İlk Derece Mahkemesi 2026/778 E. 2026/732 K.

T.C. İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/778 Esas KARAR NO : 2026/732

DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 07/08/2024 KARAR TARİHİ : 14/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı taraf dava dilekçesinde özetle; Davacı, davalı şirketin yapmış olduğu ihracata konu malların havayolu ile taşıma işlemlerini gerçekleştirmiş ve bu taşımalardan kaynaklanan toplam 1.825,00.-USD tutarında navlun, konşimento ücreti ve liman içi terminal ücreti alacağı tahakkuk ettiğini, bahsi geçen alacak ile ilgili düzenlemiş olan iki adet fatura dayanak yapılmak suretiyle davalı aleyhine ... 2.İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafından süresi içinde yetkiye, borç aslına ve fer’ ilerine itiraz edilmekle takibin durduğunu, davalı tarafından gerçekleştirilen ihracat ile ilgili olarak... ara konşimento düzenleyerek 3 kap 1.210 Kg yükün ... ile ...'dan ...'a taşınmasını organize ettiğini, bu taşıma nedeniyle davacının 2.420,00.-USD navlun,35,00.-USD Liman içi terminal ücreti ve 65,00.-USD konşimento ücreti olmak üzere toplam 2.520,00.-USD alacağı tahakkuk ettiğini, söz konusu bu alacakla ilgili olarak ... tarih ve ... numaralı fatura düzenlendiğini ancak davalı tarafından yapılan kısmi ödemeler neticesinde bu taşıma ilgili olarak icra takibine konu 310,00.-USD bakiye alacağı kalmış bulunduğunu beyan etmiştir. Sonuç ve talep olarak: davanın kabulünü, davalı şirketin ... 2.İcra Müdürlüğünü ... Esas sayılı dosyasında yetkiye, borcun aslına ve fer’ilerine dair yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin aynen devamını, %20’den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama masraf ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalını taraf Cevap Dilekçesinde Özetle; Davalı firma taze kuşkonmaz tarımı ile uğraştığını, ...A.Ş.ye ait 900 Kg Taze ...'da ... firmasına gönderilmek üzere 08.09.2023 tarihinde ...A.Ş 'ye teslim edildiğini, ürünlerin +4 derecede telim edilmesine, ... belgesinde +2 \ +8 derece arası taşıma yapılması yazmasına karşın ürünler uygun koşullarda taşınmadığı için 25 derece sıcaklıkta alıcıya teslim edildiğini dolayısıyla ürünlerin bozulduğunu, ısı kaybına paketlemesi yapılarak +4 derece de davalı yana teslim edildiğini, davacı yanın üzerine düşen ifasını özenli şekilde yerine getirmemesi sebebiyle davalının 131.936,70.TL zarar ettiğini, davacının ifasını gerektiği gibi yerine getirmemesi sebebiyle zarara uğradığı için kendi ifasını da haklı olarak yerine getirmediğini beyan etmiştir. Sonuç ve talep olarak; davanın ...adresinde yer alan ...A.Ş. 'ye ihbar edilmesini, davacı yan edimini ifa etmediği için davalıya karşı edimi isteyemeyeceği için haksız davanın reddini, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE; Dava, İİK'nun 67. Maddesine göre alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. ... 2. İcra Dairesi'nin Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 1.825,00USD cari hesap alacağının tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte 1 Gıda Mühendisi bilirkişisi, 1 Gümrük bilirkişisi, 1 uluslararası taşıma konusunda uzman bilirkişi, 1 mali müşavir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 23.03.2025 tarihli raporda özetle;" 3.1. Mali yönden yapılan değerlendirmelere göre; Davacı ...tarafından, davalı Nomad aleyhine, 27.02.2024 tarihinde, ... 2. İcra Dairesi ... esas sayılı dosyası ile 1.825,00.USD tutarında icra takibi başlatılmış, davalı tarafından 07.03.2024 tarihli dilekçe ile itiraz edilmiştir. Usul yönünden incelenen davacı ... ‘e ait 2023 ve 2024 dönemi defter-i kebir ve yevmiye defteri, e-defter olarak tutulmuş, beratları zamanında ve usulüne uygun oluşturulmuş, fiziki tutulan envanter defteri noter açılış onayı zamanında ve usulüne uygun yaptırılmıştır. Davalı ...; mahkemenizce belirlenen inceleme tarihinde, incelemeye gelmemiş ve yerinde inceleme talebinde bulunmamıştır. Diğer yandan, davalının ... dışında yerleşik olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar, yasal defterlerin TL tutulması zorunluluğu sebebiyle, hesap ve kayıt yönünden incelenen davacı ... yasal defterlerine göre, davalı ... ‘ın, icra takip tarihi (27.02.2024) itibariyle (56.655,48.TL) tutarında borçlu olduğu tespit edilmiş olmakla birlikte, takip dayanağı faturaların, yabancı para üzerinden düzenlenmiş olduğu dikkate alınarak ve davacı yasal defterlerinde usulüne uygun yapılan değerleme kayıtlarına göre, icra takip tarihi (27.02.2024) itibariyle davalı ...; (1.825,00.USD) yabancı para karşılığı tutarında borçludur. Takip dayanağı, faturalar, davacının kendi yasal defterlerine kaydedilmiştir. Elektronik olarak düzenlenen ve iletilen faturalara karşı, davalı tarafından yasal süre içerisinde itiraz edildiğine dair herhangi bir belge bulunmamaktadır. 3.2. Taşıma yönünden yapılan değerlendirmelere göre; Davacı ... firmasının emtia hasarından olası sorumluluğunun bulunması halinde mevcut taleplerinin üzerinde bir bedeli davalı ... firmasına ödemekle yükümlü olacağından iş bu davanın taşımacılık açısından reddedilebileceği kanaatine varılmıştır. 3.3. Dış ticaret yönünden yapılan değerlendirmelere göre; Beyan ve işlemlerinin Gümrük mevzuatı hükümlerine uygun yapıldığı, Ancak davacının taşıma sözleşmesi şartlarına uyup uymadığının, ürünün saklama koşullarının nakliyeciye bildirilmesi, nakliyecinin kabulü ile teslim yerlerindeki eşya tutanakları ile belirlenebileceği, Gönderildiği yerde bozuk olduğu veya yolda bozulduğu anlaşılan ürünün geri gönderilmeden bulunduğu yerde imha edildiğine dair resmi belgelerin de temini gerektiği, Davalının ilgili belgeleri temin etmesi halinde ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı, 3.4. Gıda mühendisliği yönünden yapılan değerlendirmelere göre; Kuşkonmaz, soğuk zincir içinde taşınmalıdır, yani taşıma sırasında sıcaklık sürekli olarak 0 4°C arasında tutulmalıdır. Ürünler +4 derecede telim edilmesine, ... belgesinde +2 \ +8 derece arası taşıma yapılması yazmasına karşın uygun şartlarda taşınmamasından bozulduğu kanaatine varılmıştır." denilmiştir. Davalı ticari defterleri üzerinde inceleme yapılması için dosya ... Bölge Bilirkişilik Kurulu'ndan mali müşavir ...'a tevdii edilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 23.07.2025 tarihli raporda özetle; "Dava dosyası ile davalı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde, Taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve takip/dava konusu alacağın dayanağı olan faturaların davalı şirkete teslim edildiği, Davalı şirketin ticari defterleri ve dava dosyası kapsamına göre, takip/dava konusu alacağın dayanağı olan faturalara istinaden takip tarihi itibariyle davacının bakiye 1.825 $ tutarında davalı şirketten alacağının olduğu tespit edilmiştir." denilmiştir. Dosyaya sunulan itirazlar ve beyanlar doğrultusunda dosya Gıda Mühendisi bilirkişisi, 1 Gümrük bilirkişisi, 1 uluslararası taşıma konusunda uzman bilirkişi heyetine yeniden tevdii edilmiş, bilirkişiler tarafından sunulan 11.05.2026 tarihli raporda özetle; "Davacı ...A.Ş firmasının davalı... A.Ş firmasından taşıma hizmeti alacaklısı olduğu,Aksi davacı ... A.Ş firması tarafından ispat edilene kadar taşımaya konu emtianın hasarlı biçimde tesliminden davalı ...A.Ş firmasına karşı sorumlu bulunduğu, Davacı ... A.Ş firmasının emtia hasarına ilişkin sorumluluk sınırının belirlenmesinde Montreal Konvansiyonu Madde 22 Fıkra 3 hükmünce değerlendirme yapılmasının uygun olacağı kanaatine varılmıştır." denilmiştir. Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4). HMK'nın MADDE 222. maddesinde; "(1)Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2)Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3)İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. (4)Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (5)Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." denmektedir. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Mahkememizce tarafların ticari defterleri üzerinde yaptırılan inceleme sonucu alınan kök ve ek bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve takip/dava konusu alacağın dayanağı olan faturaların davalı şirkete teslim edildiği, davalı şirketin ticari defterleri ve dava dosyası kapsamına göre, takip/dava konusu alacağın dayanağı olan faturalara istinaden takip tarihi itibariyle davacının bakiye 1.825 USD tutarında davalı şirketten alacağının olduğu ancak gıda mühendisliği yönünden yapılan değerlendirmelere göre; Kuşkonmaz, soğuk zincir içinde taşınmalıdır, yani taşıma sırasında sıcaklık sürekli olarak 0 4°C arasında tutulmalıdır. Ürünler +4 derecede telim edilmesine, ... belgesinde +2 \ +8 derece arası taşıma yapılması yazmasına karşın uygun şartlarda taşınmamasından bozulduğu tespit edilmiştir. Davacı ... Taşımacılık A.Ş firmasının davalı ... A.Ş firmasından taşıma hizmeti alacaklısı olduğu, Aksi davacı ... A.Ş firması tarafından ispat edilene kadar taşımaya konu emtianın hasarlı biçimde tesliminden davalı ... A.Ş firmasına karşı sorumlu bulunduğu, aksinin davacı tarafça dosyaya sunulan belgelerle ispat edilemediği, davacı ...A.Ş firmasının emtia hasarına ilişkin sorumluluk sınırının ''Montreal Konvansiyonu Madde 22 Fıkra 3 Taşıyıcının kargonun tahrip olması, kaybolması ya da kargoya hasar gelmesi halinde her kilogram için sorumluluğu 22 Özel Çekme Hakkı ile sınırlıdır.'' hükmünce belirlenmesi gerektiği ve buna göre davacı ...A.Ş firmasının emtia hasarı sorumluluğunun üst sınırı 792 kg x 22 ÖÇH x 1.32034 USD (08 Eylül 2023 fatura tarihli TCMB kuruyla) = 23.005,60 USD olduğu tespit edilmiştir. Davacının sorumlu olduğu sınırın 23.005,60 USD olduğu ve davada talep ettiği bedelin bu sınırın altında olduğu ve dolayısıyla davalıdan bu bedeli talep edemeyeceği kanaatine varıldığı anlaşılmakla davanın reddine ve şartları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının REDDİNE, 2-Şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine, 3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 732,00 TL ilam harcından peşin alınan 762,38 TL harçtan mahsubu ile bakiye 30,38 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 4-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 3.600,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine, 7-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine, Dair, tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/09/2026

Katip ✍e-imzalıdır

Hakim ✍e-imzalıdır