 713/1, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddelerine dayalı olarak açılan tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkin davalarda TMK'nın 713/4 ve 5. fıkral...uyarınca keşif sonucu elde edilen bilirkişinin rapor ve krokisine göre gerekli yerel ve gazete ilanlarının yöntemine uygun bir biçimde yapılması, ilanın yapıldığı gazete ile ilan tutanaklarının dosya arasına konulması ve yasal 3 aylık sürenin dolmasının beklenilmesi gerektiği, somut olayda, Mahkemece taşınmazın bulunduğu ...köyünde ilan yapılması için gönderilen müzekkere cevabına rastlanmamış olup Yasa'nın öngördüğü şekilde taşınmazın bulunduğu köyde ilan yaptırılmadan davanın esası hakkında hüküm kurulmasının doğru olmadığı, bu durumda, Mahkemece davanın konusu (20.12.2021 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) ile gösterilen 718,46 metrekarelik alan) taşınmazın bulunduğu köyde en az üç defa ilan yapılması sağlanarak üç aylık yasal ilan süresinin dolmasının beklenilmesi, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yeniden görülmesi için Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Bölge Adliye Mahkemesi ilamı doğrultusunda ilanın ...Köyü Muhtarlığı köy panosunda 01.08.2023 tarihinde köy ilan panosunda askıya çıkartılıp bir hafta ara ile 3 kez anons edilerek ilan edildiği, 22.08.2023 tarihinde askıdan indirildiği, son ilan tarihinden itibaren 3 aylık sürenin de dolduğu anlaşılmakla... ili, Merkez ilçesi, ...köyünde bulunan ve 1988 yılında yapılan toplulaştırma işlemi öncesinde tapuya ...parsel numarası ile kayıtlı Kadastro bilirkişis...tarafından tanzim olunan 20.12.2021 tarihli ek rapor ekinde bulunan krokide kırmızı ve turuncu çizgiler ile sınırlandırılmış 718,46 metrekarelik kısmın davacılar ........ve ... adına 1/3'er hisseli olacak şekilde kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya içeriği ve toplanan delillere göre çekişmeli taşınmaz bölümünde, 1988 yılında tescil dışı bırakılmakla oluşan yeni hukuksal durumun yaratıldığı tarihten dava tarihine kadar davacılar lehine 3402 sayılı Yasa'nın 14/1. maddesinde öngörülen zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu anlaşıldığından Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırı yön olmadığı, ancak dava konusu yer tescil dışı olduğu halde karar yerinde parsel numarasından söz edilerek infazda karışıklık yaratılmasına sebebiyet verilmesi ile davanın niteliği gereği yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması yönünde karar verilmemesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne,... ili, Merkez ilçesi, ...köyü, kadastro bilirkişis...tarafından tanzim olunan 20.12.2021 tarihli ek rapor ekinde bulunan krokide kırmızı ve turuncu çizgiler ile sınırlandırılmış 718,46 metrekarelik kısmın davacılar ........ve ... adına 1/3'er hisseli olacak şekilde kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince davacılar lehine zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1960 yılında yapılan kadastro sonucu... ili, Merkez ilçesi, ...köyü çalışma alanında bulunan ...parselin arsa vasfı ve 700 m² yüz ölçümü ile senetsizden Hazine adına tespit edildiği; kadastro tutanağının beyanlar hanesinde üzerindeki evin ... kızı ...'ya ait olduğunun belirtildiği, davacıların anne ve babası olan murisleri ... ile ... ...tarafından... Tapulama Mahkemesi nezdinde kadastro tespitine itiraz davası açıldığı,... Tapulama Mahkemesinin 21.11.1966 tarih ve 1965/1443 Esas ve 1966/224 Karar sayılı ilamıyla ...parselin, öncesinde Devletin hüküm ve tasarrufunda olduğu ve ihtiyar heyetinin Hazineye ait taşınmazı satamayacağı gerekçesiyle tespite yapılan itirazın reddine, ...parselin tespit gibi Hazine adına tesciline, mülkiyet tablosunun beyanlar hanesine üzerindeki binanın ... Kızı ...'ya ve ... oğlu ......ya ait olduğunun yazılmasına karar verildiği, kararın taraflarca temyiz edilmeksizin 16.03.1967 tarihinde kesinleştiği ve taşınmazın 17.05.1967 tarihinde hükmen Hazine adına tescil edildiği; taşınmazın 13.01.1970 tarihinde ...Belediyesine devredildiği, Belediye tarafından da 10.09.1971 tarihinde davacıların murisi... ile davacılara satılarak 1/4 payla tescil edildiği, daha sonra 1988 yılında yapılan toplulaştırma sonucu ...parselin tapu kütük sayfası kapatılarak taşınmazın tescil dışı alan olarak bırakıldığı, davacılar ve murisleri... adına kayıtlı olan ... numaralı parseldeki hisselerinin de 8272, 8273, 80 10... numaralı parsellere aktarılarak tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; ...parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının hükmen tescille oluştuğu, davacıların murisleri ... ve ... ...tarafından açılan tespite itiraz davası neticesinde verilen hükmün davacıl...da bağlayacağı, hükmen tescilden sonraki zilyetliğe değer verilemeyeceği gibi ...parsel sayılı taşınmazın toplulaştırma işlemi sonucu kadastro paftasında yerinin boşluk olarak bırakıldığı, toplulaştırma işleminin ayakta olduğu, kaldı ki toplulaştırma işlemi ile davacıların hisselerine düşen yerlerini aldıkl...gözetildiğinde davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulü yönünde hüküm kurulması doğru değildir.

Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının açıklanan nedenden ötürü kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Bozma nedenine göre davacılar vekilinin temyiz itirazının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Peşin alınan harcın istek hâlinde temyiz eden davacılara iadesine, Dosyanın Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 21.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.