İlk Derece Mahkemesi 2026/786 E. 2026/68 K.

T.C. İSTANBUL 30. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/786 Esas KARAR NO : 2026/68 Karar

DAVA : Bağımsız Denetçi Atanması DAVA TARİHİ : 26/09/2025 KARAR TARİHİ : 16/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Bağımsız Denetçi Atanması davasının yapılan açık yargılaması sonunda, TALEP; Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı ...'nin...Ticaret Sicil Memurluğu'na ... sicil numarası ile kayıtlı olduğunu, müvekkillerinin davalı şirkette azınlık pay sahibi olduğunu, davalı şirketin aynı zamanda hakim ortağı olan şirket müdürünün, uzun yıllardır azınlık pay sahiplerinin haklarını gasp etmekte, şirketi kendi çıkarları doğrultusunda keyfi olarak yönetmekte olduğunu, şirket müdürü tarafından yapılan tüm genel kurullarda şirket ana sözleşmesi bertaraf edilmekte ve ana sözleşmede belirlenen oy sınırlamasına aykırı kararlar alınmakta olduğunu, müvekkillerinin kök murisi ...' nun vefat ettiği 2007 yılından itibaren şirkete ait tüm genel kurul kararlarının yok hükmünde olduğunun açılan davalar neticesinde tespit edildiğini, müvekkilleri tarafından davalı şirket aleyhine özel denetim talebi ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... E. sayılı dosyası ile açılan davada, davalı şirkete ait geçmiş dönem bağımsız denetim raporlarının celbi için ... Bağımsız Denetim A.Ş.'ne müzekkere yazılmasının talep edildiğini, denetim şirketi vekili tarafından dosyaya sunulan 25.07.2023 tarihli cevap yazısında denetim şirketi ile davalı şirket arasında bir sözleşme olmadığı, davalı tarafından denetçi seçilmiş olmalarına rağmen denetim şirketi tarafından davalı adına denetçi beyanı verilmediği ve hatta denetçi şirket nezdinde davalı şirkete ait hiçbir kaydın bulunmadığının beyan edildiğini, konu müzekkere cevabının tarafınca 26.07.2023 tarihinde uyap üzerinden görülmüş olduğunu ve derhal denetim şirketinin yetkilisi ile iletişime geçildiğini, yapılan görüşme neticesinde davalı şirket ile ... Bağımsız Denetim A.ş. arasında imzalanmış herhangi bir sözleşme olmadığı, denetim raporlarında mevcut tüm imzaların sahte olduğu, imzası bulunan denetçilerin şirketin adını dahi bu olay neticesinde duydukları, konu ile ilgili cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulduğu, ayrıca konunun Kamu Gözetim Kurumuna da ihbar edildiğinin öğrenildiğini, sonrasında denetim raporlarında imzası olan diğer denetçi ... ile iletişime geçilmiş olduğunu, yapılan görüşme neticesinde kendisinin de olaydan yeni haberdar olduğunu, imzasının taklit edildiğini, davalı şirket ile hiç bir iş ilişkisinin olmadığını, sicilinin eski bir iş arkadaşı tarafından bilgisi ve rızası dışında kullanıldığını, raporlardaki tüm imzaların sahte olduğunu, konu ile ilgili 28.07.2023 tarihinde İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/... Soruşturma numaralı dosyası ile suç duyurusunda bulunduğunu, davalı şirketin de aynı konu ile ilgili olarak İstanbul...Başsavcılığının 2023/... Soruşturma numaralı dosyası ile suç duyurusunda bulunduğunun öğrenildiğini, şirket defter ve kayıtlarında tarafsız bir denetim faaliyeti yürütülmesinin önüne geçmek isteyen davalı şirketin açılan davaları konusuz bırakmak amacıyla olağanüstü genel kurul toplantıları organize ettiğini, bu davaya konu edilen 2023 yılı dönemine ilişkin olarak düzenlenen 22.11.2023 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında hakim ortak tarafından, 15 yıldır olduğu gibi şirket esas sözleşmesindeki oy nisabını yok sayarak ... şirketinin bağımsız denetçi olarak seçilmesine karar verdiğini, bu karara karşı taraflarınca 05.12.2023 tarihinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/... Esas sayılı butlan/ iptal davası ikame edildiğini, bahsi geçen davada, Türk Ticaret Kanunu 449. maddesi gereğince kararın yürütülmesinin geri bırakılması adına talepte bulunulduğunu, yargılamanın başında tedbire hükmeden .... Asliye Ticaret Mahkemesi yargılama sonucunda da davanın kabulüne karar vererek denetçi seçimine ilişkin genel kurul kararının nisap sebebiyle yok hükmünde olduğuna karar verdiğini, bugün itibarı ile söz konusu olağanüstü genel kurul kararının yok hükmünde olduğuna hükmedilmiş durumda olduğunu, hal böyle iken, davalı şirkete 2023 yılı dönemi için bağımsız denetçi atanması adına işbu davanın açılması zorunlu olduğunu, davanın kabulü ile TTK 399/6. Madde hükmü gereğince davalı şirketin 2023 yılına ait hesap dönemine ilişkin zorunlu denetiminin yapılması için mahkemece denetçi atanmasına, bağımsız denetim yapacak şirketin mahkemece ... Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş, ... Danışmanlık Hizmetleri A.Ş, ... Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. Ve ... Yeminli Mali Müşavirlik ve Bağımsız Denetim Anonim Şirketi arasından seçilmesine, tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 25/09/2025 tarihli 2023/... Esas ve 2025/... Karar sayılı kararında 21/11/2023 tarihli Genel Kurul Toplantısında alınan 2 No’lu kararın “yok hükmünde olduğu”na karar verdiğini, ancak bahsi geçen kararın henüz kesinleşmediğini, ilgili mahkeme alınan kararın icrası bakımından yürütmenin durdurulması kararı vermiş olsa da bu ihtiyati tedbir kararı verilmeden önce 21/11/2023 tarihli Genel Kurul’da seçilen ... Şirketi tarafından denetim faaliyetine başlanmış olduğu ve denetim tamamlanmış olduğunu, mahkemenin 25/09/2025 tarihinde gerçekleştirilen duruşmasında işbu davanın davacıları ile aynı olan davacıların şirket pay sahibi Serdar Mevlüt Ekşioğlu’nun ihtiyati tedbire muhalefet ettiği gerekçesiyle disiplin hapsi taleplerini reddettiğini, ihtiyati tedbire muhalefet oluşmadığını onayladığını, son durumda ... Şirketi’nin seçimine ilişkin karar hakkında yürütmenin durdurulması kararı verilmiş olsa da bu karar 2024 yılında verilmiş olduğunu, bağımsız denetim faaliyeti ise 2023 yılında tamamlanıp sona erdiğini, ... Şirketi’nin seçimine ilişkin karar hakkında yok hükmünde olduğuna karar verilmiş olsa da bu karar da henüz kesinleşmediğini, dolayısıyla ... Şirketi’nin gerçekleştirdiği denetim faaliyetinin halen geçerli olduğunu, davalı müvekkili şirketin 2023 yılı dönemine ilişkin bağımsız denetim faaliyeti gerçekleştirildiğinden Davacıların bu yönde bir talepte bulundurmalarında hukuki bir yarar bulunmadığını, bu doğrultuda karar verilmesine yer olmadığı gerekçesiyle işbu davanın reddedilmesi gerektiğini, bu nedenle davacıların haksız taleplerinin reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 25.09.2025 tarihli, 2023/... Esas ve 2025/... Karar sayılı kararının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılmasına, tüm yargılama giderleri ve masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; TTK madde 399/6 uyarınca Şirkete Bağımsız Denetçi Tayin Edilmesi istemine ilişkindir. Davalı şirkete ait Ticaret Sicil kayıtları celp edilmiştir. ...C. Başsavcılığı Sahtecilik ve Dolandırıcılık Suçları Soruşturma Bürosu'na ait 2023/... Soruşturma sayılı dosyasının dosyamız arasına celp edildiği anlaşılmıştır. .... Asliye Ticaret Mahkemesine ait 2023/... Esas sayılı dosyasının dosyamız arasına celp edildiği anlaşılmıştır. .... Asliye Ticaret Mahkemesine ait 2023/... Esas sayılı dosyasının dosyamız arasına celp edildiği anlaşılmıştır. Uyuşmazlık Konusu; TTK 339/6 uyarınca davalı şirkete bağımsız denetçi atanmasına ilişkin yasal şartların oluşup oluşmadığı, davacının dava tarihi itibari ile bu davayı açmakta hukuki yararının olup olmadığı, şirketin bağımsız denetçi atanmasına ilişkin genel kurul karar kararının iptaline ilişkin .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... Esas Sayılı dosyanın neticesinin beklenmesinin gerekip gerekmediği hususlarında toplandığı tespit edilmiştir. TTK madde 399 hükmü; " (1) Denetçi, şirket genel kurulunca; topluluk denetçisi, ana şirketin genel kurulunca seçilir. Denetçinin, her faaliyet dönemi ve her hâlde görevini yerine getireceği faaliyet dönemi bitmeden seçilmesi şarttır. Seçimden sonra, yönetim kurulu, gecikmeksizin denetleme görevini hangi denetçiye verdiğini ticaret siciline tescil ettirir ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile internet sitesinde ilan eder.(2) Denetçiden denetleme görevi, sadece dördüncü fıkrada öngörüldüğü şekilde ve başka bir denetçi atanmışsa geri alınabilir.(3) Konsolidasyona dâhil olan ana şirketin finansal tablolarını denetlemek için seçilen denetçi, başka bir denetçi seçilmediği takdirde, topluluk finansal tablolarının da denetçisi kabul edilir.(4) Şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi;a) Yönetim kurulunun,b) Sermayenin yüzde onunu, halka açık şirketlerde esas veya çıkarılmış sermayenin yüzde beşini oluşturan pay sahiplerinin,istemi üzerine, ilgilileri ve seçilmiş denetçiyi dinleyerek, seçilmiş denetçinin şahsına ilişkin haklı bir sebebin gerektirmesi, özellikle de onun taraflı davrandığı yönünde bir kuşkunun varlığı hâlinde, başka bir denetçi atayabilir.(5) Görevden alma ve yeni denetçi atama davası, denetçinin seçiminin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilanından itibaren üç hafta içinde açılır. Azlığın bu davayı açabilmesi için, denetçinin seçimine genel kurulda karşı oy vermiş, karşı oyunu tutanağa geçirtmiş ve seçimin yapıldığı genel kurul toplantısı tarihinden itibaren geriye doğru en az üç aydan beri, şirketin pay sahibi sıfatını taşıyor olması şarttır.(6) Faaliyet döneminin dördüncü ayına kadar denetçi seçilememişse, denetçi, yönetim kurulunun, her yönetim kurulu üyesinin veya herhangi bir pay sahibinin istemi üzerine, dördüncü fıkrada gösterilen mahkemece atanır. Aynı hüküm, seçilen denetçinin görevi red veya sözleşmeyi feshetmesi, görevlendirme kararının iptal olunması, butlanı veya denetçinin kanuni sebeplerle veya diğer herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi veya görevini yapmaktan engellenmesi hâllerinde de uygulanır. Mahkemenin kararı kesindir. (Ek iki cümle: 5/6/2017-KHK-691/8 md.; Aynen kabul: 31/1/2018-7069/8 md.) Kayyımlık görevi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından yürütülen şirketlerde faaliyet döneminin dördüncü ayına kadar denetçi seçilememiş olması halinde denetçi, şirket yönetim kurulunun teklifi üzerine Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun ilişkili olduğu Bakan tarafından atanır. Bakan bu yetkisini Fon Kuruluna devredebilir.(7) Denetçinin mahkeme tarafından atanması durumunda, emsal dikkate alınarak, ücreti ile muhtemel giderler için mahkeme veznesine yatırılması gereken ön ödeme mahkemece belirlenir. Bunlara üç iş günü içinde itiraz edilebilir. Mahkeme kararı kesindir.(8) Denetçi denetleme sözleşmesini, sadece haklı bir sebep varsa veya kendisine karşı görevden alınma davası açılmışsa feshedebilir. Görüş yazısının içeriğine ilişkin fikir ayrılıkları ile denetlemenin şirketçe sınırlandırılmış olması veya görüş yazısı vermekten kaçınma haklı sebep sayılamaz. Denetçinin sözleşmeyi feshi yazılı ve gerekçeli olmalıdır. Denetçi fesih tarihine kadar elde ettiği sonuçları genel kurula sunmakla yükümlüdür; bu sonuçlar 402 nci maddeye uygun bir rapor hâline getirilerek genel kurula verilir.(9) Denetçi altıncı fıkra hükmüne göre fesih ihbarında bulunduğu takdirde, yönetim kurulu hemen, geçici bir denetçi seçer ve fesih ihbarını genel kurulun bilgisine, seçtiği denetçiyi de aynı kurulun onayına sunar." şeklindedir. 6100 sayılı HMK 114.maddesinde hukuki yarar dava şartları arasında sayılmıştır. HMK 115. maddesi hükmü gereği dava şartları yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmedir. Davacının dava hakkına sahip olması, dava açabilmesi için tek başına yeterli olmadığı gibi ideal veya ekonomik yarar da yalnız başına yeterli değildir. Davacının, hakkına kavuşmak için mahkeme kararına muhtaç olması gerekir. Denetçilerin seçimi ve görevden alınması kural olarak genel kurulun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır (TTK 408/2-c). Denetçinin görevine şirketin başka bir organı tarafından son verilemez. Denetçiyi değiştirme davası (denetçiyi görevden alma ve yeni denetçi atama davası) azlığa tanınan önemli haklardan birisidir. TTK 399/4’de denetçinin şahsına ilişkin haklı sebeplerin varlığı halinde görevden alınması ve yerine yeni denetçi atanması düzenlenmişken TTK 399/6’da sermaye şirketinin denetçisiz kalmaması için mahkemece denetçi atanmasına ilişkin düzenleme yapılmıştır. Davacıların, TTK 399/4’e dayanarak görevden alma talebinde bulunabilmeleri için her şeyden önce usulüne uygun denetçinin seçilmiş ve seçim sürecinin hukuken tamamlanmış olması gerekir. Başka bir ifadeyle seçilen denetçinin hukuka uygun bir usulle seçilememesi halinde TTK399/4 uyarınca dava açılamaz. Zaten TTK 399/6’da seçilme süreci tamamlanmamış denetçilerle ilgili farklı nedenlerle dava açma imkânı tanınmıştır. Örneğin denetçi seçimine ilişkin genel kurul kararının usulüne uygun yapılmadığı iddia edilerek iptali ya da butlanının talep edilmesi mümkündür. Bu durumda ortada usulüne uygun seçilmiş bir denetçi olmadığı için davanın TTK 399/6’ya göre açılıp sonuçlandırılması gerekecektir.Yukarıda açıkladığımız üzere TTK 399/’a göre mahkemece denetçinin atanması sırasında 4. fıkrada öngörülen denetçinin şahsına ilişkin haklı sebep ve taraflı davranma iddiası taraflarca dile getirilebilir ve mahkemece bu husus değerlendirilebilir. Atama kararından sonra ortaya çıkan yeni durumlar dahi mahkemece değerlendirilebilir. Bu usul ekonomisi açısından da tutarlı ve yerinde bir yaklaşımdır. (Bozgeyik, Hayri/ Macit, Yakup/ Avcı, Zehra: Anonim Şirketlerde Denetçinin Değiştirilmesi Davası, Selçuk üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 32, S. 3, 2024, s. 1861-1888.) Somut olayda; davacının talebi 2023 yılına ait bağımsız denetim yapılması için TTK 399/6 uyarınca bağımsız denetçi atanması talebine ilişkindir. Davacılar şirketin 22.11.2023 tarihli Genel Kurul 2 nolu kararda 2023 yılı Bağımsız Denetim Yapılmasına ilişkin kararın yok hükmünden olduğunun tespiti için ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... Esas sayılı dosyasında dava açıldığı ve yargılama sonunda 25/09/2025 tarihinde davanın kabulüne karar verildiği, kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır. Her ne kadar Mahkememizce 29.04.2026 tarihli duruşma 3 nolu ara karar ile ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... Esas Sayılı dosyanın neticesi bekletici mesele yapılmış ise de her davanın açıldığı şartlara göre değerlendirilmesi gerektiğinden bu yöndeki ara karardan rücu edilmesi gerekmiştir. Dosyada 2023 yılına ait Bağımsız denetim raporu bulunmakta olup, davacının davasını açtığı tarih olan 26/09/2025 tarihinde TTK madde 399/6 kapsamında, seçilen denetçinin görevi red veya sözleşmeyi feshetmesi, görevlendirme kararının iptal olunması, butlanı veya denetçinin kanuni sebeplerle veya diğer herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi veya görevini yapmaktan engellenmesi hâlleri bulunmamaktadır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018 yılında verdiği kararda “…6100 sayılı HMK’nun 114/h maddesinde, hukuki yarar açıkça dava şartları içerisinde sayılmıştır. Davacının dava açmaktaki yararı hukuki olmalıdır. Hukuki yarar dava açıldığında var olmalıdır; ilerideki yarar yeterli değildir..” belirtildiği gibi davanın açılması için ilerideki yarar yeterli olmayıp, her davanın açıldığı tarihteki hukuki ve maddi olgulara göre sonuçlandırılması gerektiği, dava tarihi itibari ile de TTK 399/6 kapsamında bağımsız denetçi atanması şartları oluşmadığından mevsimsiz davanın hukukî yarar yokluğundan usûlden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının açmış olduğu davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile 6100 Sayılı Kanunun 114/1-h, 115/2. Maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE, 2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 615,40-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA, 3-Davacı tarafça yatırılan ve yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine, 5-Davalının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 45.000,00-TL ücreti vekaletin davacılardan tahsili ile davalıya verilmesine, 6-HMK' nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine, Dair; 6102 sayılı TTK 399/7. maddesi gereğince KESİN olarak taraf vekillerinin yüzüne karşı oybirliğiyle karar verildi. 16/09/2026 16/09/2026

Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır