İlk Derece Mahkemesi 2026/699 E. 2026/760 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/699 Esas KARAR NO : 2026/760 DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 04/03/2015 BİRLEŞEN DAVA (Antalya .. . Asliye Ticaret Mahkemesi .../... Esas- .../... Karar) DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 13/11/2019 KARAR TARİHİ : 13/10/2026

Mahkememizden verilen ... tarih ve .../... Esas - .../... sayılı kararı istinaf edilerek Antalya BAM .... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve .../... Esas - .../... sayılı kararı ile temyiz edilerek T.C. Yargıtay .... Hukuk Dairesi 'nin ... tarih ve .../... Esas - .../... Karar sayılı ilamıyla BOZULMAKLA, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp incelendi: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin elektrik taahhüt işleri yapan şahıs firmasının sahibi olduğunu, davalının dava dışı ... ... mevcut ... kolejinin elektrik işlerinin yüklenicisi iken müvekkiline bu işleri taşeron olarak yaptırdığını, dava konusu elektrik işlerinin davacı müvekkiline yapılan sözleşme ile tam ve istenilen zamanda yapılarak teslim edildiğini, ... tarihinde imza altında alınarak sözleşmenin 4. Maddesi gereğince iş başı yapıldığını, yüklenilen işin ... tarihine kadar bitirileceğini, yüklenen bu işi süresinde bitirmez ise her gecikme günü için ....-TL ödeyeceğini: mekanik ve inşaat gecikmesinden kaynaklanan gecikme olur ise, davalı tarafından müvekkiline işçi ve şantiye masrafları nedeniyle aylık ... .-TL ödeneceğini, müvekkilinin süresinde işi yapmasına rağmen işverenden kaynaklanan mekanik aksamalar nedeniyle işin ... tarihine kadar uzadığını, 4 aylık gecikmeden dolayı müvekkilinin ....-TL+KDV olarak ....-TL alacağı bulunduğunu, ayrıca sözleşmeden kaynaklanan yapılan işlemlerle ilgili ve toplamda ....-TL alacağı olduğunu, gecikme tazminatı ve bakiye iş bedeli toplamı KDV dahil ....-TL alacaklı olduğunu, dava tarihine kadar ....-TL ödeme yapıldığını, bakiye ....-TL alacağı olduğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere şimdilik ....-TL' nin ... tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: karşı taraf ile sözleşme görüşmelerinin uzun sürdüğünü, işçilik bedelinin ....-TL olacağı düşünülürken sözleşmenin ikincil şartlarında anlaşma sağlanamadığından eser sözleşmesi yapılmadığını, davacının müvekkilinin şantiye şefi işçisi olarak çalışmaya devam ettiğini, bilahare şantiyede dava dışı üst işverenin sorumluluklarıyla atışıp Ekim ... tarihinde istifa ederek işten ayrıldığını, işte çalışan işçilerin davalının sigortalısı olarak gösterildiğini, işçi ücretlerinin davalı tarafından karşılandığını, davacıya banka aracılığıyla ... TL ödeme yapıldığını, ek olarak işçi ücretleri SGK ve Vergi Dairesine ödenen ... TL olduğunu, yemek şirketine ... TL ödeme yapıldığını, işçilere elden ... TL ödeme yapıldığını, şantiye genel masrafları olarak ... TL ödeme yapıldığını, buna göre yapılan ödeme toplamının ... TL olup davacının taşeron olması halinde bu ödemeyi yapması gerektiğini, davacı tarafından yapıldığı ileri sürülen sözleşme bedelinin yaklaşık iki katı ödeme yapıldığını, bu iddianın hayatın olağan akışına ters olduğunu, davalı şirketin teslim tutanağını imzalamadığını, işin davalı tarafından sürdürüldüğünü, davacının iddiasını ispat etmesi gerektiğini,...tarihli kabul tutanağını kabul etmediklerini, davalının imzasının bulunmadığını, davacı tarafından düzenlenen ... tarihli ... seri numaralı ... TL tutarlı faturaya itiraz edildiğini, talep edilen faiz başlangıç tarihini kabul etmediklerini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Temlik Alanlar vekili ...tarihli cevap dilekçesinde özetle: Taraflarınca yapılan temyiz başvurusu sonrası, Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... tarihli, .../... E., .../... K. sayılı bozma ilamı ile taraflar arasındaki sözleşmenin davalı şirket yönünden bağlayıcı olduğu ve cezai şartın hesaplanması gerektiği yönünden dosya bozulduğunu, Yargıtay bozma ilamında müvekkili tarafından yapılan işin davalı tarafça kabul edilmiş olduğu, sözleşme tarihinden sonra davalı tarafından müvekkile birtakım ödemeler gerçekleştirildiği ve davalı tarafından dosyaya sunulan belgelerde söz konusu ödemelere ilişkin açıklamaların da bulunduğu tespit edilerek; bu hususlar çerçevesinde sözleşmenin ve sözleşmedeki hükümlerin davalı açısından bağlayıcı olduğu sonucuna ulaşıldığını, Bozma ilamında açıkça davalının sözleşmeye icazetinin olduğu, sözleşmenin de başlangıçtan itibaren ve bütün hükümleriyle geçerli olduğu ve dava konusu alacağa ilişkin hesaplamaların yapılması gerektiği kabul edildiğini, gelinen aşamada artık sözleşmenin davalı şirketi bağlayıp bağlamadığı hususunda bir tereddüt bulunmadığını, sözleşmede yer alan cezai şartın koşullarının oluştuğu ise gerek tanık beyanları gerek belgeler gerekse de önceki Mahkeme ilamlarındaki tespitlerle sabit olduğunu, müvekkili dava konusu sözleşme kapsamında üstlendiği elektrik imalatlarını eksiksiz bir şekilde gerçekleştirmiş; iş, davalı tarafça teslim alınmış ve kabul edildiğini, dosyada mübrez ... tarihli kabul tutanağı, işin fiilen müvekkil tarafından tamamlandığını ve müvekkilce yapılan bu imalatların da davalı tarafından kabul edildiğini açıkça ortaya koyduğunu, bozulan dosya kapsamında dinlenen tanıklar da işin müvekkili tarafından yapıldığını, bununla birlikte davalıdan kaynaklı sebeplerle şantiyede gecikmelerin yaşandığını; bu sebeple tüm işlerin uzadığını, müvekkilin üstlendiği elektrik işlerinin de aynı sebeplerle uzadığını ve fakat neticede bu durumun müvekkilden kaynaklanmadığını beyan ettiklerini, tanık ...'in davalı şirket bünyesinde çalıştığı dönemde müvekkilinin ... ... Koleji elektrik işlerini taşeron olarak yürüttüğünü inşaatın uzaması nedeniyle elektrik işlerinin de bu sebeple uzadığını açıkça ifade ettiğini, tanık ...'ın da dava konusu inşaatta mekanik işlerin taşeronu olarak çalıştığını, işlerin esasen yaz dönemi içerisinde tamamlanmasının planlandığını, ancak işveren tarafındaki inşai aksaklıklar nedeniyle gerek mekanik gerekse elektrik imalatlarının geciktiğini dile getirdiğini, tanık ... ise elektrik mühendisi olarak dava konusu imalatların kontrolünü gerçekleştirdiğini, elektrik işlerinin müvekkil ve ekibi tarafından yapıldığını, işi yerinde gördüğünü ve müvekkil tarafından yapılan bu işlerin kendisi tarafından kontrollerinin gerçekleştirildiğini beyan ettiğini, elektrik konusunda teknik bilgi sahibi olan ve işi doğrudan kontrol eden tanığın, elektrik imalatlarının tamamlandığını açıkça ifade etmiş olması; müvekkilin üstlendiği işin müvekkilce tamamen tamamlandığını gösteren kabul tutanaklarıyla da bu bağlamda örtüştüğünü, önceki yargılamalarda müvekkilin alacağının maddi koşulları zaten tespit edilmiştir; Yargıtay'ın bozma ilamı ile de bu alacağın dayanağını oluşturan sözleşmenin geçerli ve davalı bakımından bağlayıcı olduğu açıklığa kavuştuğunu, gelinen aşamada da davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, davalı şirketin ticari kayıtlarında müvekkiline ilişkin faturaların ve ödemelerin yer alması da taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin davalıca fiilen uygulandığını , işin müvekkili tarafından yapıldığını, yapılan işin kabul edildiği ve sözleşme kapsamında ödemeler gerçekleştirildiğini, taraflar arasındaki sözleşmede, inşaat ve mekanik işlerden kaynaklanan gecikmelere yönelik cezai şart hükmü açıkça düzenlendiğini ve bu tür gecikmeler nedeniyle işin uzaması hâlinde müvekkil lehine cezai şart kararlaştırıldığını, müvekkili sözleşme kapsamındaki işini tamamlamak üzere çalışmalarını sürdürmüş; inşaat ve mekanik işlerin ilerleyişine bağlı olarak şantiyede kalmaya ve işçilik giderlerine katlanmaya devam ettiğini, Yargıtay bozma ilamında, davalının sözleşmeye icazet verdiği kabul edildiğini, davalının sözleşmeye icazet vermesi sözleşmenin yalnızca davalının lehine olan hükümlerinin değil, bütün hüküm ve sonuçlarının davalı bakımından bağlayıcı olduğunun kabulünü gerektirdiğini, sözleşme bir bütün olarak geçerli olduğuna göre, tarafların inşaat ve mekanik işlerden kaynaklanan gecikme hâlinde kararlaştırmış oldukları ilave cezai şart hükmünün de uygulanmasını ve bu doğrultuda davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini, Yargıtay bozma ilamı ile sözleşmenin davalı şirket bakımından geçerli ve bağlayıcı olduğu hususu açıkça tespit edildiğini, bu nedenlerle makul sürede yargılanma hakkı, usul ekonomisi ilkesi ve dosyada mevcut deliller birlikte gözetilerek Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizin bozulan dosyasında ...tarihli celsede davacı tanıkları dinlenmiş, tanık ... beyanında; "Ben ... ile ... yılları arasında davalı ... ... çalıştım. Arada sadece askerlik nedeniyle bir kesinti oldu. Sözleşme imzalama, para çekme, işçilere ve taşeronlara dağıtma, bankaya para yatırıp, para çekme, ödeme yapmaya dair yetkim vardı. Davacı ... ... ... ... elektrik işleri için taşeron olarak çalışıyordu. Takımlarını ve işçilerini kendisi getiriyordu. İşçilerin yatak yorganlarını kendisi temin ediyordu. Kalacak konteynırları da ... ... temin etmişti. Davacı taşeron olmasına rağmen ... ... sigortalı olarak görünüyordu. Buradan asgari ücret alıyordu. Üstünü de elden veriyorduk. Ödemelerini bende yapmıştım. Elden yaptığım ödemelere dair belgeleri de ben o zaman yüksel mühendisliğe göndermiştim. Davacı Haziran ayı gibi işe başladı. Sözleşme süresi 2 ay kadardır. Ancak inşaat uzayınca elektrik işleri de sarktı. Ancak inşaat uzayınca elektrik işleri de sarktı... Ocak ayının başı gibi bitti. Bütün elektrik işleri davacı tarafından yapıldı. Ben kişisel nedenlerden dolayı işten ayrıldım. Ayrıldıktan sonra da tarafların yanlarında çalışmadım. Davaya konu olan taşeronluk sözleşmesini davacı ... ile ben imzaladım. Sözleşmedeki imza bana aittir. Sözleşmedeki imzayı benden şirket yetkilisi ... ... atmamı söylemişti. Bende onun talimatına binaen imzaladım. Kendisinin gelemeyeceğini söylemişti. ... İnşaatla çalıştığım süre boyunca bu dava konusu taşeronluk sözleşmesi dışında taşeronluk sözleşmesi imzalamadım. Ancak hakedişlerin hepsinde imzam vardı." şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı tanığı ... ; "Ben .... ... Kolejinin mekanik taşeronu olarak iş yaptım. Normalde anlaşmamız işlerin yaz tatili olan ... ... ayları arasında tamamlanması şeklindeydi. Ancak işverenin inşaattaki aksamaları nedeniyle mekanik ve elektrik işleri de gecikti. Gecikme inşai aksaklıklardan kaynaklanıyordu. Davacı da bizimle birlikte bekledi. Ben inşaatın mekanik işlerini yapan ... Şirketinin taşeronuydum. ... Bey ... Elektriğin taşeronuydu. Benim zararımı ... Şirketi karşıladı. Yövmiye olarak aramızda anlaşıp uzlaştık. Davacı ödemelerde sıkıntı yaşadığı benden borç aldığı oldu. Elemanlarına ödeme yapmak için benden borç aldı. Zararının karşılanıp karşılanmadığını bilmiyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur. Tanık ...' nun beyanlarının alınması için İzmir Nöb. Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış olup tanık beyanında: "Ben Elektrik mühendisiyim ... ... yaptırdığı ... kolejinin elektrik işlerinin mühendisi olarak kontrolünü yaptım. Bina bitti ve kullanılmaktadır. ... binanın elektrik işini ... ... ihale etmiş ... ... tarafından da elektrik işleri taşeron olarak ... a yaptırılmıştır binanın elektrik işinin ... ve ekibi tarafından yapıldığına bizzat tanık oldum, elektrik işleri yapılırken ... ödemelerde gecikme olduğunu söylüyordu ancak işi ne kadara yaptı, ne kadar ücret ödenmedi veya ödendi bilmiyorum , elektrik işinin bittiğini gördüm kontrollerini yaptım ancak inşaat ben ayrıldıktan sonra kullanıma açıldı " şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava; taşeron (alt yüklenici) olduğunu iddia edilen davacı tarafından asıl yüklenici davalıya karşı açılan eser sözleşmesinden doğan gecikmeye bağlı cezai şart bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizce verilen ... tarih ve .../... Esas - .../... sayılı kararın istinaf edilerek Antalya BAM... . Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve .../... Esas - .../... sayılı kararı istinaf talebinin reddine karar verildiği, istinaf kararının temyiz edilerek T.C. Yargıtay .... Hukuk Dairesi 'nin ...tarih ve .../... Esas - .../... Karar sayılı ilamıyla '....2.Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı yüklenici tarafından yapılan işin davalı yanca kabul edilmiş olması, inkâr edilen sözleşmeye rağmen davalı adına sözleşme tarihinden sonra bir kısım ödemelerin yapıldığının yine davalı tarafça kabul edilmesi ve davalının ibraz ettiği belgelere eklenmiş dekontlarda "avans vs. ödemesi" adı altında açıklama yapılmış olması dikkate alındığında, sözleşmeye daha sonra temsil olunan tarafından onay verildiği hususu tartışmasızdır. 3.Bu durumda mahkemece; bahsi geçen onay neticesinde, yetkisiz olarak yapılan sözleşmenin, tüm hükümleriyle, baştan itibaren temsil yetkisi varmışcasına geçerli hâle geldiği kabul edilerek, asıl ve birleşen davalarda davacıların cezai şart alacaklarının doğup doğmadığı hususunda inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken, yanılgılı gerekçeyle ceza-i şarta ilişkin sözleşme hükümlerinin davalı şirket bakımından bağlayıcı olmadığına karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.' gerekçesi ile bozulduğu anlaşılmıştır. Somut olaya gelince taraflar arasındaki sözleşmenin 4. Maddesinde düzenlenen ceza koşulunun işin belirlenen zamanda bitirilmemesi halinde ilişkin olduğu, talep edilen cezai şart alacağının TBK'nın 179/2. Maddesinde düzenlenen ifaya ekli ceza koşulu niteliğinde olduğu, işin davacıdan kaynaklanmayan sebeplerle 4 ay kadar uzadığı ve davacının işin gecikmesinde kusuru bulunmadığından sözleşmenin bu maddesi uyarınca cezai şart talep edilebileceği anlaşılmıştır. Her ne kadar TBK’nın 182/3. maddesine göre cezai şartın fahiş olması halinde, hakime indirilmesi yönünde ödev verilmiş ise de TTK'nın 22. maddesi uyarınca davalı tacir olduğundan, cezai şartın fahiş olduğu gerekçesiyle indirilmesini isteyemeyeceği gibi TBK 27. maddesi uyarınca ahlaka ve kamu düzenine aykırılıktan bahsedilebilecek bir durum söz konusu olmadığı, bu şekilde bir savunma ileri sürülmediği gibi davalının ekonomik mahvına neden olacak miktarda olmadığı anlaşılmakla indirim yapılmamıştır. Bu ilkeler uyarınca somut olaydaki sözleşmeye göre aylık ...+KDV 'den 4 ay için ...-TL+KDV miktarında cezai şart alacağının oluştuğu anlaşılmıştır. Cezai şart alacağı bir mal veya hizmet karşılığı olmadığı için Katma Değer Vergisi Kanunu ve yerleşik Yargıtay içtihadlarında, cezai şartın hesaplanması aşamasında miktara dahil edilen KDV'nin talep edilemeyeceği belirtilmektedir. Somut olayda ise sözleşme serbestisi kapsamında taraflar kendi iradeleri ile kamu düzenine de aykırılık oluşturmayacak şekilde cezai şart alacağını belirlerken KDV'yi de dahil edip, bu şekilde alacağı belirli hale getirmeyi kabul ettiklerinden, davacının KDV talep edebileceği kanaatine varılmış, buna göre 4 aylık gecikme için (...+ %18KDV) x4 = ...-TL cezai şart alacağı hesaplanmıştır. Davacının davasını ileri sürüşü ve taleple bağlılık ilkesi bakımından yapılan değerlendirmede davacının yaptığı asıl iş ve ilave işlerden dolayı kendisine ödenmesi gereken miktardan ... TL fazla ödeme yapıldığını ve bunun cezai şart alacağına ilişkin olup mahsup edildiğinde bakiye kalan alacağının tahsilini talep ettiği anlaşılmıştır. Yukarıda açıklandığı üzere; asıl iş ve ilave işlerin dava konusu olmaması, davalının sözleşmeyi kabul etmediği gibi cezai şart alacağını da kabul etmemesi ve cezai şart ödemesi yaptığı yönünde bir savunma getirmemiş olması, davacının doğrudan ve -işçi ücreti ve yemek gideri gibi- dolaylı olarak ödendiğini kabul ettiği kalemlerin dışında yapılmış ve ispatlanmış bir ödeme bulunmaması karşısında davacının kabulünde olan ...-TL'lik ödemenin mahsubu ile davacının ...-TL bakiye cezai şart alacağı olduğu, bunun ...-TL'sinin asıl davanın, kalan ....-TL'sinin birleşen davanın konusu olduğu, her ne kadar davacı dava tarihinden önce davalıya ihtarname göndermiş ise de ihtarname içeriği incelendiğinde açıkça cezai şart ödemesi talebi bulunmadığından, cezai şart alacağı yönünden davalının dava tarihlerinden önce usulüne uygun temerrüde düşürülmüş sayılamayacağı anlaşılmakla davanın ve birleşen davanın kabulüne yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Mahkememizde açılan asıl davanın KABULÜ ile -....-TL cezai şart alacağının ...tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı temlik alan ... ... VERİLMESİNE, A- Alınması gerekli ....-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ....-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, B- Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri ve harç olmak üzere) toplam ....-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, C- Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ... TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ... ... verilmesine, D- Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip taraflara iadesine, 2- Mahkememiz dosyasıyla birleşen Antalya .... ATM' nin .../... Esas sayılı dava dosyasıyla açılan davanın KABULÜ ile - ....-TL bakiye ceza-i şart alacağının ... tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı temlik alan ... VERİLMESİNE, A- Alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ....-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, B- Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere ve harç olmak üzere) toplam ....-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine, C- Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ... TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...' verilmesine, D- Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip taraflara İADESİNE, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay nezdinde Temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/10/2026

Katip ... ¸e-imza

Hakim ... ¸e-imza