İlk Derece Mahkemesi 2026/829 E. 2026/858 K.

T.C. İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/829 Esas KARAR NO : 2026/858

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 04/07/2025 KARAR TARİHİ : 02/10/2026

Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda; İSTEM: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; ... mevkinde ve 30.03.2025 tarihinde 1 No’lu davalıya ait, 2 No’lu davalının sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın, temlik alınan ... plaka sayılı araca çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre davalı aracın tam ve asli kusurlu olarak tespit edildiğini, kaza neticesinde alacağı temlik alınan aracın hasarlandığını, aracın kaza mahallinde ve kaza sonrasında çekilen fotoğraflarının dilekçe ekinde olduğunu, TTK 1426 maddesi gereğince eksper raporu alındığını, HMK m. 16 gereğince haksız fiilin meydana geldiği yer mahkemesinin yetkili olduğunu, ... Adliyesi'nde Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmadığından ... Mahkemelerinin yetkili olduğunu, TBK m.49 gereğince kusurlu ve hukuka aykırı fiille başkasına zarar verenin zararı gidermekle yükümlü olduğunu, KTK'nın 85 ve 91. maddelerindeki düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan maddi zararlardan işleten, sürücü ve trafik sigortacısının zarar görene karşı müteselsilen sorumlu olduğunu, zarar görenin TBK'nın 162 ve 163. maddesi gereğince müteselsil sorumluların hepsine veya sadece birine karşı tazminat davası açabileceğini, araçta meydana gelen hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeline ilişkin taleplerin uzman bilirkişi marifetiyle kesin olarak belirlenebilmesi gerektiğinden HMK md.107/f.1 gereğince belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararlarının bulunduğunu, 4 Aralık 2021 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan değişikliğe göre araç hasarlarının onarımında öncelikle orijinal parça kullanımı şartının bulunduğunu, araçta değişmesi gereken parçaların ve orijinal parça ile değiştirilip değiştirilmediğinin tespitini, eşdeğer veya çıkma parça takılmış ise orijinal parça fiyatları üzerinden gerçek zararın tazminini talep ettiklerini, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin ... E.,... K. sayılı ilamı gereğince hasar bedeli hesaplanırken iskonto yapılmaması ve KDV dahil edilerek hesaplama yapılması gerektiğini, Anayasa Mahkemesinin 09.10.2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan.... E. v...K. sayılı kararı uyarınca araçta oluşan reel değer kaybının hesaplanması gerektiğini, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90 ve 92. maddelerinde geçen 'Genel Şartlar' ifadelerinin iptal edildiğini, değer kaybı hesaplama formülünün ve 160 bin km sınırının kaldırıldığını, plastik tampon/parça onarımları, cam, radyo/teyp, lastik, hava yastığı, jant, mekanik, elektrik, elektronik ve döşeme aksamı gibi parçaların değer kaybı kapsamına alındığını, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri ve gerçek zararın tespiti ilkeleri doğrultusunda kazadan önceki rayiç ile kazalı halindeki rayiç arasındaki farkın belirlenmesini talep ettiklerini, alacağı temlik alınan aracın onarımda kaldığı gün sayısınca kullanılamaması nedeniyle hak mahrumiyeti kaybına uğrandığını, müvekkilinin dava dışı temlik verenin hak mahrumiyeti hakkını da temlik aldığını, bilirkişice onarım gün sayısı ve aracın rayiç piyasa değerinin tespiti ile hak mahrumiyet bedelinin belirlenmesi gerektiğini, eksper atanmasının beklenmesi, onarım onayı ve parça temini gibi işlemlerin en kısa 3 gün sürdüğünü ve araç mahrumiyet bedeli hesaplanırken bu bekleme sürelerinin de hesaba katılması gerektiğini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla HMK m.107 gereğince şimdilik 100,00 TL araç hasar bedeli, 100,00 TL araç değer kaybı ve 100,00 TL araç mahrumiyet zararı olmak üzere toplam 300,00 TL'nin haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesine, ekspere ödenen ücretin ve kusur bilirkişisine ödenen kusur rapor hizmeti ücretinin yargılama giderinden sayılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, davalının dava açılmasına sebebiyet vermesinden dolayı HMK gereğince disiplin para cezasına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür. YANIT: Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davayı ve davacı iddialarını kabul etmediklerini, davada taraf olma sıfatlarının bulunmadığını, müvekkilinin ... plaka sayılı aracın 30/03/2025 kaza tarihinde trafik sicil kaydında maliki olduğunu, ancak bu aracın da içerisinde bulunduğu toplam 350 aracın 26/09/2024 tarihli 47 ay süreli uzun dönem kira sözleşmesi kapsamında ...AŞ'ye kiralandığını, kazanın kira müddeti içerisinde meydana geldiğini, kazayı yapan davalı sürücünün aracı alt kiralama yolu ile ...'tan kiraladığını, uzun dönem kira ilişkisini ispata yarar araç kiralama sözleşmesi, araç teslim tutanağı, damga vergisi beyannamesi ve 2025/1, 2 ve 3. aylara ait kira faturalarının sunulduğunu, aracın 30/03/2025 tarihli KABİS bildiriminin hangi şirket tarafından yapıldığının ... İl Emniyet Müdürlüğü'nden sorulmasını talep ettiklerini, 2918 sayılı KTK'nın 3 ve 85. maddeleri gereğince aracın işleteninin zararlardan sorumlu olduğunu, sözleşmede kasko ve imm poliçelerinin, hasar onarım işlemlerinin, muayene, periyodik bakım ve arıza işlemlerinin, hgs-otoyol-köprü geçiş ücretleri ile trafik cezalarının kiracı şirketin sorumluluğunda olduğunun, alt kiralama ve KABİS bildirimleri ile işletenlik sıfatı ve kazalardan doğan hukuki sorumluluğun kiracı şirkete ait olduğunun düzenlendiğini, 47 ay süreli kiralama, fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurları nedeniyle işleten sıfatının kiracı şirkete geçtiğini, İstanbul BAM 8. HD'nin ... E., ...K. sayılı kararı ve Yargıtay 17. HD'nin ... E., ... K. sayılı ilamının da uzun süreli kiralamalarda işleten sıfatının araç malikinden kiracıya geçtiği yönünde olduğunu, bu nedenle davanın müvekkili açısından pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davacının...plakalı araçta meydana gelen hasar, değer kaybı ve hak mahrumiyeti alacaklarını ruhsat sahibinden temlik aldığını ileri sürdüğünü, ancak TBK'nın 183. maddesi uyarınca hukuken geçerli bir alacağın temliki sözleşmesi bulunmadığını, davacının aktif dava ehliyetinin ve davaya konu alacakları talep etme yetkisinin bulunmadığını, bu nedenle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, aksi kanaatte temlik eden ...Şti. yetkilisinin tanık olarak dinlenerek temlik sözleşmesindeki imzaların kendilerine ait olup olmadığının sorulmasını talep ettiklerini, davaya konu alacakların belirlenebilir nitelikte olduğunu, davacının dayandığı 24/04/2025 tarihli ekspertiz raporunda hasar, değer kaybı ve mahrumiyet bedellerinin belirlendiğini, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat bulunmadığından davanın usulden reddini, mümkün olmazsa eksik harcın tamamlatılmasını talep ettiklerini, Tramer kayıtlarına göre ... plakalı araç sürücüsünün kazanın gerçekleşmesinde %100 oranında kusurlu olduğunu, müvekkiline ait araç sürücüsünün kendi şeridinde ilerlediğini, diğer araç sürücüsünün sağa dönüş kuralını ihlal ederek sağ şeritteki aracın geçişini beklemeden şeridine girmesi neticesinde çarpmanın meydana geldiğini, müvekkiline ait araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, aksi kanaatte oluşa ve hakkaniyete uygun kusur raporu alınması gerektiğini, hasar ve değer kaybı taleplerinin ... teminatına dahil olduğunu, ... Sigorta A.Ş. nezdinde hasar ve değer kaybı dosyası açılıp açılmadığının, ödeme alınıp alınmadığının ve STK veya genel mahkemede devam eden dava bulunup bulunmadığının açıklanmadığını, sigorta şirketinden bu bilgilerin istenilmesini ve mükerrer tahsilata yol açılmamak adına ilgili davaların bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, davacının dayandığı hasar ekspertiz raporunun hükme esas alınamayacağını, yalnızca mevcut kaza ile uyumlu hasarlı parçalar belirlenerek onarım bedellerinin kaza tarihindeki piyasa koşulları doğrultusunda uzman bilirkişi marifeti ile belirlenmesi ve kusur tenzili yapılması gerektiğini, değer kaybı iddiasını kabul etmediklerini, aracın Tramer ve geçmiş hasar kayıtlarının SBM'den celbini, aracın ticari olduğu, yaşı, km'si, kasko değeri, onarım/değişim işlemi gören parçalar ve aynı bölgedeki geçmiş hasar kayıtları dikkate alınarak değer kaybı meydana gelip gelmediğinin ve kusur tenzili sonrasında bakiye değer kaybı bulunup bulunmadığının bilirkişi marifetiyle tespitini talep ettiklerini, araç mahrumiyet zararı bakımından davacının zararı ispatlamaya elverişli belge sunmadığını, ruhsat sahibi ...Tic Ltd Şti.'nin ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak gerçekten mahrumiyet zararı oluşup oluşmadığının belirlenmesi gerektiğini, fiili onarım süresi yerine mevcut kaza ile ilgili makul onarım süresinin ve aynı nitelikteki araçların günlük ikame bedelinin esas alınmasını, aracın kullanılamaması nedeniyle tasarruf edilen şoför, yakıt, bakım, lastik, eskime payı ve amortisman giderlerinin mahsubunu talep ettiklerini, davanın KTK m.3 ve 85 uyarınca pasif husumet yokluğundan, hukuken geçerli temlik sözleşmesi bulunmadığından aktif husumet yokluğundan, belirsiz alacak davası açmakta hukuki yarar bulunmadığından usulden, müvekkili araç sürücüsünün kusuru bulunmadığından esastan reddine, davanın ...AŞ'ye ve ... Sigorta A.Ş.'ye HMK 61 vd. maddelerine istinaden ayrı ayrı ihbarına, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini iddia ve talep ettiği görülmüştür. KANITLAR VE GEREKÇE: -Dava, davalıların kaza tarihi itibariyle sürücüsü ve maliki olduğu ... plakalı araç ile dava dışı ... plakalı araçlar arasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu... plakalı araçta kaza nedeniyle meydana geldiği belirtilen araç hasar bedeli, araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeline ilişkin maddi tazminatın dava dışı araç malikini ödenerek alacağın temlik alındığı iddiası ile alacak istemine ilişkindir. -Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur. -Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. -Değer kaybı, aracın hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. -Kural olarak araçta meydana gelen "değer kaybı" (istikrar kazanan yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre); aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle önceki kazalar araştırılarak niteliği ve etkisi göz önüne alınarak, tartışılarak hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmadan ibarettir. Daha somut bir ifade ile aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark kriteri esas alınmalıdır. (Yargıtay 17. HD'nin ... E -... K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve...E - ... K sayılı, 28/11/2017 tarihli kararları) -Bir aracın onarılmış durumdaki değeri; ne kadar iyi onarılmış olursa olsun (kural olarak) aynı nitelikte hiç hasara uğramayan araç değerinden düşük olacağı bilinen bir gerçektir. Bu nedenle aracın motor, mekanik, yürümesini sağlayan aksam ve parçalarından herhangi bir hasar ve değişim meydana gelmemiş olması değer kaybı olmayacağı anlamına gelmeyecektir.Aracın hasar görmesi durumunda tamir sırasında kullanılan parçaların orijinali yerine aynı performansa sahip muadilinin kullanılmasına eşdeğer parça kullanımı denir. -Sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararların tazmini gerekmektedir. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir. -Mahkememiz dosyası, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 30/03/2025 tarihli trafik kazasının oluşumunda tarafların kusur durumları, davalıların sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, temlik eden ...LTD. ŞTİ’ye ait ...plakalı aracında meydana gelen hasarın niteliği, davacının bu kapsamda davalılardan talep edebileceği hasar bedeli, değer kaybı, araç mahrumiyet bedelinin olup olmadığı, var ise ne kadar olduğu, davalıların sorumlu olduğu miktarın tespiti hususlarında rapor düzenlenmesi amacıyla bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 17/04/2025 tarihli kök raporda özetle; kaporta söküm, onarım ve montaj işlemlerinin 0,5 gün, boya işlemlerinin 0,5 gün olmak üzere toplam 1 gün içerisinde yapılabileceği, aracın hareketinin sakıncalı olmadığı ve gerekli parçaların sipariş edilerek 1 gün içinde onarılabileceği, dava konusu hasarlı aracın Tramer bilgilerinde 9 trafik sigortası hasar bilgisi ve 4 adet kasko sigortası hasar bilgisi olmak üzere 13 adet hasar kaydı bulunduğu, kilometresi çok yüksek olan ticari araçta 13 adet hasar kaydı bulunması, hasarın hafif bir sürtmeden kaynaklanması ve ilgili parçaların değişmesi nedeniyle değer kaybı oluşmadığı, davacı tarafından 5 iş günü x 15.000,00 TL üzerinden KDV hariç 75.000,00 TL onarım süresi ve araç mahrumiyet kaybı iddia edildiği, bu tip bir hasarı olan aracın 1 günde onarılacağının öngörüldüğü, hafriyat araç fiyatlarının araştırılması neticesinde ton başına 30-50 TL olarak tespit edildiği, aracın 25 ton olarak sefer başına 1.250 TL ve günde 8 sefer yapacağı kabulüyle 10.000 TL/gün net kazanç kaybı (amortisman, bakım ve yakıt giderleri hariç) oluşacağı, nihai karar Sayın Mahkemenin olmak üzere 1 günlük araç mahrumiyet bedelinin 10.000 TL olarak kadri maruf bulunduğu, ...plaka sayılı çekici sürücüsü ...’nun 2918 sayılı Karayolu Trafik Kanununun 67/1-A, 56/1-A ve 84/1-G maddelerinde düzenlenen manevra, şerit izleme ve şeride tecavüz etme kurallarını ihlal ederek dönüş manevrası sırasında bulunduğu sol şeritte kalmadığı, gerekli çevre ve ayna kontrollerini sağlamadığı, dar açıyla dönüş yaparak kısmen sağ şeride geçtiği ve çekici aracının sağ yan kısımlarıyla sağ şeritte ilerleyen otomobilin sol ön köşe ve yan kısımlarına çarptığı, trafik kazasının hazırlanması ve oluşumunda %100 (yüzde yüz) oranında asli düzeyde tek ve tam kusurlu olduğu, davalı ... Şirketi adına tescil kaydı bulunan ... plaka sayılı otomobil sürücüsü davalı ...’in ise şerit izleme kurallarına uygun şekilde ilerlediği, kazanın oluşumunu önlemeye yönelik alabileceği herhangi bir tedbir veya önlem bulunmadığı, bu nedenle trafik kazasının hazırlanması ve oluşumunda atfı kabil bir kusurunun bulunmadığı, kaza tarihinde 1 günlük araç mahrumiyet bedelinin 10.000 TL olduğu ancak davacının kusur oranı (%100) göz önüne alınarak hesaplandığında sorumlu olmayacağı görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür. -Bu haliyle her ne kadar davacı tarafça haksız fiil hükümleri ve temlik sözleşmesi çerçevesinde hasar bedeli, değer kaybı bedeli ve araç mahrumiyet kaybının tahsili amacıyla davalı araç maliki ve sürücüsüne karşı iş bu dava ikame edilmiş ise de maddi vakıanın oluş şekli nazara alındığında davalı araç sürücüsünün iş bu kazanın gerçekleşmesinde kusurunun bulunmadığı sabittir. -Buna göre davalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın gerçekleşmesinde, kusurunun, taksirinin veya ihmalinin bulunmadığı sabit olduğundan haksız fiil şartlarının gerçekleşmediği, bu nedenle davalı araç sürücüsü, araç malikinden iş bu kaza nedeniyle tazminat talep imkanının bulunmadığı, davacının temlik sözleşmesi kapsamında maddi tazminat taleplerinin yerinde olmadığı kanaatine varılmış, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİ ile; 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80- TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafça sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir edilen 300,00-TL tek vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca ... Arabuluculuk bürosunun ...numaralı arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa derhal iadesine, Dair; davalı ... vekilinin, davalı şirket vekilinin, ihbar olunan vekilinin yüzlerine karşı, davacı tarafın yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.02/10/2026

Katip e-imzalıdır

Hakim e-imzalıdır