İlk Derece Mahkemesi 2026/803 E. 2026/865 K.

T.C. İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/803 Esas KARAR NO : 2026/865

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 05/07/2022 KARAR TARİHİ : 25/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkil şirket tarafından ... nolu ve 17/12/2020-17/12/2021 tarihleri arasında ... plakalı aracın 13.10.2021 tarihinde ... sevk ve idaresinde ... Caddesi’nden ... istikametine seyrederken No:6 karşısına geldiği esnada karşıdan karşıya geçen yaya ...’ya çarptığını, Kaza nedeniyle tutulan trafik kazası tespit tutanağında ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, kaza sonrası olay yerini terk ettiğini, yaralanan ...'nın geçici-sürekli iş göremezlik tazminatı, tedavi giderleri ve bakıcı giderlerinin tazmini için müvekkil şirkete dava açtığını, toplam 154.740,00-TL tazminat ödemesi neticesinde tarafların sulh olduğunu, taraflar arasında arabuluculuk görüşmelerinin yapıldığını ancak anlaşmanın sağlanmadığını, ... plakalı aracın trafik kaydı üzerine 3. Şahıslara devrinin önlenmesi için teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını, toplam 154.740,00-TL tazminatın 11.08.2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsilini, arz ve talep etmiştir. Davalı Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; davaya konu kazada dava dışı sürücü ...'nin Kaza anında olay yerini kusurlu olarak terk ettiği iddialarının gerçeği yansıtmadığını, kaza tarihinde ... plakalı araç müvekkil şirket tarafından dava dışı sürücü ...'ye haricen satıldığı, resmi devir işleminin kaza tarihinden sonra yapıldığını, kaza tarihinde araç müvekkil şirket adına tescilli olduğundan dava müvekkil şirkete yönlendirildiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkil şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığını, davaya konu trafik kazasının ... aniden yol atlamasından kaynaklandığını, olay meydana geldikten sonra dava dışı sürücü ... hemen araçtan indiğini, dava dışı ...'ya yardım etmek istediğini, dava dışı ...'nın kendisine bağırmasıyla ve olayın şokuyla korku ve paniğe kapıldığını, ambulansın geldiğini gördükten sonra olay yerinden ayrıldığını, emniyete giderek ifade verdiğini, dava dışı ...'nin olay yerini tam kusurlu olarak terk ettiği iddiası ile ödenen tazminatın teminat dışı kaldığını iddia ettiğini, buna dayalı herhangi bir delil bulunmadığını, bilirkişi raporunun eksik incelemeyle yapıldığını ve hukuka, yasaya aykırı olduğunu, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı ...'ya ödendiği iddia olunan maddi tazminat miktarının kabul olmaması gerektiğini, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini arz ve talep etmiştir. DELİLLER Sigorta Poliçesi, Kaza Tespit Tutanağı, Sulh raporu, Dekont, ticari defterler ve belgeler, bilirkişi incelemesi, Adli Tıp Raporu, tüm dosya kapsamında toplanan deliller. Adli Tıp Kurumunun 05/03/2026 tarihli raporunda Özetle; ''Kas İskelet Sistemi, Omurgaya ait Sorunlar,%8 olduğuna göre; Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %8 (yüzdesekiz) olduğu, 2.İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 6(altı) aya kadar uzayabileceği, Dava konusu olay nedeniyle başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı ancak iyileşme (iş göremezlik) süresi içerisinde 1(bir) ay süresince bir başkasının yardımına gereksinim duyabileceği oy birliği ile'' görüş ve kanaatine varılmıştır. Bilirkişinin 30/06/2026 Tarihli Raporunda Özetle;''Dosya kapsamında davacının genel şartlarda belirtilen tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller nedeniyle olay yerini terk ettiği hususunda bilgi ve belge bulunmadığı, davacı sigorta şirketinin olay yerini terk ettiği gerekçesiyle rücu talebinde bulunup bulunamayacağı, Davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin gecikmeye bağlı ferilerinden davalının sorumlu tutulamayacağı, Davacı sigorta şirketince dava tarihinden önce davalının temerrüde düşürüldüğüne ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı, Yargıtay kararları doğrultusunda ödeme tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü halinde davalının 11.08.2022 tarihinde temerrüde düştüğü, Sigorta şirketinin davalı sürücünün olay yerini terk ettiği gerekçesiyle rücu talebinde bulunabileceğinin kabulü halinde dava dışı zarar görene yapılan ödemeye ilişkin davalıdan sorumluluğu oranında talepte bulunabileceği, hususlarının sayın mahkemenin takdirinde olduğu, Sigorta şirketince yapılan 11.08.2022 ödeme tarihindeki asgari ücretler esas alınarak ...’nın kazada %80 oranında kusurunun bulunmasına ve %8 engellik oranı bulunmasına göre, Geçici iş göremezlik zararı:4.371,30 TL, Sürekli iş göremezlik zararı: 27.054,52 TL, Bakıcı gideri :715,50 TL olmak üzere toplam 32.141,32 TL hesaplandığı'' görüş ve kanaatine varılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Sigortacı, KTK 95/2. maddesi ve ZMSS Genel Şartları B.4. maddesi gereğince tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına dair halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye dair kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilir. Sigortacının kendi sigorta ettirenine karşı açtığı içe rücu davası ile sigortacının sözleşme ve kanun gereği sigorta sözleşmesinin diğer tarafını oluşturan sigorta ettirene karşı defi hakkına dayanarak kendi âkidine dönmesi sağlanmaktadır. Sigortacının rücu hakkı kaynağını sigorta sözleşmesinden almaktadır. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı " başlıklı B.4 maddesi incelendiğinde; Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. (1) Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir. Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, b)(Değişik:RG-2/2/2016-29612)(1) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar, ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise, d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa, e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse, f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." şeklinde düzenlemeler içerdiği görülmüştür. 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4-f maddesinde ise ''Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde'' sigortalıya rücu edilebileceği düzenlenmiştir. Sürücünün olay yerinden haklı neden olmamasına rağmen ayrılması, sigortacının durumunu ağırlaştırmaya elverişlidir. ZMSS Genel Şartları m.B.4-(b) ve (c) sürücü belgesi olmayan bir kişinin veya uyuşturucu ya da alkol etkisi altında bulunan bir sürücünün kazaya yol açması hallerinde de işletene rücu edilebileceğini belirtmektedir. Kaza yerinin terk edilmesi olasılığında bu rücu hakkını kullanma şartlarını kanıtlama imkanı sigortacının elinden alınmış olabilir. Bu açıdan bir kaza söz konusu olduğunda, sürücünün olay yerinde kalmasının istenmesi makul bir beklenti sayılabilir. (Ünan, Samim, "Motorlu araç sigortalarında sürücünün kaza yerindenayrılması-II" ,https://sigortacigazetesi.com.tr /motorlu-arac sigortalarinda -surucunun-kaza-yerinden-ayrilmasi-ii/) Olay yerini terk eden sürücünün kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğünü yerine getiremeyeceği açıktır. Sürücünün yokluğunda kaza tutanağının resen kolluk kuvvetlerince tutulması mümkün ise de, alkol raporu düzenlenemez. (Misili, Sinan: Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Uyarınca Sigortacının Sigorta Ettirene Rücu Davası, TBB Dergisi 2017 (133), s. 638)Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4-f maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır. Sigortalı kaza yerini ancak Genel Şartların B.4-f maddesinde sayılan zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini ispatlar ise rücu durumundan kurtulacaktır. Açıklanan nedenlerle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlarının B.4/f bendine göre kaza yerinin terk edilmesi halinin salt maddi hasarlı trafik kazalarında da içe rücu sebebi olduğu açıktır.(Yargıtay 4.HD 2024/11202 Esas 2025/2473 karar) 2918 sayılı KTK'nun "Trafik kazalarına karışanlar ile ilgili kurallar" başlıklı 81. Maddesinde Trafik kazalarına karışanlar: a) Hareket halinde iseler trafik için ek bir tehlike yaratmayacak şekilde hemen durmak, kaza mahallinde trafik güvenliği için gereken tedbirleri almak, b) Kazada ölen, yaralanan veya maddi hasar var ise bu kaza trafiği, can ve mal güvenliğini etkilemiyorsa, sorumluluğun saptanmasında yararlı olacak kanıt ve izler dahil, kaza yerindeki durumu değiştirmemek, c) Kazaya karışan kişiler tarafından istendiği takdirde kimliğini, adresini, sürücü ve tescil belgesi ile sigorta poliçe tarih ve numarasını bildirmek ve göstermek, d) Kazayı; yetkili ve görevli memurlara bildirmek, bunlar gelinceye kadar veya bunların iznini almadan kaza yerinden ayrılmamak, e) Sürücüsü, mal sahibi veya ilgili kişilerin bulunmadığı sırada araç, eşya veya yüklere zarar veren sürücüler, zarar verdikleri araç, eşya veya mülkün sahibini veya ilgili kişileri bulmak, ilgilileri bulamadıkları takdirde durumu tespit etmek ve zarar verilen şey üzerine yazılı bilgi bırakmak, ilgili zabıtaya en kısa zamanda bilgi vermek, Zorundadırlar. Yalnız maddi hasar meydana gelen kazalarda, kazaya dahil kişilerin tümü, yetkili ve görevli kişinin gelmesine lüzum görmezlerse, bunu aralarında yazılı olarak saptamak suretiyle kaza yerinden ayrılabilirler. " Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Dava, trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketinin, dava dışı zarar görene yaptığı ödemeyi, sigortalıdan rücuen tahsili talebine ilişkindir. Davacı sigorta şirketi, sigortalısı olan davalının karıştığı trafik kazası sonucunda dava dışı yaya ...'ya ödemiş olduğu tazminatın; rücuen tahsilini istemiştir. Rücu sebepleri olarak dava dışı sürücünün olay yerini terk etmesi ileri sürmüştür. Somut olayda, 13.10.2021 günü dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç yaya ...’ya çarpması neticesinde yaralanmalı trafik kazasının meydana geldiği, işbu dosyadan tefrik edilen 2022/... E sayılı dosyasına sunulu ATK Trafik İhtisas Dairesi’nin 30.05.2023 tarih ve 7738 sayılı raporunda dava dışı sürücü ...’nin %20, dava dışı zarar gören ...’nın %80 oranında kusurlu olduğu, dava dışı araç sürücüsünün genel şartlarda belirtilen tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller nedeniyle olay yerini terk ettiği hususunda bilgi ve belge bulunmadığı, dava dışı sürücünün şüpheli ifade tutanağında yolda şahsı görünce direksiyonu kırdığını ancak kurtaramadığını, hemen araçtan inerek dava dışı ...'ya yardım etmek istediğini ...'nın kendisine bağırmasıyla ve olayın şokuyla korktuğunu, ilk defa böyle bir olay yaşadığı için korkarak eve gittiğini beyan ettiği, dava dışı zarar görenin şikayetçi ifade tutanağında plakasını bilmediği aracın kendisine kaldırımdayken vurarak kaçtığını, olayın etkisiyle bilincini kaybettiğini beyan ettiği görülmüştür. Neticede ... plaka sayılı aracın kaza tarihi olan 13.10.2021 günü itibariyle davacı sigorta şirketi ...Sigorta A.Ş. nezdinde poliçe kapsamında karayolları ZMMS poliçesi ile teminat altına alındığı tespit edilmiştir. Dava dışı ...'nın Adli Tıp Kurumunun 05/03/2026 tarihli raporu ile Kas İskelet Sistemi, Omurgaya ait Sorunlar,%8 olduğuna göre; Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %8 (yüzdesekiz) olduğu, 2.İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 6(altı) aya kadar uzayabileceği, Dava konusu olay nedeniyle başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı ancak iyileşme (iş göremezlik) süresi içerisinde 1(bir) ay süresince bir başkasının yardımına gereksinim duyabileceği, Sigorta şirketince yapılan 11.08.2022 ödeme tarihindeki asgari ücretler esas alınarak ...’nın kazada %80 oranında kusurunun bulunmasına ve %8 engellik oranı bulunmasına göre, Geçici iş göremezlik zararı:4.371,30 TL, Sürekli iş göremezlik zararı: 27.054,52 TL, Bakıcı gideri :715,50 TL olmak üzere toplam 32.141,32 TL hesaplandığı, davacı sigorta şirketinin; sigorta teminat limiti kapsamında dava dışı yolcu ...'ya 154.740,00-TL ödendiği; buna dair dekont ibraz edildiği görülmüştür. Olay yerinin terk edilmesi hususunda; dava dışı araç sürücüsünün genel şartlarda belirtilen tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller nedeniyle olay yerini terk ettiği hususunda bilgi ve belge bulunmadığı, dava dışı sürücünün şüpheli ifade tutanağında yolda şahsi görünce direksiyonu kırdığını ancak kurtaramadığını, hemen araçtan inerek dava dışı ...'ya yardım etmek istediğini ...'nın kendisine bağırmasıyla ve olayın şokuyla korktuğunu, ilk defa böyle bir olay yaşadığı için korkarak eve gittiğini beyan ettiği, dava dışı zarar görenin şikayetçi ifade tutanağında plakasını bilmediği aracın kendisine kaldırımdayken vurarak kaçtığını, olayın etkisiyle bilincini kaybettiğini beyan ettiği görülmüştür. Şu halde sürücü, yolcunun kaza nedeniyle yaralandığını görmüştür. Buna rağmen kaza tutanağı tanziminden kaçınıp, ZMMS Genel Şartları B 4 f bendi gereği somut olayda rücu şartlarının oluştuğunun kabulü gerekmiştir. Nihayet davacının; haksız fiil, illiyet bağı, kusur ve zarar unsurları yanında rücu şartlarının kamilen sağlandığı ve alacak kalemlerini; bilirkişi raporu, taraf ve tanık ifadeleri, Adli Tıp raporu, dekont ve bilirkişi raporları marifetiyle HMK 190 maddesi gereği kısmen ispat ettiği görülerek, davacının sigorta şirketi, davalının tacir olması nedeniyle alacağa avans faizi işletilerek davanın kusur oranı gereği kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;

1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; -32.141,32-TL'nin 13.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 2-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 3-Alınması gerekli 2.195,57-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 2.642,58-TL harcın mahsubuyla bakiye 447,01-TL harcın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine, 4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 2.642,58-TL peşin harç olmak üzere toplam 2.723,28- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacının karşıladığı, posta / tebligat / bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) olmak üzere toplam 10.540,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 2.189,00 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-AAÜT gereğince hesap edilen 32.141,32-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Reddedilen kısım üzerinden hesap edilen 32.141,32-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine 8-Davacının karşıladığı , 800,00 TL arabuluculuk ücreti olmak üzere toplam 800,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 166,17 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 633,83 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 9-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/10/2026

Katip ... Hakim ... E-imzalıdır e-imzalıdır