İlk Derece Mahkemesi 2026/810 E. 2026/731 K.

T.C. İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/810 Esas KARAR NO : 2026/731

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 14/10/2024 KARAR TARİHİ : 14/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait aracın sürücüsü ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı araca, davalıya ait ve ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması neticesi maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, araç sürücüsünün %100 kusurlu olup araç maliki olan davalı kurumun, müvekkiline ait araçta oluşan hasarın tamamından sorumlu olduğunu, bağımsız ekspertiz tespitine göre kazanç kaybının 60.000,00-TL olduğunu, alacağın tahsili için ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığın, ancak davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, bu sebeplerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalının takibe, asıl alacağa ve ferilerine ilişkin itirazların iptaline, alacak miktarının %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından 27.07.2024 tarihinde meydana geldiği iddia edilen trafik kazası nedeniyle açılan belirsiz alacak davasının haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, öncelikle zamanaşımı def'inde bulunduklarını, müvekkil kurumun kamu kurumu olması sebebiyle Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığını belirterek görev itirazında bulunduklarını, davacının elindeki bilgi ve belgelerle alacak miktarını belirleyebilecek durumda olması nedeniyle davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, kazanın meydana gelmesinde müvekkil kurumun veya şoförün herhangi bir kusurunun bulunmadığını, 2918 sayılı Kanun'un 86. maddesi uyarınca sorumluluktan kurtulma koşullarının oluştuğunu, kazanın mücbir sebep veya üçüncü kişilerin ağır kusurundan kaynaklandığını, Borçlar Kanunu'nun 52. maddesi gereğince zarar görenin kusuru oranında tazminatın indirilmesi veya kaldırılması gerektiğini, talep edilen kazanç kaybının hesaplama yönteminin belirsiz olduğunu ve herhangi bir belge sunulmadığını, müvekkil idarenin tacir sıfatı bulunmadığından avans faizi talebinin hukuka aykırı olduğunu, Yargıtay içtihatları uyarınca kamu araçlarının sebep olduğu zararlarda yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, dava konusu otobüsün zorunlu trafik sigortacısı olan ... A. Ş. 'ye davanın ihbar edilmesini, trafik kayıtlarının, kaza tespit tutanağının, kamera kayıtlarının ve hasar dosyasının ilgili kurumlardan celbini, bilirkişi incelemesi yapılmasını, haksız davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. Dosya, ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı ilamıyla görevsizlik kararı verilerek mahkememize gönderilmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE; Dava, İİK'nun 67. Maddesine göre alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 62.012,05TL cari hesap alacağının tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya makine mühendisi ... ve trafik uzmanı ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 18.06.2025 tarihli raporda özetle; "...; Kaza Tespit Tutanağı ve Dosya muhteviyatındaki tüm belde ve bilgilerden araca ait teknik herhangi bir kusurun bulunmadığı şoförün dikkatsiz ve tedbirsiz,meslekte ve sanatta acemilik davranışları ile sürücülere ait diğer kusurlardan olan 56/1-a “Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak,” 47/1-d “Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymamak”, ile sürücülere ait asli kusurlardan olan84/L) “Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma,” kuralllarını ihlal ettiği, kazanın meydan gelmesinde %100 Kusurlu Olduğu, B) ...PLAKALI ARAÇ SÜRÜCÜSÜ ...'UN; Olağan trafik akışında karşı şeritte seyir halinde iken ... plakalı ... aracının kontrolsüz bir şekilde savrularak kendisine ait şeride tecavüz ederek yönetimindeki aracın sol yan taraflarına çarptığı olayda Herhangi Bir Kusurunun Bulunmadığı, C) ... PLAKALI PLAKALI ARAÇ SÜRÜCÜSÜ ...; Olağan trafik akışında karşı şeritte seyir halinde iken ... plakalı ... aracının kontrolsüz bir şekilde yönetimindeki araca arkadan çarptığı olayda Herhangi Bir Kusurunun Bulunmadığı, D) YOLUN SAĞINDA PARK HALİNDE BULUNAN... PLAKALI ARAÇ; Olağan trafik akışında yolun sağ kenarında taşıt yolu kenarında usulüne uygun olarak park halinde iken ... plakalı ... aracının kontrolsüz bir şekilde arkadan çarptığı olayda kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığı değerlendirilmiştir MAKİNE MÜHENDİSİ GEREKÇELİ SONUÇ: - Parça ve işçilik bedeli ekspertizde tespit edilen servis aracının 20 iş gününde tamir edilebileceği, - Dava konusu araç, ticari okul veya personel servis aracı olması sebebiyle, hasarı onarılmadan insan taşımaya uygun olmadığı, bu sebeple araç mahrumiyet zararının oluşacağı, - Aracın, yakıt ve sürücü giderleri düşüldükten sonraki günlük veya aylık kazancı, yapılan sözleşmelere bağlı olduğundan, muadil araç kiralama bedelinden farklıdır. Bu sebeple muadil araç kiralama bedeli araştırılmamıştır." denilmiştir. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya makine mühendisi ... ve trafik uzmanı ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 22.09.2025 tarihli ek raporda özetle; Kusur yönünden kök rapordaki görüşleriyle aynı olduklarını, makine mühendisi gerekçeli sonucunda; bağımsız eksper tarafından araç üzerinde yapılan hasar tespiti sonucu, 15 iş günü tamir süresi tespiti bulunmaktadır. Sigorta firması tarafından açılan tamir ihalesinde teklif edilen tamir süresi 30 gündür. Dosya üzerinden incelediğim hasarlar iskelet şaside bulunduğu için 20 iş günü makul tamir süresi olabileceği kanaatimi, - Dosyaya sunulan faturalarla günlük araç mahrumiyet zararını, (Günlük Araç Kiralama Değeri – Günlük Yakıt Gideri – Günlük Sürücü Personel Gideri) formülü ile 4719,96 - 1000 - 1500= 2.219,96 TL olarak hesapladığımı, - Sayın Mahkeme tarafından takdir edilecek araçtan mahrum kalma gün sayısı ile dava konusu araç toplam mahrumiyet zararının hesaplanabileceğini" belirterek raporlarını tanzim etmişlerdir. Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya mali müşavir ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 14.05.2025 tarihli raporda özetle;"1. Davacı tarafın 2024 yılına ait yasal defterlerini usulüne uygun tuttuğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, 2. Takibe ve davaya konu olan olayın/kazanın 27.07.2024 tarihinde davacı tarafa ait ...plakalı araç ile davalı tarafa ait 34NL8092 plakalı araç arasında meydana geldiği, Takibe ve davaya konu olayın/kazanın 2024 yılında meydana geldiği, davacı tarafın 2024 yılında kurumlar vergisi mükellefi olduğu, davacı tarafın 2024 yılına ticari defter ve kayıtlarının, kurumlar vergisi beyannamesinin, gelir tablosunun ve bilançosunun davacı taraftan talep edildiği, Davacı tarafın muhasebe biriminden ...'nun beyanında, takibe ve davaya konu olaya/kazaya karışan aracın ağırlıklı olarak öğrenci taşıma işi yaptığının bildirildiği, iş bu beyanın tarafımdan kayıt altında tutulduğu, Buna göre dosya muhteviyatına sunulan davacı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı kazadan önceki son 3 ay olan 2024 yılı nisan-mayıs ve haziran ayına ait 3 adet ve KDV hariç 540.158,00 TL tutarlı faturanın olduğu, iş bu faturaların davacı tarafından dava dışı ... Ltd. Şti'ne düzenlendiği, faturalar üzerinde davaya konu olaya/kazaya karışan aracın plaka bilgilerinin veya başkaca herhangi bir aracın bilgilerinin yer almadığı, iş bu faturalarda açıklama olarak “öğrenci taşıma-1 aylık” “öğrenci ismi yazılmak suretiyle öğrenci taşıma-15 gün” bilgilerinin yazıldığı, iş bu faturalar nezdinde 2024 yılı nisan-mayıs ve haziran ayı için ortalama günlük brüt satışın 7.395,09 TL olarak hesaplandığı, Dosya muhteviyatına sunulan davacı tarafın 2024 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde, davacı tarafın 2024 yılı brüt satışlarının 22.426.802,56 TL, net karının 216.213,17 TL, brüt satışlarının net karlılığa oranının 0,00964 olduğunun tespit edildiği, Netice itibariyle, ticari defter ve kayıtlar nezdinde takibe ve davaya konu olaya/kazaya karışan aracın günlük brüt satışının 7.395,09 TL, günlük net karının /net kazancının 0,00964 oranı ile 71,29TL olarak hesaplandığı Dosya muhteviyatına sunulan teknik bilirkişi raporunda takibe ve davaya konu olaya/kazaya karışan araç için makul tamir süresinin 20 gün olabileceğinin bildirildiğini, bu hususta nihai takdirin sayın mahkemeye bırakıldığı, sonuç ve kanaatine varılmıştır." denilmiştir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin... esas, ... karar sayılı ilamında; " Davacı alacaklı vekili yargılama sırasında takibe giren ve davada talep edilmeyen bakiye alacağa ilişkin olarak 02/01/2017 tarihinde ıslah harcı yatırmak suretiyle harç ikmalinde bulunmuşsa da, işbu harç ikmalinin 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra yapıldığı anlaşılmıştır. Hak düşürücü süre, itiraz niteliğinde olup hakim tarafından re'sen dikkate alınması gerektiği gibi davalı yanca da bu itirazın istinaf ve temyiz sebebi olarak ileri sürüldüğü görüldüğünden, mahkemece ıslah harcı ile artırılan kısım dikkate alınmadan dava dilekçesi ile 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde talep edilip de harçlandırılan dava değeri olan 15.000,00 TL üzerinden davanın kabulüne ve kabul edilen 15.000,00 TL'lik dava değeri üzerinden davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olduğundan hükmün davalı iş sahibi yararına bozulması gerekmiştir." denmektedir. (Yargıtay 19. H.D ...Esas - ... Karar sayılı ilamı, Yargıtay 11 HD.nin... Esas - ... Karar sayılı kararı ve Yargıtay 2. H.D.nin ... Esas - ...Karar sayılı ilamı aynı yöndedir) Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; kazanın meydana gelmesinde davalı kurumun araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, araç için makul tamir süresinin 20 gün olabileceği ve aracın günlük net karının 71,29 TL olabileceği tespiti yapılmıştır. Davacı vekili 15/12/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 66.598,80 TL'ye yükseltmiştir. İş bu dosyada davacı davasını 100,00 TL üzerinden kısmi olarak açmıştır. Dava tarihi ise 14/10/2024'tür. Islah tarihi olan 15/12/2025 tarihi itibariyle kalan miktar yönünden 1 yıl içinde harç ikmalinin tamamlanmadığı, ilgili Yargıtay ilamlarında belirtilen 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu, hak düşürücü sürenin itiraz niteliğinde olduğu, mahkememizce re'sen dikkate alındığı, davacı davasını dava açtıktan itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde harcı tamamlamadığı anlaşılmakla davacı tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının kısmen kabulü ile fazlaya dair talebin hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir (İstanbul BAM 13. HD. ... Esas, ...Karar sayılı ilamı aynı yöndedir). Kabul edilen kısım yönünden Mahkememizce takip talebini aşmamak kaydı ile kaza tarihinden takip tarihine kadar faiz hesaplaması yapılmıştır. Alacağın hesaplanabilir ve likit olmaması sebebiyle davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine hükmedilmiştir. Reddedilen kısım yönünden şartları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen İPTALİ ile takibin 100,00 TL asıl alacak ve 3,42 TL işlemiş faiz olmak üzere 103,42 TL üzerinden takip talebindeki diğer koşullar ile devamına, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine, 3-Şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine, 4-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan başlangıçta alınan 427,60 TL ve 1.138,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 833,60 TL harcın talep halinde davacıya iadesine, 5-Davacı tarafından yatırılan ve devlete ödenen (mahsup edilen) 732,00 TL harcın yargılama gideri olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücreti Tarifesine göre 103,42 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan 427,60TL başvurma harcı, 20.000,00TL bilirkişi gideri ve 2.040,00 TL tebligat / posta olmak üzere toplam 22.467,60 TL yargılama giderinden kabul oranına göre 34,89 TL davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kalan 22.432,71 TL davacının üzerinde bırakılmasına, 9-Başvuru tarihi itibariyle hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranına göre 5,59 TL'sinin davalıdan, 3.594,41 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 10-Artan gider avansı bakiyesinin HMK 333. md göre karar kesinleşmesi halinde ilgililere iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 14/09/2026

Katip ✍e-imzalıdır

Hakim ✍e-imzalıdır